Kapsuła lądownika ma kształt stożka zakończonego w podstawie półkulą o tym samym promieniu co promień podstawy stożka. Wysokość stożka jest o $1\ \mathrm{m}$ większa niż promień półkuli. Objętość stożka stanowi $\frac{2}{3}$ objętości całej kapsuły. Oblicz objętość kapsuły lądownika.
Matura rozszerzona – maj 2007 – zadanie 3
Matura rozszerzona · 2007 · Maj · stereometria · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Niech promień półkuli (i podstawy stożka) będzie równy $r$ (w metrach). Wysokość stożka $h = r + 1$.
Obliczamy objętość stożka: $V_s = \frac{1}{3}\pi r^2 h = \frac{1}{3}\pi r^2 (r+1)$.
Obliczamy objętość półkuli: $V_p = \frac{1}{2} \cdot \frac{4}{3}\pi r^3 = \frac{2}{3}\pi r^3$.
Cała objętość kapsuły: $V = V_s + V_p = \frac{1}{3}\pi r^2 (r+1) + \frac{2}{3}\pi r^3 = \frac{\pi}{3} r^2 (r+1 + 2r) = \frac{\pi}{3} r^2 (3r+1)$.
Z warunku zadania: objętość stożka stanowi $\frac{2}{3}$ objętości całej kapsuły, czyli $V_s = \frac{2}{3} V$.
Podstawiamy wyrażenia: $\frac{1}{3}\pi r^2 (r+1) = \frac{2}{3} \cdot \frac{\pi}{3} r^2 (3r+1)$.
Mnożymy obie strony przez $\frac{3}{\pi r^2}$ (dla $r\gt 0$): $r+1 = \frac{2}{3}(3r+1)$.
Rozwiązujemy równanie: $r+1 = 2r + \frac{2}{3}$, stąd $1 - \frac{2}{3} = 2r - r$, czyli $\frac{1}{3} = r$.
Zatem $r = \frac{1}{3}$ m.
Obliczamy objętość kapsuły: $V = \frac{\pi}{3} \cdot \left(\frac{1}{3}\right)^2 \cdot \left(3\cdot\frac{1}{3}+1\right) = \frac{\pi}{3} \cdot \frac{1}{9} \cdot (1+1) = \frac{\pi}{27} \cdot 2 = \frac{2\pi}{27}$.
Odpowiedź: Objętość kapsuły wynosi $\frac{2\pi}{27}\ \mathrm{m}^3$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2007 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona