Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – maj 2015 – zadanie 14

Matura rozszerzona · 2015 · Maj · stereometria · 5 punktów

Podstawą ostrosłupa $ABCDS$ jest kwadrat $ABCD$. Krawędź boczna $SD$ jest wysokością ostrosłupa, a jej długość jest dwa razy większa od długości krawędzi podstawy. Oblicz sinus kąta między ścianami bocznymi $ABS$ i $CBS$ tego ostrosłupa.

Odpowiedź (klucz CKE)
$\frac{2\sqrt{6}}{5}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy długość krawędzi podstawy jako $a$, więc $SD = 2a$. Ponieważ $SD$ jest wysokością ostrosłupa i jest prostopadłe do podstawy, trójkąty $SDA$, $SDC$, $SAB$ i $SBC$ są prostokątne.

Chcemy znaleźć sinus kąta między ścianami bocznymi $ABS$ i $CBS$. Kąt między tymi ścianami to kąt między ich płaszczyznami. Wyznaczamy go jako kąt między prostymi prostopadłymi do krawędzi wspólnej $SB$, leżącymi w tych ścianach.

W trójkącie $SAB$ (prostokątny przy wierzchołku $A$, bo $SA$ jest prostopadła do $AD$, a $AD$ jest prostopadłe do $AB$, więc $SA \perp AB$) mamy $SA = \sqrt{SD^2 + AD^2} = \sqrt{(2a)^2 + a^2} = \sqrt{5a^2} = a\sqrt{5}$. Podobnie $SC = a\sqrt{5}$.

W trójkącie $SBC$ (prostokątny przy wierzchołku $C$) mamy $SB = \sqrt{SC^2 + BC^2} = \sqrt{(a\sqrt{5})^2 + a^2} = \sqrt{5a^2 + a^2} = \sqrt{6a^2} = a\sqrt{6}$.

W trójkącie $ABS$ poprowadźmy wysokość $AE$ na $SB$. W trójkącie $CBS$ poprowadźmy wysokość $CF$ na $SB$. Ponieważ $AB = CB = a$ oraz $SA = SC = a\sqrt{5}$, trójkąty $ABS$ i $CBS$ są przystające, więc $AE = CF$. Kąt między płaszczyznami to kąt między $AE$ i $CF$, ale one leżą w różnych płaszczyznach i są prostopadłe do $SB$, więc kąt między nimi to kąt $AEC$ (lub podobny).

Obliczamy $AE$ z pola trójkąta $SAB$: $P = \frac{1}{2} \cdot AB \cdot SA = \frac{1}{2} \cdot a \cdot a\sqrt{5} = \frac{a^2\sqrt{5}}{2}$. Z drugiej strony $P = \frac{1}{2} \cdot SB \cdot AE = \frac{1}{2} \cdot a\sqrt{6} \cdot AE$. Przyrównując: $\frac{a^2\sqrt{5}}{2} = \frac{a\sqrt{6}}{2} \cdot AE \Rightarrow AE = \frac{a\sqrt{5}}{\sqrt{6}} = a\sqrt{\frac{5}{6}}$.

Teraz potrzebujemy odległości między $E$ i $F$ na krawędzi $SB$. Zauważmy, że $SE$ możemy obliczyć z tw. Pitagorasa w trójkącie $SAE$: $SE = \sqrt{SA^2 - AE^2} = \sqrt{5a^2 - \frac{5}{6}a^2} = \sqrt{\frac{30a^2 - 5a^2}{6}} = \sqrt{\frac{25a^2}{6}} = \frac{5a}{\sqrt{6}}$. Podobnie $SF = \frac{5a}{\sqrt{6}}$. Zatem $EF = SB - SE - SF = a\sqrt{6} - 2 \cdot \frac{5a}{\sqrt{6}} = a\sqrt{6} - \frac{10a}{\sqrt{6}} = a\left(\sqrt{6} - \frac{10}{\sqrt{6}}\right) = a\left(\frac{6}{\sqrt{6}} - \frac{10}{\sqrt{6}}\right) = -\frac{4a}{\sqrt{6}}$. Wartość ujemna oznacza, że $E$ i $F$ nachodzą na siebie, więc $EF = \frac{4a}{\sqrt{6}}$ (odległość dodatnia).

Rozważmy trójkąt $AEC$ (lub $AFC$). Mamy $AE = CF = a\sqrt{\frac{5}{6}}$, $AC$ to przekątna kwadratu: $AC = a\sqrt{2}$. Kąt między $AE$ i $CF$ to kąt między ramionami $AE$ i $CF$ w trójkącie $AEC$, gdzie $E$ i $C$ są połączone? Lepiej: poprowadźmy odcinek $EC$ lub $AF$. Alternatywnie: kąt między płaszczyznami to kąt między wysokościami $AE$ i $CE$? Można skorzystać z twierdzenia cosinusów dla trójkąta $AEC$, gdzie $AE = CE = a\sqrt{\frac{5}{6}}$, a $AC = a\sqrt{2}$. Wtedy $\cos \alpha = \frac{AE^2 + CE^2 - AC^2}{2 \cdot AE \cdot CE} = \frac{2 \cdot \frac{5a^2}{6} - 2a^2}{2 \cdot \frac{5a^2}{6}} = \frac{\frac{10a^2}{6} - 2a^2}{\frac{10a^2}{6}} = \frac{\frac{10a^2 - 12a^2}{6}}{\frac{10a^2}{6}} = \frac{-2a^2}{10a^2} = -\frac{1}{5}$. Zatem $\sin \alpha = \sqrt{1 - \left(-\frac{1}{5}\right)^2} = \sqrt{1 - \frac{1}{25}} = \sqrt{\frac{24}{25}} = \frac{2\sqrt{6}}{5}$.

Odpowiedź: $\sin \alpha = \frac{2\sqrt{6}}{5}$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona