Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2021 – zadanie 15

Matura rozszerzona · 2021 · Maj · rachunek różniczkowy · 7 punktów

Pewien zakład otrzymał zamówienie na wykonanie prostopadłościennego zbiornika całkowicie otwartego od góry o pojemności $144\,\text{m}^3$. Dno zbiornika ma być kwadratem. Żaden z wymiarów zbiornika nie może przekraczać $9$ metrów. Całkowity koszt wykonania zbiornika ustalono w następujący sposób:

– $100$ zł za $1\,\text{m}^2$ dna
– $75$ zł za $1\,\text{m}^2$ ściany bocznej.

Oblicz wymiary zbiornika, dla którego tak ustalony koszt wykonania będzie najmniejszy.

Odpowiedź (klucz CKE)
6 m, 6 m, 4 m

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy: długość boku kwadratowego dna jako $x$ (w metrach), wysokość zbiornika jako $h$ (w metrach). Warunek pojemności: $x^2 \cdot h = 144 \implies h = \frac{144}{x^2}$.

Z ograniczenia wymiarów: $0 \lt x \le 9$, $0 \lt h \le 9$. Sprawdźmy $h \le 9$: $\frac{144}{x^2} \le 9 \implies 144 \le 9x^2 \implies x^2 \ge 16 \implies x \ge 4$. Zatem $x \in [4, 9]$.

Funkcja kosztu $K(x)$: dno ma pole $x^2$, koszt $100x^2$ zł. Cztery ściany boczne: każde pole $x \cdot h$, razem $4xh = 4x \cdot \frac{144}{x^2} = \frac{576}{x}$. Koszt ścian: $75 \cdot \frac{576}{x} = \frac{43200}{x}$ zł.

Zatem $K(x) = 100x^2 + \frac{43200}{x}$ dla $x \in [4, 9]$.

Liczymy pochodną: $K'(x) = 200x - \frac{43200}{x^2}$. Przyrównujemy do zera: $200x - \frac{43200}{x^2} = 0 \implies 200x = \frac{43200}{x^2} \implies 200x^3 = 43200 \implies x^3 = 216 \implies x = 6$.

Sprawdzamy wartości na końcach przedziału i w punkcie $x=6$: $K(4) = 100 \cdot 16 + \frac{43200}{4} = 1600 + 10800 = 12400$, $K(6) = 100 \cdot 36 + \frac{43200}{6} = 3600 + 7200 = 10800$, $K(9) = 100 \cdot 81 + \frac{43200}{9} = 8100 + 4800 = 12900$.

Koszt najmniejszy dla $x=6$ m. Wtedy $h = \frac{144}{36} = 4$ m, co spełnia $h \le 9$.

Odpowiedź: Wymiary zbiornika: bok dna 6 m, wysokość 4 m.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2021 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona