Ze zbioru wszystkich liczb naturalnych ośmiocyfrowych, w których zapisie dziesiętnym występują tylko cyfry ze zbioru $\{0,1,3,5,7,9\}$, losujemy jedną. Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że suma cyfr wylosowanej liczby jest równa $3$.
Matura rozszerzona – kwiecień 2020 – zadanie 9
Matura rozszerzona · 2020 · Kwiecień · prawdopodobieństwo · 4 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Liczby ośmiocyfrowe mają pierwszą cyfrę różną od 0. Dozwolone cyfry to {0,1,3,5,7,9}, czyli sześć cyfr.
Wszystkich liczb ośmiocyfrowych z tych cyfr: pierwsza cyfra – 5 możliwości (1,3,5,7,9), każda z pozostałych siedmiu cyfr – 6 możliwości. Łącznie: 5·67 = 5·279936 = 1399680.
Szukamy liczb, których suma cyfr wynosi 3. Ponieważ pierwsza cyfra jest niezerowa, rozważamy przypadki:
1) Pierwsza cyfra = 3, pozostałe siedem cyfr to zera. Taka liczba: 30000000 – 1 możliwość.
2) Pierwsza cyfra = 1, wśród pozostałych siedmiu cyfr dokładnie dwie są równe 1, a reszta zerami. Wybieramy 2 miejsca spośród 7 na cyfrę 1: C(7,2) = 21 możliwości.
3) Pierwsza cyfra = 1, wśród pozostałych siedmiu cyfr jedna to 3, reszta zera. Wybieramy 1 miejsce na cyfrę 3: C(7,1) = 7 możliwości.
4) Pierwsza cyfra = 1, wśród pozostałych siedmiu cyfr jedna to 1 i jedna to 2 – ale 2 nie jest dozwolona, więc ten przypadek odpada.
5) Pierwsza cyfra = 1, wśród pozostałych siedmiu cyfr jedna to 0 i jedna to 2 – też odpada.
6) Pierwsza cyfra = 1, wśród pozostałych siedmiu cyfr trzy to 1 – suma byłaby 1+3=4 >3, odpada.
7) Pierwsza cyfra = 0 – niemożliwe, bo liczba ośmiocyfrowa.
8) Pierwsza cyfra = 3 – już policzony przypadek 1.
9) Pierwsza cyfra = 5,7,9 – każda jest >3, więc suma przekroczyłaby 3 (bo pozostałe cyfry ≥0).
Zatem sprzyjające liczby: 1 (przypadek 1) + 21 (przypadek 2) + 7 (przypadek 3) = 29.
Prawdopodobieństwo: 29 / 1399680 = 29/(1399680). Uprośćmy: 29 i 1399680 nie mają wspólnych dzielników (1399680 dzieli się przez 2 i 5, 29 nie). Sprawdźmy, czy odpowiedź z zadania to 11/699840. Zauważmy, że 1399680 = 2·699840. Czyli 29/1399680 = 29/(2·699840) = (29/2)/699840 = 14.5/699840 – nie jest to 11/699840. Zatem może błąd w liczeniu sprzyjających? Sprawdźmy jeszcze raz:
Suma cyfr = 3, pierwsza cyfra może być: 1 lub 3 (bo 3,5,7,9 są za duże, ale 3 jest dokładnie 3, więc jeśli pierwsza=3, to pozostałe muszą być 0).
Przypadki:
A) Pierwsza cyfra = 3 → pozostałe 7 cyfr: wszystkie 0 → suma: 3+0=3. Liczba: 30000000 – 1 możliwość.
B) Pierwsza cyfra = 1 → suma pozostałych 7 cyfr musi być 2. Te cyfry pochodzą z {0,1,3,5,7,9}. Jak uzyskać sumę 2? Możliwe kombinacje:
- dwie jedynki i pięć zer: suma 2 → wybór 2 miejsc z 7 na jedynki: C(7,2)=21.
- jedna dwójka – ale dwójki nie ma w zbiorze.
- jedna trójka – za dużo, bo 3>2.
- liczba 1+1 już policzone.
- liczba 2+0 – brak 2.
- liczba 1+1+0+... już policzone.
Zatem tylko 21 możliwości? Ale wcześniej dodałem jeszcze przypadek z jedną cyfrą 3 – ale to by dało sumę 1+3=4, więc nie. Błąd: jeśli pierwsza cyfra=1, to suma pozostałych musi być 2. Jedna cyfra 3 daje sumę 3, więc za dużo. Zatem tylko dwie jedynki. Ale czy można uzyskać sumę 2 inaczej? Na przykład: cyfra 0 i 2 – brak 2. Albo trzy jedynki – suma 3, ale z pierwszą 1 daje 4. Albo jedna jedynka i jakaś inna? Jedynka +1 =2, ale to już dwie jedynki. Zatem tylko 21.
Wtedy sprzyjające: 1 (przypadek A) + 21 (przypadek B) = 22.
Prawdopodobieństwo: 22/1399680 = 11/699840 (po podzieleniu przez 2).
Zatem poprawna liczba sprzyjających to 22.
Odpowiedź: P = 22/1399680 = 11/699840.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2020 · Kwiecień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona