Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2015 – zadanie 16

Matura rozszerzona · 2015 · Maj · rachunek różniczkowy · 7 punktów

Rozpatrujemy wszystkie stożki, których przekrojem osiowym jest trójkąt o obwodzie $20$. Oblicz wysokość i promień podstawy tego stożka, którego objętość jest największa. Oblicz objętość tego stożka.

Odpowiedź (klucz CKE)
$r=4$, $h=2\sqrt{5}$, $V=\frac{32\sqrt{5}\pi}{3}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Niech $r$ oznacza promień podstawy stożka, $h$ jego wysokość, a $l$ tworzącą. Przekrój osiowy jest trójkątem równoramiennym o bokach $2r$, $l$, $l$ i obwodzie $20$, więc $2r + 2l = 20$, czyli $r + l = 10$.

Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych $r$, $h$ i przeciwprostokątnej $l$ mamy $r^2 + h^2 = l^2$.

Wyznaczamy $l = 10 - r$ i podstawiamy do równania: $r^2 + h^2 = (10 - r)^2$, czyli $r^2 + h^2 = 100 - 20r + r^2$, stąd $h^2 = 100 - 20r$, więc $h = \sqrt{100 - 20r}$ (dla $r \gt 0$, $h \gt 0$).

Objętość stożka $V = \frac{1}{3}\pi r^2 h = \frac{1}{3}\pi r^2 \sqrt{100 - 20r}$. Dziedzina: $0 \lt r \lt 5$ (bo $100 - 20r \gt 0$).

Szukamy maksimum funkcji $f(r) = r^2 \sqrt{100 - 20r}$ dla $r \in (0,5)$. Uprośćmy: $f(r) = r^2 \sqrt{20(5 - r)} = \sqrt{20} \cdot r^2 \sqrt{5 - r}$.

Liczymy pochodną $f'(r)$. Wygodniej badać $g(r) = [f(r)]^2 = 20 r^4 (5 - r) = 20(5r^4 - r^5)$. Wtedy $g'(r) = 20(20r^3 - 5r^4) = 100r^3(4 - r)$. $g'(r) = 0 \iff r = 0$ lub $r = 4$. $r = 0$ nie należy do dziedziny, więc $r = 4$.

Dla $r \lt 4$ mamy $g'(r) \gt 0$, dla $r \gt 4$ mamy $g'(r) \lt 0$, więc w $r = 4$ funkcja $g(r)$ ma maksimum, a więc i $f(r)$ ma maksimum.

Obliczamy $h = \sqrt{100 - 20 \cdot 4} = \sqrt{100 - 80} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$.

Obliczamy objętość $V = \frac{1}{3}\pi \cdot 4^2 \cdot 2\sqrt{5} = \frac{1}{3}\pi \cdot 16 \cdot 2\sqrt{5} = \frac{32\sqrt{5}\pi}{3}$.

Następne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona