Liczydłomatematyka · webp.pl

Mnożenie liczb — klasa 2

Czy zdarzyło Ci się liczyć kilka takich samych grup rzeczy, na przykład 4 paczki po 3 ciastka? Mnożenie pomaga policzyć to szybko. W tym dziale nauczysz się, czym jest mnożenie, jak korzystać z tabliczki mnożenia i jak sprawdzać wyniki.

Mnożenie to szybkie dodawanie

Mnożenie to skrócony zapis dodawania takich samych liczb.

Na talerzu leżą 3 ciastka. Takich talerzy jest 4. Dodajemy:

$$3+3+3+3=12$$

Możemy to zapisać krócej:

$$4 \cdot 3 = 12$$

Czytamy: cztery razy trzy to dwanaście. Wynik mnożenia nazywamy iloczynem.

Znak mnożenia

Znak mnożenia to kropka $\cdot$ albo krzyżyk $\times$. W zapisie $a \cdot b = c$ liczby $a$ i $b$ nazywamy czynnikami, a $c$ to iloczyn.

Pierwsza liczba mówi, ile jest grup. Druga mówi, ile jest w każdej grupie.

Uwaga: znak $\cdot$ to nie plus! $2 \cdot 5 = 10$, ale $2+5=7$.

Przykład 1: z dodawania na mnożenie

Ola ułożyła 5 rządków po 6 klocków.

Krok 1. Zapisujemy dodawanie: $6+6+6+6+6$.

Krok 2. Liczymy: $6+6=12$, $12+6=18$, $18+6=24$, $24+6=30$.

Krok 3. Zapisujemy mnożenie: $5 \cdot 6 = 30$.

Ola ma 30 klocków.

Przemienność mnożenia

Kolejność czynników nie zmienia wyniku:

$$a \cdot b = b \cdot a$$

Dlaczego? Ułóżmy 3 rzędy po 4 kropki. Razem jest 12 kropek. Obróćmy kartkę: mamy 4 rzędy po 3 kropki. Kropek nadal jest 12. Zatem $3 \cdot 4 = 4 \cdot 3 = 12$.

Dzięki temu tabliczka mnożenia jest o połowę łatwiejsza. Jeśli znasz $2 \cdot 7=14$, znasz też $7 \cdot 2=14$.

Mnożenie przez 0, 1 i 10

Przez 0: $a \cdot 0 = 0$. To znaczy: 0 grup albo grupy puste. Nic nie masz, więc wynik to 0. Na przykład $8 \cdot 0 = 0$.

Przez 1: $a \cdot 1 = a$. Jedna grupa to po prostu ta liczba. Na przykład $9 \cdot 1 = 9$.

Przez 10: do liczby dopisujemy zero z prawej strony. Na przykład $10 \cdot 7 = 70$, a $10 \cdot 23 = 230$. Dzieje się tak, bo każda dziesiątka staje się setką, a jedności stają się dziesiątkami.

Przykład 2: tabliczka i sprawdzanie

Oblicz $6 \cdot 7$.

Krok 1. Dodajemy sześć razy siódemkę lub siedem razy szóstkę: $6+6+6+6+6+6+6$.

Krok 2. Liczymy po parach: $12+12+12+6=42$.

Krok 3. Wynik: $6 \cdot 7 = 42$.

Sprawdzenie dodawaniem: $7+7=14$, $14+14=28$, $28+14=42$. Zgadza się.

Przykład 3: mnożenie przez 0, 1 i 10

Oblicz:

- $15 \cdot 0 = 0$, bo mnożenie przez 0 daje 0. - $1 \cdot 34 = 34$, bo mnożenie przez 1 nie zmienia liczby. - $10 \cdot 6 = 60$, bo dopisujemy zero do 6. - $10 \cdot 40 = 400$, bo dopisujemy zero do 40.

Przykład 4: sprawdzanie dzielenia mnożeniem

Ania mówi, że $24 : 4 = 6$. Czy ma rację?

Krok 1. Mnożymy wynik przez dzielnik: $6 \cdot 4$.

Krok 2. Liczymy: $6 \cdot 4 = 24$.

Krok 3. Wyszło 24, czyli tyle, ile na początku. Ania ma rację.

Dzielenie i mnożenie działają „w dwie strony”.

Typowe błędy

- Mylenie $\cdot$ z plusem. $4 \cdot 3$ to $3+3+3+3=12$, a nie $4+3=7$. - Zapominanie o zerze. $5 \cdot 0$ to 0, a nie 5. - Złe dopisywanie zera. $10 \cdot 5 = 50$, a nie 15 ani 510. Zero dopisujemy z prawej strony. - Mnożenie przez 1 też nie daje 0: $7 \cdot 1 = 7$.

Podsumowanie

- Mnożenie to dodawanie takich samych liczb: $4 \cdot 3 = 3+3+3+3$. - Kolejność czynników nie ma znaczenia: $a \cdot b = b \cdot a$. - $a \cdot 0 = 0$ oraz $a \cdot 1 = a$. - Mnożąc przez 10, dopisujemy zero. - Wynik sprawdzisz dodawaniem lub dzieleniem i mnożeniem.

Zadania (16)

Zadanie 1 · trudność 1/3

Zapisz mnożenie $3\cdot 4$ jako dodawanie i oblicz wynik.

Podpowiedź 1

Liczba 3 mówi, ile razy dodajemy.

Podpowiedź 2

Dodajemy trzy razy liczbę 4.

Rozwiązanie

Mnożenie $3\cdot 4$ oznacza trzy razy po 4.

Zapisujemy $4+4+4$.

Obliczamy: $4+4+4=12$.

Odpowiedź: 4+4+4=12

Zadanie 2 · trudność 1/3

W każdym z 5 koszyków jest po 2 jabłka. Zapisz liczbę wszystkich jabłek jako dodawanie i jako mnożenie. Ile jest jabłek?

Podpowiedź 1

W każdym koszyku jest tyle samo jabłek.

Podpowiedź 2

Dodaj liczbę 2 pięć razy.

Rozwiązanie

Pięć koszyków po 2 jabłka to $2+2+2+2+2$.

Jako mnożenie: $5\cdot 2$.

Wynik to $10$ jabłek.

Odpowiedź: 2+2+2+2+2=10, czyli 5·2=10

Zadanie 3 · trudność 1/3

Zapisz sumę $6+6+6+6$ jako mnożenie i oblicz jej wartość.

Podpowiedź 1

Policz, ile razy występuje liczba 6.

Podpowiedź 2

Liczba 6 występuje 4 razy.

Rozwiązanie

Liczba 6 jest dodana 4 razy.

Zapisujemy $4\cdot 6$.

Obliczamy: $6+6=12$, $12+12=24$.

Odpowiedź: 4·6=24

Zadanie 4 · trudność 1/3

Ala kupiła 4 paczki naklejek, a w każdej paczce jest po 7 naklejek. Zapisz mnożenie $4\cdot 7$ jako dodawanie i oblicz, ile naklejek kupiła Ala.

Podpowiedź 1

Cztery paczki to cztery składniki w dodawaniu.

Podpowiedź 2

Każdy składnik to 7.

Rozwiązanie

Mnożenie $4\cdot 7$ zapisujemy jako $7+7+7+7$.

Obliczamy: $7+7=14$, $14+7=21$, $21+7=28$.

Ala kupiła 28 naklejek.

Odpowiedź: 7+7+7+7=28

Zadanie 5 · trudność 1/3

Oblicz: $4 \cdot 6$.

Podpowiedź 1

Dodaj 4 sześć razy albo 6 cztery razy.

Podpowiedź 2

Pomyśl: $4\cdot 5=20$, a potem dodaj jeszcze 4.

Rozwiązanie

Mnożenie to wielokrotne dodawanie: $6+6+6+6$.

$6+6=12$, $12+12=24$. Zatem $4\cdot 6=24$.

Odpowiedź: 24

Zadanie 6 · trudność 1/3

W sklepie w Łodzi na jednej półce stoi 7 jogurtów. Ile jogurtów stoi na 5 takich półkach?

Podpowiedź 1

Zapisz działanie: liczba półek razy liczba jogurtów na półce.

Podpowiedź 2

Pomyśl: $5\cdot 7$ to połowa z $10\cdot 7$.

Rozwiązanie

Na każdej z 5 półek stoi 7 jogurtów, więc liczymy $5\cdot 7$.

$5\cdot 7=35$. Na półkach stoi 35 jogurtów.

Odpowiedź: 35 jogurtów

Zadanie 7 · trudność 1/3

Oblicz: $8 \cdot 9$.

Podpowiedź 1

Możesz obliczyć $8\cdot 10$ i odjąć 8.

Podpowiedź 2

Iloczyn nie zależy od kolejności: $8\cdot 9=9\cdot 8$.

Rozwiązanie

$8\cdot 10=80$.

$80-8=72$, więc $8\cdot 9=72$.

Odpowiedź: 72

Zadanie 8 · trudność 1/3

Pani Ania kupiła 6 paczek naklejek po 9 naklejek w każdej. Ile naklejek kupiła? Oblicz $6\cdot 9$.

Podpowiedź 1

Możesz liczyć: $6\cdot 10-6$.

Podpowiedź 2

Albo dodaj: $9+9+9=27$, potem podwój wynik.

Rozwiązanie

Liczymy $6\cdot 9$.

$6\cdot 10=60$, a $60-6=54$. Pani Ania kupiła 54 naklejki.

Odpowiedź: 54 naklejki

Zadanie 9 · trudność 2/3

Ola podzieliła 24 naklejki po równo między 6 koleżanek i otrzymała wynik 4. Sprawdź dzielenie za pomocą mnożenia. Ile wynosi iloczyn $6 \cdot 4$?

Podpowiedź 1

Dzielenie sprawdzamy mnożeniem: wynik razy dzielnik.

Podpowiedź 2

Pomnóż 4 przez 6.

Rozwiązanie

Mamy $24 : 6 = 4$.

Sprawdzamy: $4 \cdot 6 = 24$.

Iloczyn jest równy dzielnej, więc dzielenie jest poprawne.

Odpowiedź: 24

Zadanie 10 · trudność 2/3

Tomek zapisał: $42 : 7 = 5$. Sprawdź to dzielenie mnożeniem. Czy Tomek obliczył poprawnie? Odpowiedz TAK albo NIE.

Podpowiedź 1

Pomnóż wynik przez dzielnik: $5 \cdot 7$.

Podpowiedź 2

Porównaj iloczyn z liczbą 42.

Rozwiązanie

Sprawdzamy: $5 \cdot 7 = 35$.

Liczba 35 nie jest równa 42, więc wynik jest błędny.

Poprawnie: $42 : 7 = 6$, bo $6 \cdot 7 = 42$.

Odpowiedź: NIE

Zadanie 11 · trudność 2/3

W sklepie 8 jednakowych paczek zeszytów zawiera razem 72 zeszyty. Kasia obliczyła, że w jednej paczce jest 9 zeszytów. Sprawdź mnożeniem, czy ma rację. Ile wynosi $9 \cdot 8$?

Podpowiedź 1

Sprawdź: liczba zeszytów w paczce razy liczba paczek.

Podpowiedź 2

Oblicz $9 \cdot 8$.

Rozwiązanie

Dzielenie: $72 : 8 = 9$.

Sprawdzenie: $9 \cdot 8 = 72$.

Wynik zgadza się z liczbą zeszytów, więc Kasia ma rację.

Odpowiedź: 72

Zadanie 12 · trudność 2/3

Uczniowie sprawdzali dzielenie $63 : 9$. Ania podała wynik 6, Bartek 7, a Czarek 8. Sprawdź mnożeniem i podaj poprawny wynik.

Podpowiedź 1

Dla każdego wyniku pomnóż go przez 9.

Podpowiedź 2

Szukasz iloczynu równego 63.

Rozwiązanie

$6 \cdot 9 = 54$, więc to źle.

$7 \cdot 9 = 63$, więc to dobrze.

$8 \cdot 9 = 72$, więc to źle. Poprawny wynik to 7 (Bartek).

Odpowiedź: 7

Zadanie 13 · trudność 2/3

W klasie 2b jest 24 uczniów. Połowa z nich chodzi na basen. Ilu uczniów chodzi na basen?

Podpowiedź 1

Połowa to dzielenie przez 2.

Podpowiedź 2

Oblicz 24 : 2.

Rozwiązanie

Połowa liczby to $\frac{1}{2}$ tej liczby.

$24 : 2 = 12$.

Na basen chodzi 12 uczniów.

Odpowiedź: 12

Zadanie 14 · trudność 2/3

Mama upiekła 20 babeczek. Czwartą część babeczek zjedli goście. Ile babeczek zjedli goście?

Podpowiedź 1

Czwarta część to dzielenie przez 4.

Podpowiedź 2

Oblicz 20 : 4.

Rozwiązanie

Czwarta część to $\frac{1}{4}$ liczby.

$20 : 4 = 5$.

Goście zjedli 5 babeczek.

Odpowiedź: 5

Zadanie 15 · trudność 2/3

W pudełku jest 30 kredek. $\frac{1}{5}$ kredek jest czerwona, a $\frac{1}{6}$ kredek jest niebieska. Ile kredek jest czerwonych i niebieskich razem?

Podpowiedź 1

Oblicz osobno 30 : 5 oraz 30 : 6.

Podpowiedź 2

Dodaj otrzymane liczby.

Rozwiązanie

Czerwonych jest $30 : 5 = 6$.

Niebieskich jest $30 : 6 = 5$.

Razem: $6 + 5 = 11$ kredek.

Odpowiedź: 11

Zadanie 16 · trudność 2/3

Na wycieczkę pojechało 36 dzieci. $\frac{2}{3}$ z nich to dziewczynki. Ile jest dziewczynek, a ile chłopców? Podaj liczbę dziewczynek.

Podpowiedź 1

Najpierw oblicz $\frac{1}{3}$ z 36.

Podpowiedź 2

Pomnóż wynik przez 2.

Rozwiązanie

$\frac{1}{3}$ z 36 to $36 : 3 = 12$.

$\frac{2}{3}$ z 36 to $12 \cdot 2 = 24$ dziewczynki.

Chłopców jest $36 - 24 = 12$.

Odpowiedź: 24 dziewczynki (12 chłopców)

Treść własna Liczydła — teoria i zadania napisane od zera i sprawdzone.

Ucz się tego działu w aplikacji Interaktywnie: podpowiedzi, sprawdzanie, powtórki i korepetytor AI.