W skarbcu królewskim było $k$ monet. Pierwszego dnia rano skarbnik dorzucił $25$ monet, a każdego następnego ranka dorzucał o $2$ monety więcej niż dnia poprzedniego. Jednocześnie ze skarbca król zabierał w południe każdego dnia $50$ monet. Oblicz najmniejszą liczbę $k$, dla której w każdym dniu w skarbcu była co najmniej jedna moneta, a następnie dla tej wartości $k$ oblicz, w którym dniu w skarbcu była najmniejsza liczba monet.
Matura rozszerzona – maj 2009 – zadanie 4
Matura rozszerzona · 2009 · Maj · ciągi · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Niech $a_n$ oznacza liczbę monet w skarbcu na koniec $n$-tego dnia (po dorzuceniu monet rano i zabraniu w południe).
Rano pierwszego dnia dorzucono $25$ monet, każdego następnego o $2$ więcej, więc w dniu $n$ dorzucamy $25 + 2(n-1) = 2n + 23$ monet. Codziennie w południe zabieramy $50$ monet. Zmiana liczby monet w dniu $n$ wynosi więc $(2n+23) - 50 = 2n - 27$.
Początkowa liczba monet to $k$. Po $n$ dniach liczba monet wynosi $a_n = k + \sum_{i=1}^{n} (2i - 27) = k + 2\cdot\frac{n(n+1)}{2} - 27n = k + n^2 + n - 27n = k + n^2 - 26n$.
Warunek: w każdym dniu w skarbcu ma być co najmniej jedna moneta, czyli $a_n \ge 1$ dla każdego $n \ge 1$. Minimalne $k$ to takie, że $k + n^2 - 26n \ge 1$ dla wszystkich $n$, czyli $k \ge 1 - n^2 + 26n$ dla każdego $n$. Szukamy maksimum funkcji $f(n) = 1 - n^2 + 26n$ dla $n$ naturalnych.
Funkcja $f(n)$ jest parabolą skierowaną w dół, maksimum w $n = \frac{26}{2} = 13$. Wartość $f(13) = 1 - 169 + 338 = 170$. Zatem minimalne $k = 170$.
Dla $k=170$ mamy $a_n = 170 + n^2 - 26n = n^2 - 26n + 170$. To też parabola skierowana w górę, minimum w $n = 13$. Zatem najmniejsza liczba monet jest w 13. dniu.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2009 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona