Wykaż, że jeżeli $\alpha$, $\beta$, $\gamma$ są kątami wewnętrznymi trójkąta i $$\sin^2\alpha+\sin^2\beta\lt\sin^2\gamma,$$ to $\cos\gamma\lt0$.
Matura rozszerzona – grudzień 2014 – zadanie 14
Matura rozszerzona · 2014 · Grudzień · planimetria · 4 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
W trójkącie suma kątów wewnętrznych wynosi $\pi$, czyli $\alpha + \beta + \gamma = \pi$, więc $\alpha + \beta = \pi - \gamma$.
Z nierówności $\sin^2\alpha + \sin^2\beta \lt \sin^2\gamma$ i korzystając z tożsamości trygonometrycznych, możemy przekształcić lewą stronę. Wiemy, że $\sin^2\alpha + \sin^2\beta = 1 - \cos^2\alpha + 1 - \cos^2\beta$? Nie, lepiej użyjemy wzoru na sumę kwadratów sinusów: $\sin^2\alpha + \sin^2\beta = 1 - \frac{\cos(2\alpha) + \cos(2\beta)}{2}$.
Ale wygodniej: ponieważ $\alpha + \beta = \pi - \gamma$, to $\sin\gamma = \sin(\pi - \gamma) = \sin(\alpha + \beta)$. Zatem nierówność przyjmuje postać $\sin^2\alpha + \sin^2\beta \lt \sin^2(\alpha + \beta)$.
Rozwińmy prawą stronę: $\sin^2(\alpha + \beta) = (\sin\alpha\cos\beta + \cos\alpha\sin\beta)^2 = \sin^2\alpha\cos^2\beta + \cos^2\alpha\sin^2\beta + 2\sin\alpha\cos\beta\cos\alpha\sin\beta$.
Zatem nierówność: $\sin^2\alpha + \sin^2\beta \lt \sin^2\alpha\cos^2\beta + \cos^2\alpha\sin^2\beta + 2\sin\alpha\cos\alpha\sin\beta\cos\beta$.
Przenosimy wszystko na lewą stronę: $\sin^2\alpha(1 - \cos^2\beta) + \sin^2\beta(1 - \cos^2\alpha) - 2\sin\alpha\cos\alpha\sin\beta\cos\beta \lt 0$.
Ale $1 - \cos^2\beta = \sin^2\beta$ i $1 - \cos^2\alpha = \sin^2\alpha$, więc mamy: $\sin^2\alpha\sin^2\beta + \sin^2\beta\sin^2\alpha - 2\sin\alpha\cos\alpha\sin\beta\cos\beta \lt 0$, czyli $2\sin^2\alpha\sin^2\beta - 2\sin\alpha\cos\alpha\sin\beta\cos\beta \lt 0$.
Dzielimy przez 2 (zakładając $\sin\alpha\sin\beta \neq 0$, bo jeśli któryś sinus zerowy, to nierówność wyjściowa jest fałszywa, gdyż $\sin^2\alpha + \sin^2\beta \ge 0$ i $\sin^2\gamma \ge 0$, ale może być równość? W trójkącie kąty są z przedziału $(0,\pi)$, więc sinusy są dodatnie, zatem dzielenie bezpieczne): $\sin\alpha\sin\beta(\sin\alpha\sin\beta - \cos\alpha\cos\beta) \lt 0$.
Wyrażenie w nawiasie to $\sin\alpha\sin\beta - \cos\alpha\cos\beta = -\cos(\alpha + \beta) = -\cos(\pi - \gamma) = -(-\cos\gamma) = \cos\gamma$.
Zatem nierówność przyjmuje postać $\sin\alpha\sin\beta \cdot \cos\gamma \lt 0$.
Ponieważ $\alpha, \beta \in (0,\pi)$, to $\sin\alpha \gt 0$ i $\sin\beta \gt 0$, więc iloczyn $\sin\alpha\sin\beta \gt 0$.
Stąd $\cos\gamma \lt 0$, co należało wykazać.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2014 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona