Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej $a$ i dla każdej liczby rzeczywistej $b$ prawdziwa jest nierówność $$a(a-b)\geq b(a-3b).$$
Matura podstawowa – maj 2026 – zadanie 27
Matura podstawowa · 2026 · Maj · wyrażenia algebraiczne · 2 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Przekształcamy nierówność: \(a(a-b) \geq b(a-3b)\).
Wymnażamy obie strony: \(a^2 - ab \geq ab - 3b^2\).
Przenosimy wszystkie wyrazy na lewą stronę: \(a^2 - ab - ab + 3b^2 \geq 0\).
Upraszczamy: \(a^2 - 2ab + 3b^2 \geq 0\).
Zauważamy, że \(a^2 - 2ab + 3b^2 = a^2 - 2ab + b^2 + 2b^2 = (a-b)^2 + 2b^2\).
Kwadrat liczby rzeczywistej jest zawsze nieujemny, więc \((a-b)^2 \geq 0\) oraz \(2b^2 \geq 0\).
Suma wyrażeń nieujemnych jest nieujemna, zatem \((a-b)^2 + 2b^2 \geq 0\) dla wszystkich rzeczywistych \(a, b\).
Oznacza to, że wyjściowa nierówność jest zawsze prawdziwa.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2026 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa