Liczydłomatematyka · webp.pl

Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 83

Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · kombinatoryka · 3 punkty

Oblicz, ile jest trzycyfrowych liczb całkowitych dodatnich, w których zapisie dziesiętnym występują dokładnie dwie różne cyfry.

Odpowiedź (klucz CKE)
243

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Liczby trzycyfrowe dodatnie mają cyfry setek od 1 do 9 (9 możliwości).

W liczbie mają występować dokładnie dwie różne cyfry. Możliwe są dwa przypadki: jedna cyfra występuje dwa razy, a druga raz, lub jedna cyfra występuje raz, a druga dwa razy. W obu przypadkach mamy dwie różne cyfry, ale ich rozmieszczenie jest istotne.

Rozważmy wybór dwóch różnych cyfr: cyfra setek musi być różna od zera (1–9). Druga cyfra może być dowolna (0–9), ale różna od cyfry setek. Zatem wybieramy cyfrę setek (9 możliwości), a następnie wybieramy drugą cyfrę różną od pierwszej (9 możliwości, bo 0–9 bez wybranej). To daje 9·9 = 81 par różnych cyfr (uporządkowanych, bo pierwsza to cyfra setek).

Dla wybranej pary cyfr (a, b), gdzie a to cyfra setek, a b to druga cyfra, musimy utworzyć liczby trzycyfrowe złożone tylko z tych dwóch cyfr, przy czym używamy każdej z nich co najmniej raz. Ponieważ a jest już na miejscu setek, to na pozostałych dwóch miejscach (dziesiątki i jedności) możemy umieścić albo a, albo b, ale nie mogą być same a (bo wtedy byłaby tylko jedna cyfra) i nie mogą być same b (bo wtedy też byłaby tylko jedna cyfra? Sprawdźmy: jeśli setki to a, a dziesiątki i jedności to b, to mamy dwie różne cyfry: a i b – to jest OK). Więc zakazane jest tylko to, żeby na obu pozostałych miejscach były a (bo wtedy wszystkie trzy cyfry to a, tylko jedna cyfra). Zatem wszystkie możliwe rozmieszczenia na dwóch pozostałych miejscach to 2·2 = 4, odjąć przypadek (a,a) daje 3 poprawne liczby dla pary (a,b).

Zauważmy jednak, że jeśli druga cyfra b = 0, to liczba jest trzycyfrowa (bo setki a ≠ 0), więc jest poprawna. Jeśli b ≠ 0, też jest poprawna. Zatem dla każdej z 81 par mamy 3 poprawne liczby, co daje 81·3 = 243.

Sprawdźmy, czy nie ma podwójnego liczenia: każda liczba jest jednoznacznie określona przez parę cyfr (cyfra setek i druga cyfra), a następnie przez wybór rozmieszczenia. Wszystkie liczby są różne, bo jeśli dwie liczby są takie same, to mają te same cyfry na tych samych miejscach.

Odpowiedź: 243.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona