Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2026 – zadanie 16

Matura rozszerzona · 2026 · Czerwiec · rachunek różniczkowy · 6 punktów

W układzie współrzędnych $(x,y)$ rozważamy wszystkie trójkąty prostokątne $ABC$, w których $C=(0,0)$, wierzchołek $B$ leży na dodatniej półosi $Oy$, wierzchołek $A$ leży na dodatniej półosi $Ox$, natomiast bok $AB$ jest zawarty w prostej przechodzącej przez punkt $K=(1,2)$.

Zadanie 16.a.

Wykaż, że pole $P$ trójkąta $ABC$ w zależności od współczynnika kierunkowego $a$ prostej $AB$ jest określone wzorem $$P(a)=\frac{-a^2+4a-4}{2a}.$$

Zadanie 16.b.

Pole $P$ trójkąta $ABC$ w zależności od współczynnika kierunkowego $a$ prostej $AB$ jest określone wzorem $$P(a)=\frac{-a^2+4a-4}{2a}$$ dla $a<0$. Wyznacz równanie prostej zawierającej przeciwprostokątną $AB$ tego z rozważanych trójkątów, który ma najmniejsze pole.

Odpowiedź (klucz CKE)
wzór na pole wykazanyOdpowiedź: $y=-2x+4$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Prosta AB ma równanie y = ax + b i przechodzi przez punkt K=(1,2), więc 2 = a·1 + b, czyli b = 2 - a. Zatem równanie prostej AB: y = ax + 2 - a.

Punkt A leży na osi Ox, więc jego współrzędne to (x_A, 0). Podstawiamy y=0 do równania prostej: 0 = ax_A + 2 - a, stąd x_A = (a - 2)/a.

Punkt B leży na osi Oy, więc jego współrzędne to (0, y_B). Podstawiamy x=0: y_B = a·0 + 2 - a = 2 - a.

Trójkąt ABC ma wierzchołki A((a-2)/a, 0), B(0, 2-a), C(0,0). Jego pole to P = ½ |x_A·y_B| = ½ |(a-2)/a · (2-a)|.

Ponieważ a < 0, to (a-2)/a > 0 i 2-a > 0, więc wartość bezwzględna jest niepotrzebna. Mamy P = ½ · ((a-2)/a) · (2-a) = ½ · (-(2-a)/a) · (2-a) = ½ · (-(2-a)²/a) = ½ · (-(a² - 4a + 4)/a) = (-a² + 4a - 4)/(2a). Wykazano wzór na pole.

Dla podpunktu b: Szukamy minimum funkcji P(a) = (-a² + 4a - 4)/(2a) dla a < 0. Liczymy pochodną: P'(a) = [(-2a+4)·2a - (-a²+4a-4)·2] / (4a²) = [(-4a²+8a) - (-2a²+8a-8)] / (4a²) = (-4a²+8a+2a²-8a+8)/(4a²) = (-2a²+8)/(4a²) = (-a²+4)/(2a²).

Przyrównujemy P'(a)=0: -a²+4=0, czyli a²=4, a = -2 lub a=2 (odrzucamy, bo a<0). Sprawdzamy, że dla a < -2 pochodna jest ujemna, dla -2 < a < 0 pochodna dodatnia, więc w a = -2 jest minimum.

Dla a = -2, równanie prostej AB: y = -2x + (2 - (-2)) = -2x + 4.

Następne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2026 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona