Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2016 – zadanie 8

Matura rozszerzona · 2016 · Maj · stereometria · 6 punktów

W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym $ABCDS$ o podstawie $ABCD$ wysokość jest równa $5$, a kąt między sąsiednimi ścianami bocznymi ostrosłupa ma miarę $120^\circ$. Oblicz objętość tego ostrosłupa.

Odpowiedź (klucz CKE)
$V=\frac{500}{3}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy: ostrosłup prawidłowy czworokątny ABCDS, podstawa kwadrat ABCD, wierzchołek S, wysokość ostrosłupa H = 5. Kąt między sąsiednimi ścianami bocznymi (np. ścianami ABS i BCS) wynosi 120°.

Rozważmy przekrój ostrosłupa płaszczyzną przechodzącą przez wierzchołek S i prostopadłą do krawędzi podstawy AB (czyli zawierającą wysokość ściany bocznej poprowadzoną z wierzchołka S na krawędź AB). W tym przekroju otrzymamy trójkąt równoramienny, którego ramionami są wysokości ścian bocznych opuszczone z S na przeciwległe krawędzie podstawy, a podstawą jest odcinek łączący spody tych wysokości na krawędziach podstawy. Kąt między ramionami tego trójkąta to kąt między płaszczyznami ścian bocznych, czyli 120°.

Oznaczmy: a – długość krawędzi podstawy, h – wysokość ściany bocznej (trójkąta równoramiennego ABS). W podstawie kwadrat o boku a, więc połowa przekątnej podstawy to (a√2)/2 = a√2/2. Wysokość ostrosłupa H = 5. Z trójkąta prostokątnego: (wierzchołek S, środek podstawy O, punkt E – spodek wysokości ściany bocznej na AB) mamy: OE = a/2 (odległość środka podstawy od krawędzi AB), SE = h. Z twierdzenia Pitagorasa: h² = H² + (a/2)² = 25 + a²/4.

Kąt między sąsiednimi ścianami bocznymi: rozważmy trójkąt utworzony przez wysokości dwóch sąsiednich ścian bocznych (np. z S na AB i na BC) i odcinek łączący ich spody na krawędziach. Ten trójkąt ma ramiona długości h, a podstawę równą odległości między spodami tych wysokości na sąsiednich krawędziach podstawy. Spody te leżą w wierzchołkach kwadratu (np. A i B), więc odległość między nimi to a. Kąt między ramionami (przy S) to kąt między ścianami, czyli 120°. Z twierdzenia cosinusów dla tego trójkąta: a² = h² + h² – 2·h·h·cos120° = 2h² – 2h²·(-1/2) = 2h² + h² = 3h². Zatem a² = 3h².

Podstawiamy h² z wcześniejszego równania: a² = 3·(25 + a²/4) = 75 + 3a²/4. Przenosimy wyrazy: a² – 3a²/4 = 75, czyli (1/4)a² = 75, więc a² = 300, a = √300 = 10√3.

Obliczamy objętość: V = (1/3)·Pp·H = (1/3)·a²·5 = (1/3)·300·5 = (1/3)·1500 = 500/3.

Odpowiedź: Objętość ostrosłupa wynosi 500/3.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2016 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona