Okno na poddaszu ma mieć kształt trapezu równoramiennego, którego krótsza podstawa i ramiona mają długość po $4$ dm. Oblicz, jaką długość powinna mieć dłuższa podstawa tego trapezu, aby do pomieszczenia wpadało przez to okno jak najwięcej światła, czyli aby pole powierzchni okna było największe. Oblicz to pole.
Matura rozszerzona – grudzień 2014 – zadanie 18
Matura rozszerzona · 2014 · Grudzień · rachunek różniczkowy · 7 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Niech trapez równoramienny ma krótszą podstawę AB = 4 dm, ramiona AD = BC = 4 dm i dłuższą podstawę DC. Oznaczmy wysokość trapezu jako h, a kąt przy podstawie jako α. Wówczas h = 4 sin α, a rzut ramienia na dłuższą podstawę wynosi 4 cos α.
Dłuższa podstawa DC = AB + 2·4 cos α = 4 + 8 cos α.
Pole trapezu: P = (AB + DC)/2 · h = (4 + (4 + 8 cos α))/2 · 4 sin α = (8 + 8 cos α)/2 · 4 sin α = (4 + 4 cos α) · 4 sin α = 16 sin α (1 + cos α).
Funkcja P(α) = 16 sin α (1 + cos α) dla α ∈ (0, π/2). Liczymy pochodną: P'(α) = 16[cos α (1 + cos α) + sin α (-sin α)] = 16[cos α + cos² α - sin² α] = 16[cos α + cos² α - (1 - cos² α)] = 16[cos α + 2 cos² α - 1].
Przyrównujemy pochodną do zera: cos α + 2 cos² α - 1 = 0. Podstawiamy t = cos α: 2t² + t - 1 = 0, Δ = 1 + 8 = 9, t = (-1 ± 3)/4. Zatem t₁ = 1/2, t₂ = -1 (odrzucamy, bo α ∈ (0, π/2) ⇒ cos α > 0). Stąd cos α = 1/2, czyli α = π/3 = 60°.
Sprawdzamy, że dla α = π/3 pochodna zmienia znak z + na -, więc jest maksimum. Dłuższa podstawa: DC = 4 + 8 cos α = 4 + 8·(1/2) = 4 + 4 = 8 dm.
Maksymalne pole: P_max = 16 sin(π/3)(1 + cos(π/3)) = 16·(√3/2)·(1 + 1/2) = 8√3·(3/2) = 12√3 dm².
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2014 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona