Wyznacz wszystkie wartości parametru $m$, dla których równanie $$2x^2-(m-2)x-3m=0$$ ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste $x_1$, $x_2$, spełniające warunek $$x_1^2+x_2^2-2x_1x_2\leq 25.$$
Matura rozszerzona – czerwiec 2011 – zadanie 2
Matura rozszerzona · 2011 · Czerwiec · równania i nierówności · 5 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Równanie kwadratowe ma dwa różne pierwiastki rzeczywiste, gdy wyróżnik Δ > 0. Dla równania 2x² – (m – 2)x – 3m = 0 współczynniki to a = 2, b = –(m – 2), c = –3m. Obliczamy Δ = [–(m – 2)]² – 4·2·(–3m) = (m – 2)² + 24m = m² – 4m + 4 + 24m = m² + 20m + 4.
Warunek Δ > 0: m² + 20m + 4 > 0. Rozwiązujemy nierówność kwadratową: Δ₁ = 400 – 16 = 384, √384 = 8√6, pierwiastki m₁ = (–20 – 8√6)/2 = –10 – 4√6, m₂ = –10 + 4√6. Zatem m ∈ (–∞, –10 – 4√6) ∪ (–10 + 4√6, ∞).
Korzystamy z warunku x₁² + x₂² – 2x₁x₂ ≤ 25. Zauważmy, że x₁² + x₂² – 2x₁x₂ = (x₁ – x₂)². Z wzorów Viete'a: x₁ + x₂ = (m – 2)/2, x₁x₂ = –3m/2. Wtedy (x₁ – x₂)² = (x₁ + x₂)² – 4x₁x₂ = [(m – 2)/2]² – 4·(–3m/2) = (m² – 4m + 4)/4 + 6m = (m² – 4m + 4 + 24m)/4 = (m² + 20m + 4)/4.
Warunek (x₁ – x₂)² ≤ 25 przyjmuje postać (m² + 20m + 4)/4 ≤ 25, czyli m² + 20m + 4 ≤ 100, a stąd m² + 20m – 96 ≤ 0. Rozwiązujemy: Δ₂ = 400 + 384 = 784, √784 = 28, pierwiastki m₃ = (–20 – 28)/2 = –24, m₄ = (–20 + 28)/2 = 4. Rozwiązanie nierówności: m ∈ [–24, 4].
Łączymy warunki Δ > 0 i m ∈ [–24, 4]. Zbiór rozwiązań to część wspólna: m ∈ [–24, –10 – 4√6) ∪ (–10 + 4√6, 4].
Cały arkusz: Matura rozszerzona 2011 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura rozszerzona