Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – sierpień 2026 – zadanie 15

Matura podstawowa · 2026 · Sierpień · ciągi · 3 punkty

Ciąg arytmetyczny $(a_n)$ jest określony dla każdej liczby naturalnej $n\geq 1$. Suma $S_{10}$ dziesięciu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa $90$. Średnia arytmetyczna pierwszego, siódmego i ósmego wyrazu tego ciągu jest równa $10$.

Oblicz pierwszy wyraz i różnicę ciągu $(a_n)$. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$a_1=36$, $r=-6$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Korzystamy ze wzoru na sumę $n$ początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego: $S_n = \frac{2a_1 + (n-1)r}{2} \cdot n$. Dla $n=10$ mamy $S_{10} = 90$, więc:

$$\frac{2a_1 + 9r}{2} \cdot 10 = 90 \quad \Rightarrow \quad 5(2a_1 + 9r) = 90 \quad \Rightarrow \quad 2a_1 + 9r = 18.$$

Średnia arytmetyczna pierwszego, siódmego i ósmego wyrazu jest równa $10$. Wyrazy ciągu arytmetycznego: $a_1$, $a_7 = a_1 + 6r$, $a_8 = a_1 + 7r$. Zatem:

$$\frac{a_1 + (a_1 + 6r) + (a_1 + 7r)}{3} = 10 \quad \Rightarrow \quad \frac{3a_1 + 13r}{3} = 10 \quad \Rightarrow \quad 3a_1 + 13r = 30.$$

Otrzymaliśmy układ równań:

$$\begin{cases} 2a_1 + 9r = 18 \\ 3a_1 + 13r = 30 \end{cases}$$

Rozwiązujemy układ. Mnożymy pierwsze równanie przez $3$, drugie przez $2$:

$$6a_1 + 27r = 54, \quad 6a_1 + 26r = 60.$$

Odejmujemy stronami: $(6a_1 + 27r) - (6a_1 + 26r) = 54 - 60$, czyli $r = -6$.

Podstawiamy $r = -6$ do równania $2a_1 + 9r = 18$: $2a_1 + 9 \cdot (-6) = 18 \Rightarrow 2a_1 - 54 = 18 \Rightarrow 2a_1 = 72 \Rightarrow a_1 = 36$.

Odpowiedź: $a_1 = 36$, $r = -6$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2026 · Sierpień · wszystkie arkusze — matura podstawowa