Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej dodatniej $a$ prawdziwa jest nierówność
$$a^2+\frac{16}{a}\geq 12.$$
Matura rozszerzona · 2023 · Czerwiec · równania i nierówności · 3 punkty
Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej dodatniej $a$ prawdziwa jest nierówność
$$a^2+\frac{16}{a}\geq 12.$$
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Zadanie wymaga wykazania, że dla każdej dodatniej liczby rzeczywistej $a$ zachodzi $a^2 + \frac{16}{a} \geq 12$.
Przekształcamy nierówność do postaci $a^2 + \frac{16}{a} - 12 \geq 0$.
Sprowadzamy wyrażenie do wspólnego mianownika $a$ (pamiętając, że $a \gt 0$): $$\frac{a^3 - 12a + 16}{a} \geq 0.$$
Ponieważ $a \gt 0$, mianownik jest dodatni, więc znak całego ułamka zależy od licznika. Wystarczy wykazać, że $a^3 - 12a + 16 \geq 0$ dla $a \gt 0$.
Rozkładamy wielomian trzeciego stopnia, szukając pierwiastków. Sprawdzamy $a = 2$: $2^3 - 12 \cdot 2 + 16 = 8 - 24 + 16 = 0$, więc $a - 2$ jest dzielnikiem. Dzielimy $(a^3 - 12a + 16) : (a - 2)$ i otrzymujemy $a^2 + 2a - 8$.
Zatem $a^3 - 12a + 16 = (a - 2)(a^2 + 2a - 8)$. Rozkładamy dalej: $a^2 + 2a - 8 = (a - 2)(a + 4)$.
Ostatecznie $a^3 - 12a + 16 = (a - 2)^2 (a + 4)$.
Dla $a \gt 0$ wyrażenie $(a - 2)^2 \geq 0$ oraz $a + 4 \gt 0$, więc iloczyn $(a - 2)^2 (a + 4) \geq 0$.
Zatem $a^3 - 12a + 16 \geq 0$, a ponieważ $a \gt 0$, to $\frac{a^3 - 12a + 16}{a} \geq 0$, co jest równoważne $a^2 + \frac{16}{a} \geq 12$.
Równość zachodzi dla $a = 2$, bo wtedy $(a - 2)^2 = 0$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2023 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona