Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura rozszerzona – czerwiec 2020 – zadanie 10

Matura rozszerzona · 2020 · Czerwiec · liczby rzeczywiste · 4 punkty

Dla pewnych liczb rzeczywistych $a>1$, $b>1$ i $N>1$ jest spełniona równość

$$\log_{a^2b}N=\frac{3}{20}\left(\log_aN+\log_bN\right).$$

Wyznacz wszystkie wartości wyrażenia $\log_ab$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$3$ lub $\frac{2}{3}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Zapiszmy równanie z treści, korzystając z własności logarytmów. Dla $a\gt 1$, $b\gt 1$, $N\gt 1$ mamy: $$\log_{a^2b}N = \frac{3}{20}\left(\log_a N + \log_b N\right).$$

Przekształćmy lewą stronę, zamieniając podstawę logarytmu na $N$: $$\log_{a^2b}N = \frac{1}{\log_N (a^2b)}.$$ Prawą stronę zapiszmy jako: $$\frac{3}{20}\left(\log_a N + \log_b N\right) = \frac{3}{20}\left(\frac{1}{\log_N a} + \frac{1}{\log_N b}\right).$$

Niech $x = \log_N a$, $y = \log_N b$. Wtedy $\log_N (a^2b) = 2\log_N a + \log_N b = 2x + y$. Równanie przyjmuje postać: $$\frac{1}{2x + y} = \frac{3}{20}\left(\frac{1}{x} + \frac{1}{y}\right).$$

Przekształćmy prawą stronę: $$\frac{3}{20}\left(\frac{1}{x} + \frac{1}{y}\right) = \frac{3}{20} \cdot \frac{x+y}{xy} = \frac{3(x+y)}{20xy}.$$ Zatem równanie to: $$\frac{1}{2x+y} = \frac{3(x+y)}{20xy}.$$

Mnożymy na krzyż (zakładamy $x,y\gt 0$, bo $a,b\gt 1$): $$20xy = 3(x+y)(2x+y).$$ Wymnażamy prawą stronę: $$3(x+y)(2x+y) = 3(2x^2 + xy + 2xy + y^2) = 3(2x^2 + 3xy + y^2) = 6x^2 + 9xy + 3y^2.$$

Otrzymujemy równanie: $$20xy = 6x^2 + 9xy + 3y^2.$$ Przenosimy wszystko na jedną stronę: $$0 = 6x^2 + 9xy + 3y^2 - 20xy = 6x^2 - 11xy + 3y^2.$$

Podzielmy przez $y^2$ (bo $y\gt 0$): $$6\left(\frac{x}{y}\right)^2 - 11\frac{x}{y} + 3 = 0.$$ Niech $t = \frac{x}{y} = \frac{\log_N a}{\log_N b} = \log_b a$. Szukamy $\log_a b = \frac{1}{\log_b a} = \frac{1}{t}$.

Równanie kwadratowe: $$6t^2 - 11t + 3 = 0.$$ Delta: $\Delta = (-11)^2 - 4\cdot 6 \cdot 3 = 121 - 72 = 49$. Pierwiastki: $$t = \frac{11 \pm 7}{12}.$$ Zatem $t_1 = \frac{18}{12} = \frac{3}{2}$, $t_2 = \frac{4}{12} = \frac{1}{3}$.

Stąd $\log_a b = \frac{1}{t}$ przyjmuje wartości: dla $t = \frac{3}{2}$: $\log_a b = \frac{2}{3}$, dla $t = \frac{1}{3}$: $\log_a b = 3$.

Odpowiedź: $\log_a b = 3$ lub $\log_a b = \frac{2}{3}$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura rozszerzona 2020 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona