Dany jest rosnący ciąg geometryczny $(a,aq,aq^2)$, którego wszystkie wyrazy i iloraz są liczbami całkowitymi nieparzystymi. Jeśli największy wyraz ciągu zmniejszymy o $4$, to otrzymamy ciąg arytmetyczny. Oblicz wyraz $aq$ tego ciągu.
Matura rozszerzona – czerwiec 2018 – zadanie 10
Matura rozszerzona · 2018 · Czerwiec · ciągi · 4 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Dany jest ciąg geometryczny $(a, aq, aq^2)$ o wyrazach i ilorazu $q$ będących liczbami całkowitymi nieparzystymi, przy czym ciąg jest rosnący, więc $q\gt 1$ (bo $a\gt 0$).
Po zmniejszeniu największego wyrazu $aq^2$ o 4 otrzymujemy ciąg arytmetyczny $(a, aq, aq^2-4)$. Dla ciągu arytmetycznego zachodzi warunek: $2 \cdot aq = a + (aq^2 - 4)$.
Przekształcamy równanie: $2aq = a + aq^2 - 4 \Rightarrow 2aq - a - aq^2 + 4 = 0 \Rightarrow a(2q - 1 - q^2) + 4 = 0 \Rightarrow a(q^2 - 2q + 1) = 4 \Rightarrow a(q-1)^2 = 4$.
Ponieważ $a$ i $q$ są liczbami całkowitymi nieparzystymi oraz $q\gt 1$, to $(q-1)^2$ jest kwadratem liczby parzystej (bo $q$ nieparzysta $\Rightarrow q-1$ parzysta). Zatem $a$ musi być dzielnikiem 4, a ponieważ $a$ jest nieparzyste, możliwe wartości $a$ to 1.
Podstawiamy $a=1$: $(q-1)^2 = 4 \Rightarrow q-1 = 2 \vee q-1 = -2$. Ponieważ $q\gt 1$, to $q-1=2 \Rightarrow q=3$.
Sprawdzamy: ciąg geometryczny $(1, 3, 9)$ spełnia warunki (wszystkie wyrazy i iloraz nieparzyste, rosnący). Po zmniejszeniu największego wyrazu o 4: $(1, 3, 5)$ jest ciągiem arytmetycznym o różnicy 2.
Szukany wyraz $aq = 1 \cdot 3 = 3$.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2018 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona