Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2024 – zadanie 11

Matura rozszerzona · 2024 · Maj · ciągi · 4 punkty

Trzywyrazowy ciąg $(x,y,z)$ jest geometryczny i rosnący. Suma wyrazów tego ciągu jest równa $105$. Liczby $x$, $y$ oraz $z$ są odpowiednio pierwszym, drugim oraz szóstym wyrazem ciągu arytmetycznego $(a_n)$, określonego dla każdej liczby naturalnej $n\geq 1$.

Oblicz $x$, $y$ oraz $z$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$x=5$, $y=20$, $z=80$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Ponieważ ciąg $(x, y, z)$ jest geometryczny i rosnący, możemy zapisać $y = x \cdot q$ oraz $z = x \cdot q^2$, gdzie $q \gt 1$ (bo ciąg jest rosnący). Suma wyrazów wynosi $105$, więc $x + xq + xq^2 = 105$, czyli $x(1 + q + q^2) = 105$.

Liczby $x$, $y$, $z$ są odpowiednio pierwszym, drugim i szóstym wyrazem ciągu arytmetycznego $(a_n)$. W ciągu arytmetycznym $a_n = a_1 + (n-1)r$. Mamy $a_1 = x$, $a_2 = y$, $a_6 = z$. Zatem $y = x + r$ oraz $z = x + 5r$.

Porównując z wyrażeniami geometrycznymi: $xq = x + r$ i $xq^2 = x + 5r$. Odejmując pierwsze równanie od drugiego stronami, otrzymujemy $xq^2 - xq = (x+5r) - (x+r)$, czyli $xq(q-1) = 4r$.

Z pierwszego równania ciągu arytmetycznego mamy $r = xq - x = x(q-1)$. Podstawiając do $xq(q-1) = 4r$: $xq(q-1) = 4 \cdot x(q-1)$. Dla $x \neq 0$ i $q \neq 1$ (bo ciąg rosnący) dzielimy przez $x(q-1)$ i otrzymujemy $q = 4$.

Podstawiamy $q = 4$ do równania $x(1+q+q^2)=105$: $x(1+4+16)=105$, czyli $21x = 105$, więc $x = 5$.

Teraz obliczamy $y = xq = 5 \cdot 4 = 20$ oraz $z = xq^2 = 5 \cdot 16 = 80$.

Odpowiedź: $x = 5$, $y = 20$, $z = 80$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2024 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona