Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – sierpień 2023 – zadanie 4

Matura podstawowa · 2023 · Sierpień · wyrażenia algebraiczne · 2 punkty

Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej $n\ge 1$ liczba $$3n^3+18n^2+15n$$ jest podzielna przez $6$.

Odpowiedź (klucz CKE)
podzielna

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Wyrażenie to \(3n^3 + 18n^2 + 15n\). Wyłączamy wspólny czynnik \(3n\): \(3n(n^2 + 6n + 5)\).

Rozkładamy trójmian w nawiasie: \(n^2 + 6n + 5 = (n+1)(n+5)\).

Zatem mamy \(3n(n+1)(n+5)\).

Wśród trzech kolejnych liczb naturalnych \(n\), \(n+1\), \(n+2\) zawsze jedna jest podzielna przez 2 i jedna przez 3. Tutaj mamy liczby \(n\), \(n+1\), \(n+5\). Zauważmy, że \(n+5 = (n+2)+3\), więc w zbiorze \(\{n, n+1, n+5\}\) znajdują się liczby dające różne reszty modulo 2 i 3.

Dokładniej: iloczyn \(n(n+1)\) jest zawsze podzielny przez 2, bo wśród dwóch kolejnych liczb jedna jest parzysta. Ponadto, wśród trzech kolejnych liczb \(n\), \(n+1\), \(n+2\) jedna jest podzielna przez 3. Jeśli \(n\) lub \(n+1\) jest podzielne przez 3, to czynnik 3 już występuje w iloczynie \(n(n+1)\). Jeśli żadna z nich nie jest podzielna przez 3, to \(n\) daje resztę 1 lub 2 modulo 3. Wtedy \(n+2\) jest podzielne przez 3, a ponieważ \(n+5 = (n+2)+3\), to \(n+5\) też jest podzielne przez 3 (bo dodanie wielokrotności 3 nie zmienia podzielności przez 3). Zatem w każdym przypadku wśród czynników \(n\), \(n+1\), \(n+5\) występuje liczba podzielna przez 3.

Mamy więc, że iloczyn \(n(n+1)(n+5)\) jest podzielny przez \(2 \cdot 3 = 6\). Pomnożony przez 3 dalej jest podzielny przez 6, bo 3 nie zwiększa potrzebnego czynnika 2 (już mamy parzystość) ani 3 (już mamy podzielność przez 3). Formalnie: \(3n(n+1)(n+5)\) zawiera czynnik 3 oraz czynnik 2 z \(n(n+1)\), więc jest podzielne przez 6.

Ostatecznie liczba \(3n^3+18n^2+15n\) jest podzielna przez 6 dla każdego naturalnego \(n \ge 1\).

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2023 · Sierpień · wszystkie arkusze — matura podstawowa