Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2023 – zadanie 7

Matura rozszerzona · 2023 · Maj · planimetria · 3 punkty

Dany jest trójkąt prostokątny $ABC$, w którym $|\angle ABC|=90^\circ$ oraz $|\angle CAB|=60^\circ$. Punkty $K$ i $L$ leżą na bokach – odpowiednio – $AB$ i $BC$ tak, że $|BK|=|BL|=1$. Odcinek $KL$ przecina wysokość $BD$ tego trójkąta w punkcie $N$, a ponadto $|AD|=2$.

Trójkąt prostokątny ABC z punktami K, L, N i D

Wykaż, że $|ND|=\sqrt{3}+1$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$|ND|=\sqrt{3}+1$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy: w trójkącie prostokątnym ABC, kąt przy wierzchołku A ma miarę 60°, więc kąt przy wierzchołku C ma miarę 30°. BD to wysokość opuszczona z wierzchołka B na przeciwprostokątną AC. Dany jest AD = 2 oraz BK = BL = 1.

Z trójkąta prostokątnego ABD: kąt BAD = 60°, więc BD = AD · tg60° = 2 · √3 = 2√3. Z tego samego trójkąta AB = AD / cos60° = 2 / (1/2) = 4.

Ponieważ BK = 1, to AK = AB - BK = 4 - 1 = 3. Z trójkąta prostokątnego ABC: BC = AB · tg60° = 4√3. BL = 1, więc LC = BC - BL = 4√3 - 1.

Rozpatrzmy trójkąt KBL: jest to trójkąt prostokątny równoramienny (BK = BL = 1, kąt KBL = 90°), więc KL = √(1² + 1²) = √2.

Zastosujemy twierdzenie Menelaosa dla trójkąta BDC z sieczną KLN (punkty K na BD, L na BC, N na DC? Uwaga: punkty K, L, N są współliniowe, ale K leży na AB, a nie na BD. Poprawnie: rozważmy trójkąt BDC. Prosta KL przecina boki BD i DC? Nie, K nie leży na BD. Musimy wybrać inny trójkąt.

Rozważmy trójkąt ABD i sieczną przechodzącą przez punkty K (na AB), N (na BD) i L (na przedłużeniu AD? Nie, L leży na BC). To nie jest wygodne. Zamiast tego zauważmy, że trójkąty KBN i LDN są podobne (kąty odpowiednio równe). Z podobieństwa trójkątów: KN / LN = BK / DL. Potrzebujemy DL.

Z trójkąta BDC: BD = 2√3, DC = AC - AD. AC = AB / cos60°? Z trójkąta ABC: AC = AB / sin30° = 4 / (1/2) = 8. Stąd DC = AC - AD = 8 - 2 = 6.

W trójkącie BDC: BD = 2√3, DC = 6, więc BC = √(BD² + DC²) = √(12 + 36) = √48 = 4√3 (zgadza się).

Z podobieństwa trójkątów KBN i LDN (kąty: BKN = DLN, KBN = LDN = 45°? Nie do końca). Można też użyć współrzędnych. Ustalmy układ współrzędnych: B = (0,0), A = (4,0), C = (0,4√3). Wtedy D = (2, 2√3) (bo AD = 2, więc D dzieli AC w stosunku AD:DC = 2:6 = 1:3, współrzędne D = ( (1·0+3·4)/4 , (1·4√3+3·0)/4 )? Nie, D leży na AC: A=(4,0), C=(0,4√3), AD=2, AC=8, więc D = A + (AD/AC)·(C-A) = (4,0) + (2/8)·(-4, 4√3) = (4,0) + (-1, √3) = (3, √3). Sprawdźmy: odległość A(4,0) do D(3,√3): √((3-4)²+(√3-0)²) = √(1+3)=2, OK. BD: B(0,0) do D(3,√3): √(9+3)=√12=2√3, OK.

Punkt K: leży na AB, gdzie A=(4,0), B=(0,0), BK=1, więc K = (1,0). Punkt L: leży na BC, gdzie B=(0,0), C=(0,4√3), BL=1, więc L = (0,1).

Prosta KL: przez K(1,0) i L(0,1): równanie y = -x + 1. Prosta BD: przez B(0,0) i D(3,√3): równanie y = (√3/3)x. Szukamy punktu N przecięcia: -x + 1 = (√3/3)x → 1 = x + (√3/3)x = x(1+√3/3) = x( (3+√3)/3 ) → x = 3/(3+√3) = 3(3-√3)/(9-3) = 3(3-√3)/6 = (3-√3)/2. Wtedy y = (√3/3)·(3-√3)/2 = (√3(3-√3))/6 = (3√3 - 3)/6 = (√3 - 1)/2.

Punkt N ma współrzędne ((3-√3)/2, (√3-1)/2). Obliczamy odległość ND: N do D(3,√3). ND² = (3 - (3-√3)/2)² + (√3 - (√3-1)/2)² = ( (6 - (3-√3))/2 )² + ( (2√3 - (√3-1))/2 )² = ( (3+√3)/2 )² + ( (√3+1)/2 )² = ( (9+6√3+3)/4 ) + ( (3+2√3+1)/4 ) = (12+6√3)/4 + (4+2√3)/4 = (16+8√3)/4 = 4+2√3.

Zatem ND = √(4+2√3). Ale √(4+2√3) = √(3+2√3+1) = √((√3+1)²) = √3+1. Czyli ND = √3+1, co należało wykazać.

Odpowiedź: |ND| = √3 + 1.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2023 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona