Rozważmy wszystkie ostrosłupy prawidłowe sześciokątne, w których suma długości krótszej przekątnej podstawy i wysokości ostrosłupa jest równa $9$. Wyznacz długość krawędzi podstawy tego z rozważanych ostrosłupów, którego objętość jest największa. Oblicz tę największą objętość.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 97
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · rachunek różniczkowy · 6 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Oznaczmy: $a$ – długość krawędzi podstawy (sześciokąt foremny), $H$ – wysokość ostrosłupa. Krótsza przekątna sześciokąta foremnego ma długość $a\sqrt{3}$. Warunek zadania: $a\sqrt{3} + H = 9$, stąd $H = 9 - a\sqrt{3}$.
Pole podstawy (sześciokąt foremny o boku $a$): $P_p = \frac{3a^2\sqrt{3}}{2}$.
Objętość ostrosłupa: $V(a) = \frac{1}{3} P_p \cdot H = \frac{1}{3} \cdot \frac{3a^2\sqrt{3}}{2} \cdot (9 - a\sqrt{3}) = \frac{a^2\sqrt{3}}{2} \cdot (9 - a\sqrt{3})$.
Dziedzina: $a \gt 0$ oraz $H \gt 0$, czyli $9 - a\sqrt{3} \gt 0 \Rightarrow a \lt \frac{9}{\sqrt{3}} = 3\sqrt{3}$.
Funkcja objętości: $V(a) = \frac{9a^2\sqrt{3}}{2} - \frac{3a^3}{2}$ dla $a \in (0, 3\sqrt{3})$.
Liczymy pochodną: $V'(a) = 9a\sqrt{3} - \frac{9a^2}{2}$. Przyrównujemy do zera: $9a\sqrt{3} - \frac{9a^2}{2} = 0 \Rightarrow 9a\left(\sqrt{3} - \frac{a}{2}\right) = 0$, stąd $a = 0$ (odrzucamy) lub $\sqrt{3} - \frac{a}{2} = 0 \Rightarrow a = 2\sqrt{3}$.
Sprawdzamy, że $a = 2\sqrt{3}$ należy do dziedziny i że dla $a \lt 2\sqrt{3}$ pochodna dodatnia, dla $a \gt 2\sqrt{3}$ ujemna – więc maksimum.
Obliczamy największą objętość: $V_{\max} = V(2\sqrt{3}) = \frac{(2\sqrt{3})^2 \sqrt{3}}{2} \cdot (9 - 2\sqrt{3} \cdot \sqrt{3}) = \frac{12\sqrt{3}}{2} \cdot (9 - 6) = 6\sqrt{3} \cdot 3 = 18\sqrt{3}$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona