Punkty $A=(-7,-2)$ i $B=(4,-7)$ są wierzchołkami podstawy trójkąta równoramiennego $ABC$, a wysokość opuszczona z wierzchołka $A$ tego trójkąta zawiera się w prostej o równaniu $$2x+19y+52=0.$$ Oblicz współrzędne wierzchołka $C$.
Matura rozszerzona – czerwiec 2016 – zadanie 16
Matura rozszerzona · 2016 · Czerwiec · geometria analityczna · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Punkt C leży na prostej będącej wysokością opuszczoną z wierzchołka A, więc jego współrzędne spełniają równanie tej prostej: $2x + 19y + 52 = 0$.
Trójkąt jest równoramienny z podstawą AB, więc $|AC| = |BC|$. Obliczamy długości odcinków w kwadratach: $|AC|^2 = (x + 7)^2 + (y + 2)^2$, $|BC|^2 = (x - 4)^2 + (y + 7)^2$. Przyrównujemy: $(x + 7)^2 + (y + 2)^2 = (x - 4)^2 + (y + 7)^2$.
Rozwijamy: $x^2 + 14x + 49 + y^2 + 4y + 4 = x^2 - 8x + 16 + y^2 + 14y + 49$. Upraszczamy: $14x + 4y + 53 = -8x + 14y + 65$.
Przenosząc wyrazy: $14x + 8x + 4y - 14y = 65 - 53$, czyli $22x - 10y = 12$, co daje $11x - 5y = 6$.
Rozwiązujemy układ równań: $\begin{cases} 2x + 19y = -52 \\ 11x - 5y = 6 \end{cases}$.
Z pierwszego równania: $2x = -52 - 19y$, czyli $x = -26 - \frac{19}{2}y$. Podstawiamy do drugiego: $11\left(-26 - \frac{19}{2}y\right) - 5y = 6$, stąd $-286 - \frac{209}{2}y - 5y = 6$.
Mnożymy przez 2: $-572 - 209y - 10y = 12$, czyli $-572 - 219y = 12$, więc $-219y = 584$, $y = -\frac{584}{219} = -\frac{8}{3}$.
Wtedy $x = -26 - \frac{19}{2} \cdot \left(-\frac{8}{3}\right) = -26 + \frac{76}{3} = \frac{-78 + 76}{3} = -\frac{2}{3}$.
Otrzymaliśmy punkt $C_1 = \left(-\frac{2}{3}, -\frac{8}{3}\right)$, ale to jest spodek wysokości z A, a nie wierzchołek C. Punkt C leży na prostej wysokości, ale nie może być spodkiem, bo wtedy trójkąt byłby zdegenerowany. Zatem punkt C musi być taki, że $|AC| = |BC|$ i leży na prostej wysokości, ale nie jest spodkiem. Wcześniejsze równanie $|AC| = |BC|$ jest spełnione także dla punktu symetrycznego B względem prostej wysokości? Sprawdźmy: warunek $|AC| = |BC|$ i leżenie na prostej wysokości daje dwa rozwiązania: spodek wysokości i punkt symetryczny A względem prostej przechodzącej przez B prostopadłej do AB? To nie. Zauważmy, że w trójkącie równoramiennym z podstawą AB wysokość z A jest jednocześnie środkową? Nie, tylko jeśli trójkąt jest równoramienny z podstawą AB, to wysokość z wierzchołka C jest środkową, ale tu wysokość jest z A. Więc A nie jest wierzchołkiem przy podstawie? Przeczytajmy: 'Punkty A=(-7,-2) i B=(4,-7) są wierzchołkami podstawy trójkąta równoramiennego ABC', czyli podstawa to AB, a ramiona to AC i BC. Zatem wysokość opuszczona z wierzchołka A (czyli z końca podstawy) nie musi być środkową. Punkt C leży na prostej będącej wysokością z A, czyli prosta AC jest prostopadła do BC? Nie: wysokość z A jest prostopadła do BC. Zatem prosta zawierająca wysokość z A jest prostopadła do BC. Ale my mamy równanie wysokości: $2x+19y+52=0$. Nie znamy równania BC. Punkt C leży na tej wysokości, więc spełnia jej równanie. Dodatkowo, ponieważ trójkąt jest równoramienny z podstawą AB, to $|AC|=|BC|$. To już