Ciąg arytmetyczny $(a_n)$ jest określony dla każdej liczby naturalnej $n\geq 1$. Trzeci wyraz tego ciągu jest równy $-1$, a suma piętnastu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa $-165$.
Oblicz różnicę tego ciągu.
Matura podstawowa · 2024 · Maj · ciągi · 2 punkty
Ciąg arytmetyczny $(a_n)$ jest określony dla każdej liczby naturalnej $n\geq 1$. Trzeci wyraz tego ciągu jest równy $-1$, a suma piętnastu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa $-165$.
Oblicz różnicę tego ciągu.
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Dane: $a_3 = -1$ oraz $S_{15} = -165$ dla ciągu arytmetycznego $(a_n)$.
Wzór na $n$-ty wyraz: $a_n = a_1 + (n-1)r$.
Z $a_3 = -1$ mamy $a_1 + 2r = -1$.
Wzór na sumę $n$ początkowych wyrazów: $S_n = \frac{2a_1 + (n-1)r}{2} \cdot n$.
Dla $n=15$: $S_{15} = \frac{2a_1 + 14r}{2} \cdot 15 = \frac{2a_1+14r}{2} \cdot 15 = (a_1+7r)\cdot 15$.
Podstawiamy $S_{15} = -165$: $(a_1+7r)\cdot 15 = -165$.
Dzielimy obie strony przez 15: $a_1+7r = -11$.
Otrzymujemy układ równań: $\begin{cases} a_1+2r = -1 \\ a_1+7r = -11 \end{cases}$.
Odejmujemy pierwsze równanie od drugiego: $(a_1+7r) - (a_1+2r) = -11 - (-1)$, czyli $5r = -10$.
Stąd $r = -2$.
Odpowiedź: Różnica ciągu wynosi $-2$.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2024 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa