Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej $x\neq 0$ i dla każdej liczby rzeczywistej $y$ prawdziwa jest nierówność: $$5x^2+2y^2\gt 2xy$$
Matura podstawowa – maj 2025 – zadanie 27
Matura podstawowa · 2025 · Maj · wyrażenia algebraiczne · 2 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Mamy wykazać, że dla $x\neq 0$ i dowolnego rzeczywistego $y$ zachodzi $5x^2+2y^2\gt 2xy$.
Przenosimy wszystko na lewą stronę i rozważamy różnicę:
$5x^2+2y^2-2xy$.
Rozkładamy $5x^2$ na $4x^2+x^2$ i grupujemy wyrazy tak, aby uzyskać kwadraty:
$5x^2+2y^2-2xy = (x^2-2xy+y^2) + 4x^2 + y^2 = (x-y)^2 + 4x^2 + y^2$.
Sprawdzenie: $(x-y)^2 + 4x^2 + y^2 = x^2-2xy+y^2+4x^2+y^2 = 5x^2-2xy+2y^2$, co się zgadza.
Każdy ze składników $(x-y)^2$, $y^2$ jest nieujemny, a ponieważ $x\neq 0$, to $4x^2\gt 0$.
Zatem suma jest dodatnia: $(x-y)^2 + 4x^2 + y^2 \gt 0$, czyli $5x^2+2y^2-2xy\gt 0$.
Stąd $5x^2+2y^2\gt 2xy$ dla każdego $x\neq 0$ i każdego rzeczywistego $y$, co należało wykazać.
Odpowiedź: nierówność jest prawdziwa, ponieważ $5x^2+2y^2-2xy=(x-y)^2+4x^2+y^2\gt 0$ dla $x\neq 0$.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2025 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa