Trójkąt równoramienny $ABC$ jest wpisany w okrąg o równaniu $(x-5)^2+(y+3)^2=5$. Podstawą trójkąta $ABC$ jest odcinek $AB$ zawarty w prostej o równaniu $x-y-7=0$. Oblicz pole trójkąta $ABC$. Rozważ wszystkie przypadki.
Zbiór zadań CKE – poziom rozszerzony – zadanie 52
Matura rozszerzona · 2015 · Zbiór zadań CKE · geometria analityczna · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Dany okrąg ma środek $S = (5, -3)$ i promień $r = \sqrt{5}$.
Podstawa $AB$ leży na prostej $l: x - y - 7 = 0$, czyli $y = x - 7$.
Ponieważ trójkąt $ABC$ jest równoramienny z podstawą $AB$, to wierzchołek $C$ leży na symetralnej odcinka $AB$. Symetralna ta przechodzi przez środek okręgu opisanego $S$, bo $S$ jest jednakowo odległy od $A$ i $B$. Zatem $C$ leży na prostej $SC$, która jest prostopadła do $AB$ i przechodzi przez $S$.
Prosta $AB$ ma współczynnik kierunkowy $a = 1$, więc symetralna (prostopadła) ma współczynnik $a_{\perp} = -1$. Równanie symetralnej: $y + 3 = -1(x - 5)$, czyli $y = -x + 2$.
Wierzchołek $C$ jest punktem przecięcia tej symetralnej z okręgiem (bo $C$ leży na okręgu). Podstawiamy $y = -x + 2$ do równania okręgu: $(x-5)^2 + (-x+2+3)^2 = 5$, czyli $(x-5)^2 + (-x+5)^2 = 5$. Stąd $2(x-5)^2 = 5$, więc $(x-5)^2 = \frac{5}{2}$, $x-5 = \pm\sqrt{\frac{5}{2}} = \pm\frac{\sqrt{10}}{2}$. Zatem $x = 5 \pm \frac{\sqrt{10}}{2}$, a $y = -x+2 = -3 \mp \frac{\sqrt{10}}{2}$. Mamy dwa możliwe wierzchołki $C_1$ i $C_2$.
Teraz znajdź punkty $A$ i $B$ jako punkty przecięcia prostej $l$ z okręgiem. Podstawiamy $y = x-7$ do równania okręgu: $(x-5)^2 + (x-7+3)^2 = 5$, czyli $(x-5)^2 + (x-4)^2 = 5$. Rozwijamy: $x^2 -10x +25 + x^2 -8x +16 = 5$, $2x^2 -18x +36 = 0$, $x^2 -9x +18 = 0$. Rozwiązania: $x = 3$ lub $x = 6$. Odpowiednie $y$: $y = -4$ lub $y = -1$. Zatem $A = (3, -4)$, $B = (6, -1)$ (lub odwrotnie).
Długość podstawy $|AB| = \sqrt{(6-3)^2 + (-1+4)^2} = \sqrt{9+9} = \sqrt{18} = 3\sqrt{2}$.
Wysokość trójkąta $ABC$ opuszczona na $AB$ to odległość wierzchołka $C$ od prostej $l$. Odległość punktu $(x_0, y_0)$ od prostej $x-y-7=0$: $h = \frac{|x_0 - y_0 - 7|}{\sqrt{1^2+(-1)^2}} = \frac{|x_0 - y_0 - 7|}{\sqrt{2}}$.
Dla $C_1 = \left(5 + \frac{\sqrt{10}}{2}, -3 - \frac{\sqrt{10}}{2}\right)$: $x_0 - y_0 = \left(5+\frac{\sqrt{10}}{2}\right) - \left(-3-\frac{\sqrt{10}}{2}\right) = 8 + \sqrt{10}$, więc $x_0 - y_0 - 7 = 1 + \sqrt{10}$. Zatem $h_1 = \frac{1+\sqrt{10}}{\sqrt{2}}$.
Dla $C_2 = \left(5 - \frac{\sqrt{10}}{2}, -3 + \frac{\sqrt{10}}{2}\right)$: $x_0 - y_0 = \left(5-\frac{\sqrt{10}}{2}\right) - \left(-3+\frac{\sqrt{10}}{2}\right) = 8 - \sqrt{10}$, więc $x_0 - y_0 - 7 = 1 - \sqrt{10}$. Wartość bezwzględna: $|1-\sqrt{10}| = \sqrt{10}-1$ (bo $\sqrt{10}\gt 1$). Zatem $h_2 = \frac{\sqrt{10}-1}{\sqrt{2}}$.
Pole: $P = \frac{1}{2} \cdot |AB| \cdot h$. Dla $C_1$: $P_1 = \frac{1}{2} \cdot 3\sqrt{2} \cdot \frac{1+\sqrt{10}}{\sqrt{2}} = \frac{3}{2}(1+\sqrt{10}) = \frac{3\sqrt{10}+3}{2}$. Dla $C_2$: $P_2 = \frac{1}{2} \cdot 3\sqrt{2} \cdot \frac{\sqrt{10}-1}{\sqrt{2}} = \frac{3}{2}(\sqrt{10}-1) = \frac{3\sqrt{10}-3}{2}$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Zbiór zadań CKE · wszystkie arkusze — matura rozszerzona