Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – sierpień 2026 – zadanie 34

Matura podstawowa · 2026 · Sierpień · ciągi · 5 punktów

Ciąg arytmetyczny $(a_n)$ jest określony dla każdej liczby naturalnej $n\geqslant 1$. Suma $S_{10}$ dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa $90$. Średnia arytmetyczna pierwszego, siódmego i ósmego wyrazu tego ciągu jest równa $10$.

Zadanie a).

Oblicz pierwszy wyraz i różnicę ciągu $(a_n)$.

Zadanie b).

Oblicz liczbę $k$, dla której $a_k=-1500$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$a_1=36$, $r=-6$Odpowiedź: $k=257$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Korzystamy ze wzoru na sumę $n$ początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego: $S_n = \frac{2a_1 + (n-1)r}{2} \cdot n$. Dla $n=10$ mamy $S_{10} = 90$, więc:

$$\frac{2a_1 + 9r}{2} \cdot 10 = 90 \quad \Rightarrow \quad 5(2a_1 + 9r) = 90 \quad \Rightarrow \quad 2a_1 + 9r = 18.$$

Średnia arytmetyczna pierwszego, siódmego i ósmego wyrazu jest równa $10$, czyli:

$$\frac{a_1 + a_7 + a_8}{3} = 10 \quad \Rightarrow \quad a_1 + a_7 + a_8 = 30.$$

Wyrazy ciągu: $a_7 = a_1 + 6r$, $a_8 = a_1 + 7r$. Podstawiamy:

$$a_1 + (a_1 + 6r) + (a_1 + 7r) = 30 \quad \Rightarrow \quad 3a_1 + 13r = 30.$$

Rozwiązujemy układ równań:

$$\begin{cases} 2a_1 + 9r = 18 \\ 3a_1 + 13r = 30 \end{cases}$$

Z pierwszego: $2a_1 = 18 - 9r \Rightarrow a_1 = 9 - \frac{9}{2}r$. Podstawiamy do drugiego:

$$3\left(9 - \frac{9}{2}r\right) + 13r = 30 \quad \Rightarrow \quad 27 - \frac{27}{2}r + 13r = 30 \quad \Rightarrow \quad -\frac{27}{2}r + \frac{26}{2}r = 30 - 27 \quad \Rightarrow \quad -\frac{1}{2}r = 3 \quad \Rightarrow \quad r = -6.$$

Wtedy $a_1 = 9 - \frac{9}{2} \cdot (-6) = 9 + 27 = 36$.

Odpowiedź dla podpunktu a): $a_1 = 36$, $r = -6$.

Podpunkt b): korzystamy ze wzoru na $n$-ty wyraz ciągu arytmetycznego: $a_k = a_1 + (k-1)r$. Mamy $a_k = -1500$, $a_1 = 36$, $r = -6$:

$$36 + (k-1) \cdot (-6) = -1500 \quad \Rightarrow \quad 36 - 6k + 6 = -1500 \quad \Rightarrow \quad 42 - 6k = -1500 \quad \Rightarrow \quad -6k = -1542 \quad \Rightarrow \quad k = 257.$$

Odpowiedź dla podpunktu b): $k = 257$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2026 · Sierpień · wszystkie arkusze — matura podstawowa