W trójkąt prostokątny o przyprostokątnych długości $15$ i $20$ wpisano okrąg. Oblicz długość odcinka łączącego wierzchołek kąta prostego tego trójkąta z punktem wspólnym okręgu i przeciwprostokątnej.
Matura rozszerzona – czerwiec 2015 – zadanie 11
Matura rozszerzona · 2015 · Czerwiec · planimetria · 4 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
W trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych a = 15 i b = 20 obliczamy przeciwprostokątną c: c = √(15² + 20²) = √(225 + 400) = √625 = 25.
Promień okręgu wpisanego w trójkąt prostokątny: r = (a + b - c)/2 = (15 + 20 - 25)/2 = (10)/2 = 5.
Niech wierzchołek kąta prostego to C, a punkty styczności okręgu z przyprostokątnymi to D (na boku AC) i E (na boku BC). Wtedy CD = CE = r = 5, więc AD = AC - CD = 15 - 5 = 10, BE = BC - CE = 20 - 5 = 15.
Punkt styczności okręgu z przeciwprostokątną AB oznaczmy jako F. Z własności stycznych: AF = AD = 10 i BF = BE = 15. Sprawdzamy: AF + BF = 10 + 15 = 25 = c, zgadza się.
Szukamy długości odcinka CF. Zauważmy, że trójkąt CDF jest prostokątny (kąt CDF = 90°, bo promień do punktu styczności jest prostopadły do boku). Punkt D ma współrzędne (0,5) w układzie z C=(0,0), B=(20,0), A=(0,15). Punkt F leży na przeciwprostokątnej między A=(0,15) a B=(20,0). Współrzędne F: AF = 10, więc F dzieli AB w stosunku AF:FB = 10:15 = 2:3. Stąd F = ( (2*20 + 3*0)/5 , (2*0 + 3*15)/5 ) = (40/5, 45/5) = (8,9).
Odległość CF: √((8-0)² + (9-0)²) = √(64 + 81) = √145.
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2015 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona