Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej $x\neq 1$ i dla każdej liczby rzeczywistej $y$ prawdziwa jest nierówność $$x^2+(y-1)(y+1)>2(x-1).$$
Matura podstawowa – sierpień 2026 – zadanie 27
Matura podstawowa · 2026 · Sierpień · wyrażenia algebraiczne · 2 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Przekształcamy nierówność: $x^2 + (y-1)(y+1) \gt 2(x-1)$.
Wykonujemy działania: $(y-1)(y+1) = y^2 - 1$, a prawą stronę rozpisujemy: $2(x-1) = 2x - 2$.
Otrzymujemy: $x^2 + y^2 - 1 \gt 2x - 2$.
Przenosimy wszystkie wyrazy na lewą stronę: $x^2 + y^2 - 1 - 2x + 2 \gt 0$.
Upraszczamy: $x^2 - 2x + y^2 + 1 \gt 0$.
Zauważamy, że $x^2 - 2x + 1 = (x-1)^2$, więc mamy: $(x-1)^2 + y^2 \gt 0$.
Kwadrat liczby rzeczywistej jest zawsze nieujemny, więc $(x-1)^2 \ge 0$ i $y^2 \ge 0$. Suma $(x-1)^2 + y^2$ jest nieujemna.
Nierówność $(x-1)^2 + y^2 \gt 0$ jest prawdziwa dla każdego $x \neq 1$ i każdego $y$, bo jeśli $x \neq 1$, to $(x-1)^2 \gt 0$, a $y^2 \ge 0$, więc suma jest dodatnia. Gdyby $x = 1$, to $(x-1)^2 = 0$, ale wtedy nierówność przyjmuje postać $y^2 \gt 0$, co nie jest prawdziwe dla $y = 0$. Jednak założenie mówi $x \neq 1$, więc $(x-1)^2 \gt 0$ i nierówność jest zawsze spełniona.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2026 · Sierpień · wszystkie arkusze — matura podstawowa