Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – maj 2024 – zadanie 31

Matura podstawowa · 2024 · Maj · funkcje · 4 punkty

W schronisku dla zwierząt, na płaskiej powierzchni, należy zbudować ogrodzenie z siatki wydzielające trzy identyczne wybiegi o wspólnych ścianach wewnętrznych. Podstawą każdego z tych trzech wybiegów jest prostokąt (jak pokazano na rysunku). Do wykonania tego ogrodzenia należy zużyć $36$ metrów bieżących siatki.

Schemat trzech prostokątnych wybiegów o wymiarach x i y

Oblicz wymiary $x$ oraz $y$ jednego wybiegu, przy których suma pól podstaw tych trzech wybiegów będzie największa. W obliczeniach pomiń szerokość wejścia na każdy z wybiegów. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$x=4{,}5\,\text{m}$; $y=3\,\text{m}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Całkowita długość siatki to 36 m. Siatka tworzy ogrodzenie zewnętrzne i dwie wewnętrzne przegrody. Na rysunku widać, że trzy prostokąty o wymiarach x (dłuższy bok) i y (krótszy bok) są ustawione w rzędzie, dzieląc się bokami y. Zatem całkowita długość siatki to: obwód dużego prostokąta o bokach 3x (długość pozioma) i y (wysokość) plus dwie dodatkowe przegrody wewnętrzne wzdłuż wysokości y. Obwód zewnętrzny: 2·3x + 2y = 6x + 2y. Przegrody wewnętrzne: 2y (dwie ściany pionowe między wybiegami). Razem: 6x + 2y + 2y = 6x + 4y = 36.

Dzielimy równanie przez 2: 3x + 2y = 18. Stąd wyrażamy y: 2y = 18 - 3x, więc y = 9 - 1.5x.

Suma pól trzech wybiegów: P = 3·(x·y) = 3xy. Podstawiamy y: P(x) = 3x·(9 - 1.5x) = 27x - 4.5x².

Funkcja P(x) jest kwadratowa, współczynnik przy x² jest ujemny (-4.5), więc parabola ma ramiona skierowane w dół i maksimum w wierzchołku. Współrzędna x wierzchołka: x_w = -b/(2a), gdzie a = -4.5, b = 27. Zatem x_w = -27/(2·(-4.5)) = -27/(-9) = 3.

Sprawdźmy dziedzinę: x > 0 oraz y = 9 - 1.5x > 0, czyli 1.5x < 9, więc x < 6. Zatem x = 3 należy do dziedziny (0, 6).

Obliczamy y: y = 9 - 1.5·3 = 9 - 4.5 = 4.5. Wymiary jednego wybiegu to x = 3 m i y = 4.5 m.

Jednak w kluczu odpowiedź jest x = 4.5 m, y = 3 m. To sugeruje, że oznaczenia x i y są odwrotne niż przyjąłem. W opisie zadania: "Podstawą każdego z tych trzech wybiegów jest prostokąt (jak pokazano na rysunku)". Na typowych rysunkach z matury (zadanie z wybiegami) zwykle x to szerokość (bok poziomy jednego wybiegu), a y to długość (bok pionowy). Wtedy trzy wybiegi obok siebie mają całkowitą szerokość 3x i wysokość y. Całkowita długość siatki: obwód zewnętrzny 2·3x + 2y = 6x + 2y oraz dwie przegrody wewnętrzne (poziome? nie, pionowe) – jeśli wybiegi są obok siebie, to przegrody są pionowe i mają długość y każda, jest ich 2. Zatem 6x + 2y + 2y = 6x + 4y = 36, czyli 3x + 2y = 18, y = 9 - 1.5x. Pole jednego wybiegu: x·y, suma pól: 3xy = 3x(9 - 1.5x) = 27x - 4.5x². Maksimum dla x = -27/(2·(-4.5)) = 3, y = 9 - 4.5 = 4.5. To daje x = 3, y = 4.5. Ale klucz mówi x = 4.5, y = 3. Zatem prawdopodobnie oznaczenia są odwrotne: w kluczu x to dłuższy bok (bok wzdłuż ogrodzenia), a y krótszy. Wtedy całkowita długość siatki: jeśli trzy prostokąty są ustawione wzdłuż boku x (czyli x to długość pozioma jednego wybiegu, a y wysokość), to całkowite wymiary obszaru to 3y (szerokość) i x (długość). Obwód zewnętrzny: 2·3y + 2x = 6y + 2x. Przegrody wewnętrzne: dwie przegrody poziome o długości x każda (bo dzielą obszar na trzy części wzdłuż krótszego boku). Razem: 6y + 2x + 2x = 6y + 4x = 36, czyli 3y + 2x = 18, więc y = (18 - 2x)/3 = 6 - (2/3)x. Pole jednego wybiegu: x·y, suma pól: 3xy = 3x(6 - (2/3)x) = 18x - 2x². Wierzchołek: x_w = -18/(2·(-2)) = 18/4 = 4.5. Wtedy y = 6 - (2/3)·4.5 = 6 - 3 = 3. To zgadza się z kluczem. Zatem poprawne oznaczenia: x – długość pozioma wybiegu (wzdłuż ogrodzenia), y – szerokość (głębokość).

Ostatecznie: x = 4.5 m, y = 3 m.

Następne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2024 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa