Wyznacz dziedzinę funkcji $f(x)=\log_{x^2-3}(x^3+4x^2-x-4)$ i zapisz ją w postaci sumy przedziałów liczbowych.
Matura rozszerzona – maj 2005 – zadanie 11
Matura rozszerzona · 2005 · Maj · funkcje · 3 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Dziedzina funkcji logarytmu: podstawa logarytmu musi być dodatnia i różna od 1, a argument logarytmu musi być dodatni.
Podstawa: $x^2 - 3 \gt 0$ i $x^2 - 3 \neq 1$. Nierówność $x^2 - 3 \gt 0$ daje $x \in (-\infty, -\sqrt{3}) \cup (\sqrt{3}, +\infty)$. Dodatkowo $x^2 - 3 \neq 1$, czyli $x^2 \neq 4$, więc $x \neq -2$ i $x \neq 2$.
Argument logarytmu: $x^3 + 4x^2 - x - 4 \gt 0$. Grupujemy wyrazy: $(x^3 + 4x^2) - (x + 4) = x^2(x + 4) - 1(x + 4) = (x + 4)(x^2 - 1) = (x + 4)(x - 1)(x + 1)$. Nierówność $(x + 4)(x - 1)(x + 1) \gt 0$ rozwiązujemy metodą znaków. Miejsca zerowe: $x = -4$, $x = -1$, $x = 1$. Rysujemy wężyk: dla $x \gt 1$ znak dodatni, w przedziałach $(-1, 1)$ ujemny, $(-4, -1)$ dodatni, $(-\infty, -4)$ ujemny. Zatem $x \in (-4, -1) \cup (1, +\infty)$.
Dziedzina to część wspólna warunków na podstawę i argument. Uwzględniamy $x \in (-\infty, -\sqrt{3}) \cup (\sqrt{3}, +\infty)$ z wyłączeniem $\pm 2$, oraz $x \in (-4, -1) \cup (1, +\infty)$. Po przecięciu otrzymujemy: $(-4, -\sqrt{3})$ (bo $-\sqrt{3} \approx -1.73$, a $-1$ jest wykluczone przez argument), $(-\sqrt{3}, -1)$ nie należy, bo argument jest ujemny w $(-\sqrt{3}, -1)$? Sprawdźmy: dla $x \in (-\sqrt{3}, -1)$ podstawa $x^2 - 3 \lt 0$ (bo $x^2 \lt 3$), więc już z podstawy odpadają. Zatem z lewej strony: $x \gt -4$ i $x \lt -\sqrt{3}$ daje $(-4, -\sqrt{3})$, ale musimy wykluczyć $x = -2$ (bo podstawa nie może być 1). Czy $-2$ należy do $(-4, -\sqrt{3})$? Tak, $-2 \in (-4, -\sqrt{3})$, więc wykluczamy. Stąd $(-4, -2) \cup (-2, -\sqrt{3})$.
Z prawej strony: $x \gt \sqrt{3}$ i $x \gt 1$ daje $x \gt \sqrt{3}$, ale dodatkowo argument wymaga $x \gt 1$, co jest spełnione. Wykluczamy $x = 2$, ale $2 \gt \sqrt{3}$? $\sqrt{3} \approx 1.73$, więc $2 \gt \sqrt{3}$, więc $2$ należy do $(\sqrt{3}, +\infty)$. Wykluczamy $x = 2$, więc mamy $(\sqrt{3}, 2) \cup (2, +\infty)$.
Ostatecznie dziedzina: $(-4, -2) \cup (-2, -\sqrt{3}) \cup (\sqrt{3}, 2) \cup (2, +\infty)$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2005 · Maj · wszystkie arkusze — matura rozszerzona