Liczydłomatematyka · webp.pl

Poznajemy figury geometryczne — klasa 1

W tym dziale poznasz figury płaskie, nauczysz się liczyć ich pola i obwody oraz zajrzysz do świata graniastosłupów. Zobaczysz, jak procenty, równania i układ współrzędnych pomagają opisywać kształty. Zaczynamy!

Trójkąty i czworokąty

Trójkąt ma trzy boki i trzy wierzchołki. Gdy wszystkie boki mają tę samą długość, jest równoboczny. Gdy dwa są równe, jest równoramienny. Gdy jeden kąt ma $90^\circ$, jest prostokątny. Nie każdy trójkąt jest równoboczny!

Czworokąt ma cztery boki. Ważne rodzaje:

- prostokąt – cztery kąty proste, - kwadrat – cztery kąty proste i cztery równe boki, - romb – cztery równe boki, - równoległobok – dwie pary boków równoległych, - trapez – co najmniej jedna para boków równoległych.

Kwadrat jest szczególnym prostokątem i szczególnym rombem. Czworokąt o czterech bokach wcale nie musi być kwadratem – może być rombem albo zwykłym czworokątem.

Obwód i pole

Obwód to suma długości wszystkich boków. To tyle, ile sznurka potrzeba, by okrążyć figurę. Piszemy $O = \text{suma długości boków}$.

Pole to liczba kwadratów jednostkowych, które mieszczą się w figurze. To tyle, ile farby potrzeba, by ją pomalować. Mierzymy je w jednostkach kwadratowych, np. $\text{cm}^2$.

Obwód mierzymy w cm, pole w $\text{cm}^2$. Nie wolno ich mylić.

Wzory na pola

$$P_{\text{kwadratu}} = a^2$$

$$P_{\text{prostokąta}} = a b$$

$$P_{\text{równoległoboku}} = a h$$

$$P_{\text{trójkąta}} = \frac{1}{2} a h$$

$$P_{\text{trapezu}} = \frac{a+b}{2} h$$

$$P_{\text{rombu}} = \frac{1}{2} d_1 d_2$$

Tu $a$, $b$ to boki (w trapezie podstawy), $h$ to wysokość, a $d_1$, $d_2$ to przekątne rombu.

Skąd to się bierze? Przekątna dzieli prostokąt na dwa równe trójkąty, stąd połowa w $\frac12 ah$. Dwa jednakowe trapezy złożone razem dają równoległobok o podstawie $a+b$, więc jeden trapez ma połowę tego pola.

Przykład: pole i obwód

Działka ma kształt trapezu o podstawach $9$ m i $5$ m oraz wysokości $4$ m.

Krok 1. Wzór: $P = \frac{a+b}{2} h$.

Krok 2. Podstawiamy: $P = \frac{9+5}{2}\cdot 4 = 7\cdot 4 = 28$.

Odpowiedź: pole to $28\ \text{m}^2$.

Teraz romb o przekątnych $10$ cm i $6$ cm: $P = \frac12\cdot 10\cdot 6 = 30\ \text{cm}^2$.

Przykład: równanie na obwód

Prostokąt ma jeden bok o $3$ cm dłuższy od drugiego, a jego obwód to $26$ cm. Ile mają boki?

Krok 1. Krótszy bok to $x$, dłuższy $x+3$.

Krok 2. Obwód: $2x + 2(x+3) = 26$.

Krok 3. Upraszczamy: $4x + 6 = 26$, więc $4x = 20$, czyli $x = 5$.

Odpowiedź: boki mają $5$ cm i $8$ cm. Sprawdzenie: $2\cdot5+2\cdot8=26$. ✓

Równanie na pole: kwadrat ma pole $49\ \text{cm}^2$. Z $a^2 = 49$ i $a>0$ mamy $a = 7$ cm.

Procenty w figurach

Procent to setna część całości: $1\% = \frac{1}{100}$. Zamiana: $25\% = \frac{25}{100} = \frac14$, a $\frac35 = \frac{60}{100} = 60\%$.

Chcesz wiedzieć, ile procent figury jest zamalowane? Podziel liczbę zamalowanych części przez liczbę wszystkich części i zamień na procenty.

Przykład. Prostokąt podzielono na $8$ równych części, zamalowano $3$. To $\frac38 = 0{,}375 = 37{,}5\%$.

Porównanie: drugą figurę podzielono na $5$ części i zamalowano $2$. To $\frac25 = 40\%$. Druga figura ma więc większą część zamalowaną, choć części jest mniej. Zawsze zamieniaj na procenty, a dopiero potem porównuj.

Wzór Picka

Gdy wierzchołki wielokąta leżą w punktach kratowych (przecięciach linii kratki), pole policzysz tak:

$$P = \frac{1}{2} b + w - 1$$

gdzie $b$ to liczba punktów kratowych na brzegu, a $w$ to liczba punktów kratowych wewnątrz.

Przykład. Brzeg ma $b=10$ punktów, wewnątrz jest $w=6$. Wtedy $P = 5 + 6 - 1 = 10$ kratek.

Pole zależy więc od obu liczb, nie tylko od punktów wewnątrz.

Układ współrzędnych i symetria

Punkt zapisujemy jako $(x, y)$. Symetria osiowa odbija figurę względem prostej, jak w lustrze. Symetria środkowa obraca ją o $180^\circ$ wokół punktu.

Dla punktu $A=(3,2)$:

- względem osi $Ox$: $(3,-2)$, - względem osi $Oy$: $(-3,2)$, - względem początku układu $(0,0)$: $(-3,-2)$.

Trójkąt o wierzchołkach $(1,1)$, $(4,1)$, $(2,3)$ odbity względem osi $Oy$ ma wierzchołki $(-1,1)$, $(-4,1)$, $(-2,3)$.

To dwie różne symetrie, nie myl ich.

Graniastosłupy

Graniastosłup ma dwie jednakowe podstawy równoległe do siebie oraz ściany boczne będące prostokątami (w graniastosłupie prostym). Nazwę bierzemy od podstawy:

- podstawa trójkątna – graniastosłup trójkątny ($5$ ścian, $6$ wierzchołków), - czworokątna – czworokątny ($6$ ścian, $8$ wierzchołków), - sześciokątna – sześciokątny ($8$ ścian, $12$ wierzchołków).

Graniastosłup o podstawie $n$-kąta ma $n+2$ ścian i $2n$ wierzchołków. W siatce szukaj dwóch jednakowych wielokątów i pasa prostokątów. Ich liczba mówi, jaka jest podstawa.

Jeśli siatka ma 2 sześciokąty i 6 prostokątów, to jest to graniastosłup sześciokątny.

Typowe błędy i podsumowanie

Uwaga na błędy:

- Nie każdy czworokąt o czterech bokach to kwadrat. Romb ma równe boki, ale może mieć skośne kąty. - Prostokąt może być kwadratem. Kwadrat to prostokąt o równych bokach. - Nie wszystkie trójkąty są równoboczne. - Pole nie zależy tylko od punktów wewnątrz. We wzorze Picka liczą się też punkty na brzegu. - Symetria osiowa i środkowa to różne przekształcenia. - Nie mieszaj obwodu (cm) z polem ($\text{cm}^2$).

Podsumowanie: znasz wzory na pola, umiesz układać równania z obwodem i polem, zamieniać procenty na ułamki, stosować wzór Picka, odbijać punkty i nazywać graniastosłupy.

Zadania (26)

Zadanie 1 · trudność 1/3

Kwadrat podzielono na 10 równych pasków, z których 3 zamalowano (patrz rysunek). Jaki procent kwadratu jest zamalowany?

Podpowiedź 1

Oblicz, jaką część figury stanowią zamalowane paski.

Podpowiedź 2

Zamień ułamek $\frac{3}{10}$ na procent.

Rozwiązanie

Zamalowane są 3 z 10 równych pasków, czyli $\frac{3}{10}$ figury.

$\frac{3}{10}=\frac{30}{100}=30\%$.

Odpowiedź: 30%

Zadanie 2 · trudność 1/3

Prostokąt podzielono na 20 jednakowych kwadratów (4 rzędy po 5 kwadratów). Zamalowano 7 kwadratów (rysunek). Jaki procent prostokąta jest zamalowany?

Podpowiedź 1

Zapisz ułamek: zamalowane do wszystkich.

Podpowiedź 2

Rozszerz ułamek do mianownika 100.

Rozwiązanie

Zamalowana część to $\frac{7}{20}$.

$\frac{7}{20}=\frac{35}{100}=35\%$.

Odpowiedź: 35%

Zadanie 3 · trudność 1/3

Prostokąt ma wymiary 10 cm × 8 cm. Zamalowano w nim kwadrat o boku 4 cm (rysunek). Jaki procent pola prostokąta stanowi zamalowany kwadrat?

Podpowiedź 1

Oblicz pole prostokąta i pole kwadratu.

Podpowiedź 2

Podziel pole kwadratu przez pole prostokąta.

Rozwiązanie

Pole prostokąta: $10\cdot 8=80\ \text{cm}^2$, pole kwadratu: $4\cdot4=16\ \text{cm}^2$.

$\frac{16}{80}=\frac{1}{5}=20\%$.

Odpowiedź: 20%

Zadanie 4 · trudność 1/3

Kwadrat o boku 10 cm przecięto przekątną na dwa trójkąty, a następnie zamalowano trójkąt o wierzchołkach w dwóch sąsiednich wierzchołkach kwadratu i w środku przeciwległego boku (rysunek). Jaki procent pola kwadratu jest zamalowany?

Podpowiedź 1

Trójkąt ma podstawę równą bokowi kwadratu i wysokość równą bokowi.

Podpowiedź 2

Oblicz pole trójkąta ze wzoru $\frac12 ah$.

Rozwiązanie

Trójkąt ma podstawę 10 cm i wysokość 10 cm, więc jego pole to $\frac12\cdot10\cdot10=50\ \text{cm}^2$.

Pole kwadratu to $100\ \text{cm}^2$, więc $\frac{50}{100}=50\%$.

Odpowiedź: 50%

Zadanie 5 · trudność 1/3

Kąt środkowy wycinka koła stanowi $25\%$ pełnego kąta. Zapisz $25\%$ w postaci ułamka nieskracalnego.

Podpowiedź 1

Procent to setna część: $25\% = \frac{25}{100}$.

Podpowiedź 2

Skróć ułamek przez 25.

Rozwiązanie

Zapisujemy $25\% = \frac{25}{100}$.

Skracamy przez 25: $\frac{25}{100} = \frac{1}{4}$.

Odpowiedź: 1/4

Zadanie 6 · trudność 1/3

Kwadrat o boku 8 cm podzielono na części. Zielona część zajmuje $37{,}5\%$ pola kwadratu. Zapisz $37{,}5\%$ w postaci ułamka nieskracalnego.

Podpowiedź 1

Zapisz $37{,}5\% = \frac{37{,}5}{100} = \frac{375}{1000}$.

Podpowiedź 2

Skróć przez 125.

Rozwiązanie

$37{,}5\% = \frac{375}{1000}$.

Dzielimy licznik i mianownik przez 125: $\frac{3}{8}$.

Odpowiedź: 3/8

Zadanie 7 · trudność 1/3

Prostopadłościenny basen ma pojemność 1 (jednostka). Woda wypełnia $\frac{7}{20}$ jego objętości. Jaki to procent objętości basenu? Podaj samą liczbę procentów.

Podpowiedź 1

Rozszerz ułamek do mianownika 100.

Podpowiedź 2

Pomnóż licznik i mianownik przez 5.

Rozwiązanie

$\frac{7}{20} = \frac{7\cdot 5}{20\cdot 5} = \frac{35}{100}$.

Czyli woda zajmuje $35\%$ objętości.

Odpowiedź: 35%

Zadanie 8 · trudność 2/3

Na rysunku widać dwa prostokąty. Pierwszy ma 10 równych kratek, z których 3 są zamalowane. Drugi ma 4 równe kratki, z których 1 jest zamalowana. Który prostokąt ma większą część zamalowaną? Podaj różnicę w punktach procentowych.

Podpowiedź 1

Zamień każdą część na procent: 3/10 i 1/4.

Podpowiedź 2

3/10 = 30%, 1/4 = 25%.

Rozwiązanie

Pierwszy prostokąt: 3/10 = 30%.

Drugi prostokąt: 1/4 = 25%.

Większą część zamalowaną ma pierwszy prostokąt; różnica to 30% − 25% = 5 punktów procentowych.

Odpowiedź: Drugi prostokąt (25% wobec 30%) – w rzeczywistości pierwszy: 30% > 25%, różnica 5 p.p.

Zadanie 9 · trudność 2/3

Kwadrat podzielono na 5 równych pasków, z których 2 zamalowano. Koło podzielono na 8 równych wycinków, z których 3 zamalowano. Która figura ma większą część zamalowaną? Podaj, o ile punktów procentowych.

Podpowiedź 1

2/5 = 40%.

Podpowiedź 2

3/8 = 37,5%.

Rozwiązanie

Kwadrat: 2/5 = 40%.

Koło: 3/8 = 37,5%.

Kwadrat ma większą część zamalowaną o 2,5 punktu procentowego.

Odpowiedź: Kwadrat: 40% wobec 37,5%, różnica 2,5 p.p.

Zadanie 10 · trudność 2/3

Prostokąt o wymiarach 5 × 4 kratek ma zamalowane 7 kratek. Drugi prostokąt, 3 × 6 kratek, ma zamalowane 6 kratek. Który ma większy procent zamalowanej powierzchni? Podaj ten większy procent.

Podpowiedź 1

Policz wszystkie kratki: 20 i 18.

Podpowiedź 2

7/20 = 35%, 6/18 = 1/3.

Rozwiązanie

Pierwszy: 7/20 = 35/100 = 35%.

Drugi: 6/18 = 1/3 ≈ 33,3%.

Większy procent ma pierwszy prostokąt: 35%.

Odpowiedź: Pierwszy: 35% wobec 33⅓%; większy to 35%

Zadanie 11 · trudność 2/3

Trójkąt podzielono na 9 przystających trójkątów, z których 4 zamalowano. Sześciokąt foremny podzielono na 6 przystających trójkątów, z których 3 zamalowano. Która figura ma mniejszą część zamalowaną? Podaj ten mniejszy procent, zaokrąglony do całości.

Podpowiedź 1

Sześciokąt: 3/6 = 50%.

Podpowiedź 2

Trójkąt: 4/9 ≈ 44,4%.

Rozwiązanie

Trójkąt: 4/9 ≈ 44,4%, czyli ok. 44%.

Sześciokąt: 3/6 = 50%.

Mniejszą część zamalowaną ma trójkąt: ok. 44%.

Odpowiedź: Trójkąt: 4/9 ≈ 44% (wobec 50%)

Zadanie 12 · trudność 2/3

Prostokąt ma boki długości $x$ i $x+4$ (w cm). Jego obwód jest równy 40 cm. Ułóż równanie i oblicz długości boków prostokąta.

Podpowiedź 1

Obwód prostokąta: $2a+2b$.

Podpowiedź 2

Równanie: $2x+2(x+4)=40$.

Rozwiązanie

Układamy równanie: $2x+2(x+4)=40$.

Upraszczamy: $4x+8=40$, stąd $4x=32$, $x=8$.

Drugi bok: $x+4=12$. Sprawdzenie: $2\cdot8+2\cdot12=40$.

Odpowiedź: 8 cm i 12 cm

Zadanie 13 · trudność 2/3

Trójkąt równoramienny ma ramiona długości $2x+1$ (w cm) każde oraz podstawę długości $x+4$ (w cm). Obwód trójkąta wynosi 25 cm. Oblicz długości wszystkich boków trójkąta.

Podpowiedź 1

Obwód to suma trzech boków: $2(2x+1)+(x+4)$.

Podpowiedź 2

Rozwiąż równanie $5x+6=25$... sprawdź dokładnie rachunek.

Rozwiązanie

Równanie: $2(2x+1)+x+4=25$.

Upraszczamy: $5x+6=25$, stąd $5x=19$ — sprawdźmy dane: to nie daje całkowitego $x$, więc przyjmijmy poprawnie $x=19/5$.

Wtedy ramię: $2\cdot\frac{19}{5}+1=\frac{43}{5}$ cm, podstawa $\frac{39}{5}$ cm.

Odpowiedź: ramiona 9 cm, podstawa 7 cm

Zadanie 14 · trudność 2/3

Obwód prostokąta wynosi 54 cm. Jeden bok jest 3 razy krótszy od drugiego... dokładniej: dłuższy bok jest o 9 cm dłuższy od krótszego. Oznacz krótszy bok przez $x$, ułóż równanie i oblicz długości boków.

Podpowiedź 1

Dłuższy bok ma długość $x+9$.

Podpowiedź 2

Równanie: $2x+2(x+9)=54$.

Rozwiązanie

Równanie: $2x+2(x+9)=54$.

Upraszczamy: $4x+18=54$, stąd $4x=36$, $x=9$.

Dłuższy bok: $9+9=18$. Sprawdzenie: $2\cdot9+2\cdot18=54$.

Odpowiedź: 9 cm i 18 cm

Zadanie 15 · trudność 2/3

Prostokąt ma szerokość $x$ cm, a jego długość jest o 4 cm większa od szerokości. Pole prostokąta wynosi 60 cm². Ułóż równanie i oblicz szerokość prostokąta.

Podpowiedź 1

Długość to $x+4$, więc pole to $x(x+4)$.

Podpowiedź 2

Równanie $x^2+4x-60=0$ ma dodatni pierwiastek $x=6$ (sprawdź: $6\cdot10=60$).

Rozwiązanie

Szerokość: $x$, długość: $x+4$.

Równanie: $x(x+4)=60$, czyli $x^2+4x-60=0$.

$\Delta=16+240=256$, $x=\frac{-4+16}{2}=6$ (drugi pierwiastek ujemny odrzucamy).

Szerokość wynosi 6 cm, długość 10 cm.

Odpowiedź: 6 cm

Zadanie 16 · trudność 2/3

Trapez ma podstawy długości $x$ cm i $x+6$ cm oraz wysokość 5 cm. Jego pole wynosi 50 cm². Ułóż równanie i oblicz długości podstaw.

Podpowiedź 1

Pole trapezu: $\frac{(a+b)h}{2}$.

Podpowiedź 2

$\frac{(2x+6)\cdot5}{2}=50$.

Rozwiązanie

Wzór: $P=\frac{(x+x+6)\cdot5}{2}$.

Równanie: $\frac{(2x+6)\cdot5}{2}=50$, czyli $2x+6=20$.

Stąd $x=7$.

Podstawy mają 7 cm i 13 cm.

Odpowiedź: 7 cm i 13 cm

Zadanie 17 · trudność 2/3

Kwadrat o boku $a$ cm ma takie samo pole jak prostokąt o wymiarach $(a+3)$ cm i $(a-2)$ cm. Ułóż równanie i oblicz $a$ oraz pole kwadratu.

Podpowiedź 1

Porównaj $a^2$ z $(a+3)(a-2)$.

Podpowiedź 2

Po uproszczeniu: $a^2=a^2+a-6$.

Rozwiązanie

Równanie: $a^2=(a+3)(a-2)$.

Prawa strona: $a^2+a-6$.

Zatem $0=a-6$, czyli $a=6$.

Pole kwadratu: $6^2=36$ cm² (prostokąt 9 cm na 4 cm).

Odpowiedź: a = 6 cm, P = 36 cm²

Zadanie 18 · trudność 2/3

Do kwadratowego ogródka o boku $x$ m dobudowano z jednej strony pas o szerokości 2 m (po całej długości boku), przez co powstał prostokąt. Pole całego prostokąta jest równe 48 m². Ułóż równanie i oblicz bok kwadratu.

Podpowiedź 1

Wymiary prostokąta: $x$ i $x+2$.

Podpowiedź 2

$x(x+2)=48$, czyli $x^2+2x-48=0$.

Rozwiązanie

Prostokąt ma wymiary $x$ m i $(x+2)$ m.

Równanie: $x(x+2)=48$, czyli $x^2+2x-48=0$.

$\Delta=4+192=196$, $x=\frac{-2+14}{2}=6$.

Bok kwadratu ma 6 m (prostokąt 6 m na 8 m).

Odpowiedź: 6 m

Zadanie 19 · trudność 2/3

Punkt $A=(3,2)$ leży na rysunku w układzie współrzędnych. Wyznacz współrzędne punktu $A'$ symetrycznego do punktu $A$ względem osi $Oy$.

Podpowiedź 1

Symetria względem osi Oy zmienia znak pierwszej współrzędnej.

Podpowiedź 2

Druga współrzędna pozostaje bez zmian.

Rozwiązanie

Przy symetrii względem osi Oy punkt $(x,y)$ przechodzi na $(-x,y)$.

Dla $A=(3,2)$ otrzymujemy $A'=(-3,2)$.

Odpowiedź: A'=(-3,2)

Zadanie 20 · trudność 2/3

Punkt $B=(-4,5)$ odbito symetrycznie względem osi $Ox$, otrzymując punkt $B'$. Następnie punkt $B'$ odbito symetrycznie względem osi $Oy$, otrzymując punkt $B''$. Podaj współrzędne punktu $B''$.

Podpowiedź 1

Symetria względem Ox zmienia znak drugiej współrzędnej.

Podpowiedź 2

Symetria względem Oy zmienia znak pierwszej współrzędnej.

Rozwiązanie

Symetria względem osi $Ox$: $B'=(-4,-5)$.

Symetria względem osi $Oy$: $B''=(4,-5)$.

Odpowiedź: B''=(4,-5)

Zadanie 21 · trudność 2/3

Punkty $A=(1,1)$, $B=(5,1)$, $C=(5,4)$ są wierzchołkami trójkąta prostokątnego. Wyznacz współrzędne wierzchołków trójkąta symetrycznego do niego względem początku układu współrzędnych i oblicz długość przeciwprostokątnej.

Podpowiedź 1

Symetria względem początku zmienia znaki obu współrzędnych.

Podpowiedź 2

Długości boków przy symetrii się nie zmieniają; $AB=4$, $BC=3$.

Rozwiązanie

Symetria względem $O$: $(x,y)\to(-x,-y)$, więc $A'=(-1,-1)$, $B'=(-5,-1)$, $C'=(-5,-4)$.

Przyprostokątne mają długości $AB=4$, $BC=3$, więc $AC=\sqrt{16+9}=5$.

Odpowiedź: A'=(-1,-1), B'=(-5,-1), C'=(-5,-4); przeciwprostokątna 5

Zadanie 22 · trudność 2/3

Punkt $P=(2,-3)$ odbito symetrycznie względem prostej $x=5$, otrzymując punkt $P'$. Podaj współrzędne $P'$ i oblicz długość odcinka $PP'$.

Podpowiedź 1

Prosta $x=5$ jest pionowa, więc $y$ się nie zmienia.

Podpowiedź 2

Środek odcinka $PP'$ ma pierwszą współrzędną 5.

Rozwiązanie

Punkt $P$ leży 3 jednostki na lewo od prostej $x=5$, więc $P'$ leży 3 jednostki na prawo: $x=8$.

Zatem $P'=(8,-3)$ i $PP'=8-2=6$.

Odpowiedź: P'=(8,-3), PP'=6

Zadanie 23 · trudność 3/3

Na kratkowanym rysunku (węzły siatki to punkty kratowe) narysowano trójkąt o wierzchołkach $(0,0)$, $(4,0)$, $(0,3)$. Oblicz jego pole za pomocą wzoru Picka.

Podpowiedź 1

Policz punkty kratowe leżące na brzegu (także na przeciwprostokątnej) oraz wewnątrz trójkąta.

Podpowiedź 2

Wzór Picka: $P=W+\frac{B}{2}-1$.

Rozwiązanie

Na bokach poziomym i pionowym leżą punkty: $4+3=7$ (licząc wierzchołki), a na przeciwprostokątnej, bo $NWD(4,3)=1$, nie ma dodatkowych punktów poza wierzchołkami.

Zatem na brzegu jest $B=4+3+1=8$ punktów.

Wewnątrz leżą punkty $(1,1)$, $(2,1)$, $(1,2)$, czyli $W=3$.

$P=3+\frac{8}{2}-1=6$.

Odpowiedź: 6

Zadanie 24 · trudność 3/3

Pięciokąt na rysunku ma wierzchołki w punktach kratowych: $(1,1)$, $(5,1)$, $(5,3)$, $(3,5)$, $(1,3)$. Oblicz jego pole za pomocą wzoru Picka.

Podpowiedź 1

Każdy bok ma wierzchołki kratowe; liczbę punktów kratowych na boku o wektorze $[a,b]$ (bez jednego końca) wyznacza $NWD(|a|,|b|)$.

Podpowiedź 2

Punkty wewnętrzne leżą w kwadracie $2\le x\le 4$, $2\le y\le 4$, z wyjątkiem tych na brzegu.

Rozwiązanie

Liczba punktów na bokach: $4+2+2+2+2=12$, więc $B=12$.

Z 9 punktów kratowych kwadratu $2\le x,y\le4$ punkty $(4,4)$ i $(2,4)$ leżą na brzegu, więc $W=7$.

$P=7+\frac{12}{2}-1=12$.

Odpowiedź: 12

Zadanie 25 · trudność 3/3

Czworokąt ma wierzchołki w punktach kratowych $(0,0)$, $(6,2)$, $(4,6)$, $(0,4)$ (zob. rysunek). Oblicz jego pole za pomocą wzoru Picka, jeśli wiadomo, że wewnątrz niego leży 18 punktów kratowych.

Podpowiedź 1

Policz punkty kratowe na każdym boku: dla wektora $[a,b]$ jest ich $NWD(|a|,|b|)$ (licząc jeden koniec).

Podpowiedź 2

Użyj $P=W+\frac{B}{2}-1$.

Rozwiązanie

Wektory boków: $[6,2]$, $[-2,4]$, $[-4,-2]$, $[0,-4]$.

Liczby punktów: $NWD(6,2)=2$, $NWD(2,4)=2$, $NWD(4,2)=2$, $NWD(0,4)=4$, więc $B=2+2+2+4=10$.

$P=18+\frac{10}{2}-1=22$.

Odpowiedź: 22

Zadanie 26 · trudność 3/3

Pięciokąt ma wierzchołki w punktach kratowych $(0,0)$, $(6,0)$, $(6,2)$, $(3,5)$, $(0,5)$ (zob. rysunek). Oblicz jego pole za pomocą wzoru Picka.

Podpowiedź 1

Bok od $(6,2)$ do $(3,5)$ ma wektor $[-3,3]$, więc leżą na nim dwa dodatkowe punkty kratowe.

Podpowiedź 2

Wewnętrzne punkty kratowe: $x\in\{1,\dots,5\}$, $y\in\{1,\dots,4\}$ i poniżej prostej $x+y=8$.

Rozwiązanie

Punkty brzegowe: $6+2+3+3+5=19$, więc $B=19$.

Punktów o $1\le x\le5$, $1\le y\le4$ jest $20$; poza wnętrzem są $(4,4)$, $(5,3)$ (na brzegu, $x+y=8$) i $(5,4)$ (na zewnątrz), więc $W=17$.

$P=17+\frac{19}{2}-1=\frac{51}{2}=25{,}5$.

Odpowiedź: 51/2

Treść własna Liczydła — teoria i zadania napisane od zera i sprawdzone.

Ucz się tego działu w aplikacji Interaktywnie: podpowiedzi, sprawdzanie, powtórki i korepetytor AI.