Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2024 – zadanie 6

Matura rozszerzona · 2024 · Czerwiec · prawdopodobieństwo · 3 punkty

Doświadczenie losowe polega na dziesięciokrotnym rzucie symetryczną monetą.

Oblicz prawdopodobieństwo zdarzenia polegającego na tym, że w tym doświadczeniu losowym orzeł wypadł dokładnie trzy razy z rzędu, jeśli wiadomo, że wypadł dokładnie trzy razy.

Odpowiedź (klucz CKE)
$\frac{1}{15}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Rzucamy 10 razy symetryczną monetą. Wiadomo, że orzeł wypadł dokładnie 3 razy. Wszystkich możliwych układów 3 orłów i 7 reszek w 10 rzutach to kombinacje wyboru 3 pozycji na orły spośród 10: \binom{10}{3} = 120.

Zdarzenie A: orzeł wypadł dokładnie trzy razy z rzędu. Oznacza to, że istnieje blok dokładnie 3 kolejnych orłów, a pozostałe 7 rzutów to reszki. Blok 3 orłów może zaczynać się na pozycjach od 1 do 8 (bo musi się zmieścić w 10 rzutach).

Dla każdego możliwego początku bloku (np. pozycje 1–3, 2–4, …, 8–10) pozostałe 7 pozycji musi być reszkami. Jednak musimy uważać, aby nie było więcej niż 3 orły – ale skoro blok ma dokładnie 3 orły, a reszty to reszki, to automatycznie mamy dokładnie 3 orły.

Należy jednak wyeliminować sytuacje, w których występują dwa oddzielne bloki po 3 orły? Nie, bo wtedy byłoby 6 orłów, a wiemy, że orłów jest dokładnie 3. Zatem każdy blok 3 kolejnych orłów daje dokładnie 3 orły.

Wydawałoby się, że jest 8 możliwych początków bloku. Ale trzeba sprawdzić, czy te bloki są rozłączne – tzn. czy dla różnych początków dostajemy różne ciągi. Tak, bo jeśli blok zaczyna się na innej pozycji, to ciąg jest inny (inne pozycje orłów).

Zatem na pierwszy rzut oka |A| = 8. Jednak musimy wykluczyć sytuacje, w których występuje blok dłuższy niż 3 orły? Nie, bo jeśli blok ma więcej niż 3 orły, to mielibyśmy więcej niż 3 orły w sumie, a wiemy, że orłów jest dokładnie 3. Zatem każdy blok 3 kolejnych orłów automatycznie nie może być przedłużony, bo pozostałe to reszki.

Czyli |A| = 8. Ale to nie jest poprawne, bo np. blok zaczynający się na pozycji 1 (orły na 1,2,3) i blok zaczynający się na pozycji 2 (orły na 2,3,4) są różnymi ciągami, ale w obu orły są na pozycjach 1,2,3 w pierwszym i 2,3,4 w drugim. To są różne ciągi, więc liczymy je osobno.

Jednak czy na pewno wszystkie 8 ciągów spełnia warunek „dokładnie trzy orły z rzędu”? Sprawdźmy: dla bloku zaczynającego się na pozycji 1: orły na 1,2,3; reszki na 4–10. To jest OK. Dla bloku zaczynającego się na pozycji 2: orły na 2,3,4; reszki na 1 i 5–10. To też OK. Podobnie dla pozostałych.

Zatem |A| = 8. Prawdopodobieństwo warunkowe: P(A | B) = P(A ∩ B) / P(B), gdzie B to zdarzenie, że orzeł wypadł dokładnie 3 razy. Ponieważ A ⊂ B (bo jeśli orzeł wypadł dokładnie trzy razy z rzędu, to na pewno wypadł dokładnie trzy razy), to A ∩ B = A. Zatem P(A|B) = |A| / |B| = 8 / 120 = 1/15.

Odpowiedź: Prawdopodobieństwo wynosi 1/15.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2024 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona