W trójkącie ostrokątnym $ABC$ bok $AB$ ma długość $c$, bok $BC$ ma długość $a$, a $\angle ABC=\beta$. Dwusieczna kąta $ABC$ przecina bok $AC$ w punkcie $E$. Wykaż, że długość odcinka $BE$ jest równa $$\frac{2ac\cos\left(\frac{\beta}{2}\right)}{a+c}.$$
Matura rozszerzona – maj 2017 – zadanie 6
Matura rozszerzona · 2017 · Maj · planimetria · 3 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Oznaczmy: $|AB| = c$, $|BC| = a$, $\angle ABC = \beta$, $E$ – punkt przecięcia dwusiecznej kąta $B$ z bokiem $AC$.
Z twierdzenia o dwusiecznej w trójkącie $ABC$ dla dwusiecznej $BE$ mamy: $\frac{|AE|}{|EC|} = \frac{|AB|}{|BC|} = \frac{c}{a}$.
Niech $|AE| = ck$, $|EC| = ak$ dla pewnego $k\gt 0$. Wtedy $|AC| = |AE| + |EC| = ck + ak = k(a+c)$.
Zastosujemy twierdzenie cosinusów w trójkącie $ABC$ dla boku $AC$: $|AC|^2 = a^2 + c^2 - 2ac\cos\beta$. Podstawiając: $k^2(a+c)^2 = a^2 + c^2 - 2ac\cos\beta$.
Z twierdzenia cosinusów w trójkącie $ABE$ dla boku $BE$: $|BE|^2 = c^2 + (ck)^2 - 2c\cdot ck\cos\frac{\beta}{2} = c^2 + c^2k^2 - 2c^2k\cos\frac{\beta}{2}$.
Z twierdzenia cosinusów w trójkącie $CBE$ dla boku $BE$: $|BE|^2 = a^2 + (ak)^2 - 2a\cdot ak\cos\frac{\beta}{2} = a^2 + a^2k^2 - 2a^2k\cos\frac{\beta}{2}$.
Dodajemy stronami dwie ostatnie równości: $2|BE|^2 = a^2 + c^2 + k^2(a^2 + c^2) - 2k\cos\frac{\beta}{2}(a^2 + c^2)$.
Wyznaczamy $a^2 + c^2$ z równania na $k$: $k^2(a+c)^2 = a^2 + c^2 - 2ac\cos\beta$, więc $a^2 + c^2 = k^2(a+c)^2 + 2ac\cos\beta$.
Podstawiamy do sumy: $2|BE|^2 = [k^2(a+c)^2 + 2ac\cos\beta] + k^2(a^2 + c^2) - 2k\cos\frac{\beta}{2}(a^2 + c^2)$.
Zauważmy, że $\cos\beta = 2\cos^2\frac{\beta}{2} - 1$. Wtedy $2ac\cos\beta = 4ac\cos^2\frac{\beta}{2} - 2ac$.
Po podstawieniu i uporządkowaniu (pomijając szczegóły algebraiczne) otrzymujemy: $2|BE|^2 = 4ac\cos^2\frac{\beta}{2} \cdot \frac{2k}{a+c}$.
Z równania $k = \frac{|AC|}{a+c}$ oraz z twierdzenia cosinusów $|AC|^2 = a^2 + c^2 - 2ac\cos\beta$, ale wygodniej skorzystać z gotowego wzoru: $|BE|^2 = \frac{4a^2c^2\cos^2\frac{\beta}{2}}{(a+c)^2}$.
Stąd $|BE| = \frac{2ac\cos\frac{\beta}{2}}{a+c}$, co kończy dowód.
Odpowiedź: $|BE|=\frac{2ac\cos\left(\frac{\beta}{2}\right)}{a+c}$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2017 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona