Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – grudzień 2022 – zadanie 7

Matura rozszerzona · 2022 · Grudzień · rachunek różniczkowy · 4 punkty

Olejarnia wytwarza olej ekologiczny. Aby produkcja była opłacalna, dzienna wielkość produkcji musi wynosić co najmniej $480$ litrów i nie może przekroczyć $530$ litrów. Przy poziomie produkcji $(480+x)$ litrów dziennie przeciętny koszt $K$ wytworzenia jednego litra oleju jest równy $$K(x)=\frac{22x^2-621{,}5x+23430}{480+x},\quad x\in[0,50].$$

Oblicz, ile litrów oleju dziennie powinna wytworzyć olejarnia, aby przeciętny koszt produkcji jednego litra oleju był najmniejszy. Oblicz ten najmniejszy przeciętny koszt. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
495 litrów, 38,50 zł

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Funkcja przeciętnego kosztu: $K(x)=\frac{22x^2-621{,}5x+23430}{480+x}$, $x\in[0,50]$. Szukamy minimum $K(x)$ w tym przedziale.

Obliczamy pochodną $K'(x)$ korzystając ze wzoru na pochodną ilorazu:

$K'(x)=\frac{(44x-621{,}5)(480+x)-(22x^2-621{,}5x+23430)\cdot1}{(480+x)^2}$.

Rozwijamy licznik: $(44x-621{,}5)(480+x)=44x\cdot480+44x^2-621{,}5\cdot480-621{,}5x=21120x+44x^2-298320-621{,}5x=44x^2+20498{,}5x-298320$.

Odejmujemy $22x^2-621{,}5x+23430$: $(44x^2+20498{,}5x-298320)-(22x^2-621{,}5x+23430)=22x^2+21120x-321750$.

Zatem $K'(x)=\frac{22x^2+21120x-321750}{(480+x)^2}$.

Szukamy miejsc zerowych pochodnej w $[0,50]$: $22x^2+21120x-321750=0$.

Dzielimy przez 2: $11x^2+10560x-160875=0$.

Obliczamy wyróżnik: $\Delta=10560^2+4\cdot11\cdot160875=111513600+7078500=118592100$.

Pierwiastek z $\Delta$: $\sqrt{118592100}=10890$ (bo $10890^2=118592100$).

Pierwiastki: $x_{1,2}=\frac{-10560\pm10890}{22}$.

$x_1=\frac{-10560+10890}{22}=\frac{330}{22}=15$, $x_2=\frac{-10560-10890}{22}\lt 0$ (nie należy do dziedziny).

Badamy znak pochodnej: dla $x\lt 15$ pochodna ujemna (np. $x=0$: $K'(0)=\frac{-321750}{480^2}\lt 0$), dla $x\gt 15$ pochodna dodatnia. Zatem w $x=15$ funkcja $K(x)$ ma minimum lokalne.

Sprawdzamy wartości na końcach przedziału: $K(0)=\frac{23430}{480}=48{,}8125$, $K(15)=\frac{22\cdot225-621{,}5\cdot15+23430}{495}=\frac{4950-9322{,}5+23430}{495}=\frac{19057{,}5}{495}=38{,}5$, $K(50)=\frac{22\cdot2500-621{,}5\cdot50+23430}{530}=\frac{55000-31075+23430}{530}=\frac{47355}{530}\approx89{,}35$.

Najmniejsza wartość to $K(15)=38{,}5$.

Dzienna produkcja: $480+x=480+15=495$ litrów.

Odpowiedź: olejarnia powinna wytwarzać 495 litrów dziennie, a najmniejszy przeciętny koszt to 38,50 zł za litr.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2022 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona