W trójkącie $ABC$ są dane $|AB|=8$, $|BC|=6$ oraz $\sin\sphericalangle ABC=\frac{\sqrt{5}}{3}$. Oblicz stosunek promienia okręgu opisanego na trójkącie $ABC$ do promienia okręgu wpisanego w ten trójkąt.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 56
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · planimetria · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Dane: |AB| = c = 8, |BC| = a = 6, sin∠ABC = sin β = √5/3, gdzie β to kąt przy wierzchołku B.
Z twierdzenia sinusów dla trójkąta ABC: a/sin α = b/sin β = c/sin γ = 2R. Znamy a, c i sin β, ale nie znamy b ani pozostałych kątów. Najpierw obliczamy cos β: cos β = ±√(1 - sin²β) = ±√(1 - 5/9) = ±√(4/9) = ±2/3.
Z twierdzenia cosinusów dla boku AC = b: b² = a² + c² - 2ac cos β = 6² + 8² - 2·6·8·cos β = 36 + 64 - 96 cos β = 100 - 96 cos β.
Rozpatrujemy dwa przypadki: cos β = 2/3 (kąt β ostry) lub cos β = -2/3 (kąt β rozwarty).
Przypadek 1: cos β = 2/3. Wtedy b² = 100 - 96·(2/3) = 100 - 64 = 36, więc b = 6. Pole trójkąta: P = (1/2)ac sin β = (1/2)·6·8·(√5/3) = 24·√5/3 = 8√5. Promień okręgu opisanego: R = abc/(4P) = (6·6·8)/(4·8√5) = 288/(32√5) = 9/√5. Promień okręgu wpisanego: r = 2P/(a+b+c) = (2·8√5)/(6+6+8) = 16√5/20 = 4√5/5. Stosunek R/r = (9/√5) / (4√5/5) = (9/√5)·(5/(4√5)) = 45/(4·5) = 45/20 = 9/4.
Przypadek 2: cos β = -2/3. Wtedy b² = 100 - 96·(-2/3) = 100 + 64 = 164, więc b = √164 = 2√41. Pole P = (1/2)ac sin β = 8√5 (tak samo). R = abc/(4P) = (6·2√41·8)/(4·8√5) = (96√41)/(32√5) = 3√41/√5 = (3√205)/5. r = 2P/(a+b+c) = 16√5/(6+2√41+8) = 16√5/(14+2√41) = 8√5/(7+√41). Usuwamy niewymierność z mianownika: r = 8√5(√41-7)/((7+√41)(√41-7)) = 8√5(√41-7)/(41-49) = 8√5(√41-7)/(-8) = -√5(√41-7) = √5(7-√41). Stosunek R/r = ((3√205)/5) / (√5(7-√41)) = (3√205)/(5√5(7-√41)) = (3√41)/(5(7-√41)). Mnożymy licznik i mianownik przez sprzężenie: R/r = (3√41(7+√41))/(5((7-√41)(7+√41))) = (3√41(7+√41))/(5(49-41)) = (3√41(7+√41))/(5·8) = (3√41(7+√41))/40 = (21√41+123)/40.
Odpowiedź: Dla trójkąta ostrokątnego R/r = 9/4, dla rozwartokątnego R/r = (21√41+123)/40.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona