Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – grudzień 2005 – zadanie 18

Matura rozszerzona · 2005 · Grudzień · planimetria · 8 punktów

Oblicz miary kątów dowolnego czworokąta wpisanego w okrąg o promieniu $R=5\sqrt2$, wiedząc ponadto, że jedna z przekątnych tego czworokąta ma długość $10$, zaś iloczyn sinusów wszystkich jego kątów wewnętrznych jest równy $\frac38$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$45^\circ,\ 60^\circ,\ 120^\circ,\ 135^\circ$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Dany jest czworokąt wpisany w okrąg o promieniu \(R = 5\sqrt{2}\). Jedna z przekątnych ma długość \(d = 10\). Iloczyn sinusów wszystkich kątów wewnętrznych czworokąta wynosi \(\frac{3}{8}\).

W czworokącie wpisanym w okrąg suma przeciwległych kątów wynosi \(180^\circ\). Oznaczmy kąty czworokąta jako \(\alpha, \beta, \gamma, \delta\) w kolejności wierzchołków, przy czym \(\alpha + \gamma = 180^\circ\) i \(\beta + \delta = 180^\circ\). Wtedy \(\sin \gamma = \sin(180^\circ - \alpha) = \sin \alpha\) oraz \(\sin \delta = \sin(180^\circ - \beta) = \sin \beta\). Iloczyn sinusów: \(\sin \alpha \cdot \sin \beta \cdot \sin \gamma \cdot \sin \delta = (\sin \alpha \cdot \sin \beta)^2 = \frac{3}{8}\), więc \(\sin \alpha \cdot \sin \beta = \sqrt{\frac{3}{8}} = \frac{\sqrt{3}}{2\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{6}}{4}\).

Rozważmy przekątną o długości \(10\). W okręgu o promieniu \(R = 5\sqrt{2}\) średnica ma długość \(10\sqrt{2} \approx 14.14\), więc przekątna \(10\) nie jest średnicą. Z twierdzenia sinusów dla trójkąta wpisanego w okrąg: długość cięciwy (przekątnej) wyraża się jako \(d = 2R \sin \theta\), gdzie \(\theta\) jest kątem wpisanym opartym na tym łuku. Dla przekątnej \(d = 10\) mamy \(10 = 2 \cdot 5\sqrt{2} \cdot \sin \theta\), czyli \(\sin \theta = \frac{10}{10\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{2}\). Stąd \(\theta = 45^\circ\) lub \(\theta = 135^\circ\).

Kąt \(\theta\) to kąt wpisany oparty na łuku odpowiadającemu przekątnej. W czworokącie przekątna dzieli go na dwa trójkąty. Niech przekątna łączy wierzchołki A i C. Wtedy kąty wpisane oparte na tej przekątnej to kąty w wierzchołkach B i D (leżą po przeciwnych stronach przekątnej). Zatem \(\angle ABC = \theta_1\) i \(\angle ADC = \theta_2\) są oparte na tej samej cięciwie AC, ale na różnych łukach (dopełniających do pełnego okręgu). Ich suma wynosi \(180^\circ\). Ponieważ \(\sin \theta = \frac{\sqrt{2}}{2}\), to możliwe pary kątów opartych na AC to: jeden \(45^\circ\), drugi \(135^\circ\) (bo \(\sin 45^\circ = \sin 135^\circ = \frac{\sqrt{2}}{2}\)).

Przypuśćmy, że \(\beta = 45^\circ\) (lub \(135^\circ\)) i \(\delta = 180^\circ - \beta\). Wtedy \(\sin \beta = \frac{\sqrt{2}}{2}\). Z równania \(\sin \alpha \cdot \sin \beta = \frac{\sqrt{6}}{4}\) mamy \(\sin \alpha \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = \frac{\sqrt{6}}{4}\), czyli \(\sin \alpha = \frac{\sqrt{6}}{4} \cdot \frac{2}{\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{6}}{2\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{3}}{2}\). Stąd \(\alpha = 60^\circ\) lub \(120^\circ\). Ponieważ \(\alpha + \gamma = 180^\circ\), to jeśli \(\alpha = 60^\circ\), to \(\gamma = 120^\circ\); jeśli \(\alpha = 120^\circ\), to \(\gamma = 60^\circ\).

Podobnie, jeśli \(\beta = 135^\circ\), to \(\sin \beta = \frac{\sqrt{2}}{2}\) (tak samo), więc \(\sin \alpha\) też wyniesie \(\frac{\sqrt{3}}{2}\), co daje te same możliwości dla \(\alpha\). Zatem niezależnie od przypisania, otrzymujemy kąty \(60^\circ, 120^\circ\) oraz \(45^\circ, 135^\circ\).

Sprawdźmy iloczyn sinusów: \(\sin 60^\circ \cdot \sin 120^\circ \cdot \sin 45^\circ \cdot \sin 135^\circ = \left(\frac{\sqrt{3}}{2}\right)^2 \cdot \left(\frac{\sqrt{2}}{2}\right)^2 = \frac{3}{4} \cdot \frac{2}{4} = \frac{3}{4} \cdot \frac{1}{2} = \frac{3}{8}\). Warunek spełniony.

Odpowiedź: miary kątów to \(45^\circ, 60^\circ, 120^\circ, 135^\circ\) w dowolnej kolejności.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2005 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura rozszerzona