Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – maj 2025 – zadanie 14

Matura podstawowa · 2025 · Maj · trygonometria · 1 punkt

Dany jest trójkąt prostokątny $ABC$, w którym bok $BC$ jest przeciwprostokątną, punkt $D$ jest środkiem przyprostokątnej $AB$ oraz $|AB|=6$ i $|CD|=5$. Oznaczmy kąt $ADC$ przez $\alpha$, natomiast kąt $ABC$ przez $\beta$.

Trójkąt prostokątny ABC z punktem D będącym środkiem boku AB

Tangens kąta $\alpha$ jest równy:

A. $\frac{2}{3}$B. $\frac{3}{4}$C. $\frac{4}{5}$D. $\frac{4}{3}$
Odpowiedź (klucz CKE)
D

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

W trójkącie prostokątnym ABC, gdzie kąt prosty jest przy wierzchołku C, przyprostokątne to AC i BC, a przeciwprostokątna to AB. Dany jest środek D przyprostokątnej AB, więc |AD| = |DB| = 3, bo |AB| = 6.

Odcinek CD łączy wierzchołek C ze środkiem przeciwprostokątnej, więc w trójkącie prostokątnym środek przeciwprostokątnej jest równoodległy od wierzchołków, zatem |CD| = |AD| = |DB|. Mamy |CD| = 5, ale |AD| = 3 – sprzeczność. Zatem kąt prosty nie jest przy C, tylko przy B lub A. Z treści: "bok BC jest przeciwprostokątną", więc przeciwprostokątna to BC, a kąty proste są przy A i C? Nie, w trójkącie prostokątnym przeciwprostokątna leży naprzeciw kąta prostego. Skoro BC jest przeciwprostokątną, to kąt prosty jest przy A. Zatem trójkąt ABC: kąt A = 90°, przeciwprostokątna BC, przyprostokątne: AB i AC. Punkt D jest środkiem przyprostokątnej AB, więc |AD| = |DB| = 3.

Mamy dane: |AB| = 6, |CD| = 5. Oznaczmy |AC| = b. Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie ABC: BC² = AB² + AC² = 6² + b² = 36 + b².

Rozpatrzmy trójkąt ADC: AD = 3, AC = b, CD = 5. Z twierdzenia cosinusów dla kąta α przy wierzchołku D (kąt ADC): AC² = AD² + CD² − 2·AD·CD·cos α. Podstawiamy: b² = 3² + 5² − 2·3·5·cos α = 9 + 25 − 30 cos α = 34 − 30 cos α.

Z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta ABC: BC² = 36 + b². Ale BC jest przeciwprostokątną, więc nie mamy jej długości. Potrzebujemy tangens kąta α w trójkącie ADC. Można skorzystać z własności, że D jest środkiem przyprostokątnej AB. Wprowadźmy układ współrzędnych: A(0,0), B(6,0), C(0,b) (bo kąt prosty przy A). Wtedy D = środek AB = (3,0). Wtedy CD = √((3−0)² + (0−b)²) = √(9 + b²). Ale dane |CD| = 5, więc √(9 + b²) = 5 ⇒ 9 + b² = 25 ⇒ b² = 16 ⇒ b = 4 (b > 0). Zatem AC = 4.

Teraz w trójkącie ADC: AD = 3, AC = 4, CD = 5. Zauważmy, że 3² + 4² = 9+16=25=5², więc trójkąt ADC jest prostokątny z kątem prostym przy A. Zatem kąt ADC = α leży naprzeciw boku AC. W trójkącie prostokątnym ADC: przyprostokątne AD = 3 i AC = 4, przeciwprostokątna CD = 5. Tangens kąta α (przy wierzchołku D) to stosunek przyprostokątnej naprzeciw kąta α (czyli AC) do przyprostokątnej przyległej do α (czyli AD). Zatem tg α = AC/AD = 4/3.

Odpowiedź: tg α = 4/3.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2025 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa