Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – sierpień 2018 – zadanie 32

Matura podstawowa · 2018 · Sierpień · stereometria · 5 punktów

W ostrosłupie prawidłowym trójkątnym $ABCS$ krawędź podstawy ma długość $a$. Pole powierzchni bocznej tego ostrosłupa jest dwa razy większe od pola jego podstawy. Oblicz cosinus kąta nachylenia krawędzi bocznej tego ostrosłupa do płaszczyzny jego podstawy.

Ostrosłup prawidłowy trójkątny ABCS z wysokością SO

Odpowiedź (klucz CKE)
$\cos\alpha=\frac{2\sqrt{7}}{7}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

W ostrosłupie prawidłowym trójkątnym podstawą jest trójkąt równoboczny o boku $a$. Pole podstawy: $P_p = \frac{a^2\sqrt{3}}{4}$.

Pole powierzchni bocznej to suma pól trzech ścian bocznych, które są trójkątami równoramiennymi o podstawie $a$ i wysokości $h_b$ (wysokość ściany bocznej). Zatem $P_b = 3 \cdot \frac{1}{2} a h_b = \frac{3}{2} a h_b$.

Z warunku: $P_b = 2 P_p$, więc $\frac{3}{2} a h_b = 2 \cdot \frac{a^2\sqrt{3}}{4} = \frac{a^2\sqrt{3}}{2}$. Po uproszczeniu (przy $a\gt 0$): $\frac{3}{2} h_b = \frac{a\sqrt{3}}{2} \Rightarrow 3 h_b = a\sqrt{3} \Rightarrow h_b = \frac{a\sqrt{3}}{3}$.

Wysokość $H$ ostrosłupa pada w środek podstawy (punkt $O$ – środek okręgu opisanego na trójkącie równobocznym). Promień okręgu opisanego: $R = \frac{a\sqrt{3}}{3}$.

Krawędź boczna $AS$ tworzy z płaszczyzną podstawy kąt $\alpha$, przy czym $\cos\alpha = \frac{R}{|AS|}$.

W trójkącie $AOS$ ($AO = R$, $SO = H$, $AS$ – krawędź boczna) mamy $AS = \sqrt{R^2 + H^2}$.

Wysokość $H$ wyznaczamy z trójkąta $SOM$ ($M$ – środek krawędzi $BC$), gdzie $SM = h_b = \frac{a\sqrt{3}}{3}$, a $OM = \frac{1}{3}$ wysokości podstawy, czyli $OM = \frac{1}{3} \cdot \frac{a\sqrt{3}}{2} = \frac{a\sqrt{3}}{6}$.

Z twierdzenia Pitagorasa: $H = \sqrt{SM^2 - OM^2} = \sqrt{\left(\frac{a\sqrt{3}}{3}\right)^2 - \left(\frac{a\sqrt{3}}{6}\right)^2} = \sqrt{\frac{3a^2}{9} - \frac{3a^2}{36}} = \sqrt{\frac{a^2}{3} - \frac{a^2}{12}} = \sqrt{\frac{4a^2 - a^2}{12}} = \sqrt{\frac{3a^2}{12}} = \sqrt{\frac{a^2}{4}} = \frac{a}{2}$.

Zatem $AS = \sqrt{R^2 + H^2} = \sqrt{\left(\frac{a\sqrt{3}}{3}\right)^2 + \left(\frac{a}{2}\right)^2} = \sqrt{\frac{3a^2}{9} + \frac{a^2}{4}} = \sqrt{\frac{a^2}{3} + \frac{a^2}{4}} = \sqrt{\frac{4a^2 + 3a^2}{12}} = \sqrt{\frac{7a^2}{12}} = \frac{a\sqrt{7}}{2\sqrt{3}} = \frac{a\sqrt{21}}{6}$.

Stąd $\cos\alpha = \frac{R}{AS} = \frac{\frac{a\sqrt{3}}{3}}{\frac{a\sqrt{21}}{6}} = \frac{a\sqrt{3}}{3} \cdot \frac{6}{a\sqrt{21}} = \frac{6\sqrt{3}}{3\sqrt{21}} = \frac{2\sqrt{3}}{\sqrt{21}} = \frac{2\sqrt{3}}{\sqrt{3}\sqrt{7}} = \frac{2}{\sqrt{7}} = \frac{2\sqrt{7}}{7}$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2018 · Sierpień · wszystkie arkusze — matura podstawowa