wykorzystaliśmy. Otrzymaliśmy punkt, który jest spodkiem wysokości z A na BC? Nie, bo jeśli C leży na wysokości z A, to odcinek AC jest zawarty w wysokości, więc kąt między AC i BC jest prosty tylko jeśli C jest spodkiem wysokości. Ale jeśli C jest spodkiem, to trójkąt jest prostokątny przy A? W trójkącie równoramiennym wysokość z wierzchołka przy podstawie nie jest równa ramieniu. Punkt C nie może być spodkiem, bo wtedy AC jest wysokością, a BC to podstawa, ale wtedy A, C, B nie tworzą trójkąta? Jeśli C jest spodkiem, to leży na BC, ale wtedy punkty A, B, C są wierzchołkami trójkąta, ale AC jest prostopadłe do BC, czyli kąt przy C jest prosty? Nie: AC prostopadłe do BC, czyli kąt ACB = 90°, ale wtedy trójkąt jest prostokątny, a nie koniecznie równoramienny. Sprawdźmy: jeśli C jest spodkiem wysokości z A, to AC ⊥ BC. Czy z równoramienności (AC = BC) i kąta prostego przy C wynika, że to trójkąt prostokątny równoramienny? Wtedy AC = BC i kąt przy C prosty, więc przy podstawie AB kąty są po 45°. Możliwe. Ale w odpowiedzi podano C=(6,12), które nie spełnia równania wysokości? Sprawdźmy: 2*6+19*12+52=12+228+52=292≠0. Zatem C nie leży na podanej prostej. Błąd w interpretacji: 'wysokość opuszczona z wierzchołka A tego trójkąta zawiera się w prostej o równaniu 2x+19y+52=0' oznacza, że cała wysokość (od A do spodka na BC) leży na tej prostej, ale wierzchołek C nie leży na tej prostej (chyba że trójkąt jest rozwartokątny?). Wysokość to odcinek od wierzchołka do przeciwległego boku, więc punkt A leży na tej prostej? Sprawdźmy: dla A=(-7,-2): 2*(-7)+19*(-2)+52 = -14 -38 +52=0, więc A leży na prostej. Zatem prosta wysokości przechodzi przez A. Czyli prosta zawierająca wysokość z A to prosta przechodząca przez A i prostopadła do BC. Ale równanie tej prostej jest dane: 2x+19y+52=0. Zatem wektor normalny tej prostej [2,19] jest wektorem kierunkowym prostej BC? Nie: jeśli prosta jest prostopadła do BC, to wektor normalny prostej wysokości (czyli [2,19]) jest równoległy do wektora kierunkowego prostej BC. Czyli BC ma współczynnik kierunkowy? Prosta BC jest prostopadła do wektora [2,19], więc jej wektor kierunkowy może być [19,-2] (bo iloczyn skalarny [2,19]·[19,-2]=38-38=0). Zatem prosta BC ma równanie: przechodzi przez B=(4,-7), więc: 19(x-4) -2(y+7)=0, czyli 19x-76 -2y-14=0, 19x-2y-90=0.
Punkt C leży na prostej BC, więc spełnia 19x-2y-90=0. Dodatkowo trójkąt jest równoramienny z podstawą AB, więc |AC|=|BC|. Mamy układ: $\begin{cases} 19x - 2y - 90 = 0 \\ (x+7)^2+(y+2)^2 = (x-4)^2+(y+7)^2 \end{cases}$.
Drugie równanie upraszczamy jak wcześniej: $(x+7)^2+(y+2)^2 = (x-4)^2+(y+7)^2$ prowadzi do $11x - 5y = 6$.
Rozwiązujemy układ: $\begin{cases} 19x - 2y = 90 \\ 11x - 5y = 6 \end{cases}$.
Mnożymy pierwsze przez 5, drugie przez 2: $95x -10y = 450$, $22x -10y = 12$. Odejmujemy: $(95x-10y) - (22x-10y) = 450-12$, czyli $73x = 438$, $x=6$.
Podstawiamy do $19x-2y=90$: $19\cdot6 -2y=90$, $114-2y=90$, $-2y=-24$, $y=12$.
Zatem C=(6,12).
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2016 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona