Dany jest sześcian $ABCDEFGH$ o krawędzi długości $a$. Punkty $E$, $F$, $G$, $B$ są wierzchołkami ostrosłupa $EFGB$.

Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa $EFGB$ jest równe
Matura podstawowa · 2022 · Maj · stereometria · 1 punkt
Dany jest sześcian $ABCDEFGH$ o krawędzi długości $a$. Punkty $E$, $F$, $G$, $B$ są wierzchołkami ostrosłupa $EFGB$.

Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa $EFGB$ jest równe
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Ostrosłup EFGB ma podstawę trójkąt EFG, który jest trójkątem równobocznym o boku równym przekątnej ściany bocznej sześcianu. Ponieważ ściany sześcianu są kwadratami o boku a, przekątna kwadratu ma długość a√2. Zatem bok trójkąta EFG: |EF| = |FG| = |GE| = a√2.
Pole podstawy (trójkąt równoboczny o boku a√2): Pp = (a√2)2√3/4 = (2a2√3)/4 = (a2√3)/2.
Ostrosłup ma trzy ściany boczne: trójkąty EFB, FGB i GEB. Wszystkie są trójkątami prostokątnymi i przystającymi. Np. trójkąt EFB: przyprostokątne to krawędzie sześcianu EF = a√2 (przekątna kwadratu) oraz FB = a (krawędź sześcianu). Zatem pole jednej ściany bocznej: Pśb = ½·a√2·a = (a2√2)/2.
Pole powierzchni całkowitej ostrosłupa: Pc = Pp + 3·Pśb = (a2√3)/2 + 3·(a2√2)/2 = (a2√3 + 3a2√2)/2.
Jednak w odpowiedziach mamy wyrażenie z √3, a nie √2. Sprawdźmy: czy ściany boczne są rzeczywiście trójkątami prostokątnymi? Punkty E, F, G leżą w jednej płaszczyźnie (górna podstawa sześcianu), a punkt B leży w dolnej podstawie. Odcinek EF to przekątna górnej ściany, a odcinek FB to krawędź boczna. Kąt przy wierzchołku F w trójkącie EFB: kąt między krawędzią FE (przekątną górnej ściany) a krawędzią FB (krawędzią boczną) jest prosty, bo FB jest prostopadłe do płaszczyzny zawierającej FE. Zatem trójkąt EFB jest prostokątny przy wierzchołku F. Podobnie dla innych ścian bocznych.
Ale wtedy pole jednej ściany bocznej to rzeczywiście ½·a√2·a = (a2√2)/2. To daje wynik (a2√3 + 3a2√2)/2, co nie pasuje do żadnej z odpowiedzi. Zatem gdzie jest błąd? Ostrosłup EFGB ma wierzchołek B, a podstawę EFG. Ściany boczne to trójkąty: EFB, FGB, GEB. Sprawdźmy długości boków w trójkącie EFB: EF = a√2 (przekątna kwadratu), FB = a (krawędź sześcianu), EB: odległość między E a B to przekątna sześcianu? Nie, E i B są końcami krawędzi? Punkt E to górny tylni lewy, B to dolny przedni prawy? W sześcianie ABCDEFGH: dolna podstawa ABCD (A lewy przedni dolny, B prawy przedni dolny, C prawy tylny dolny, D lewy tylny dolny), górna EFGH (E lewy tylny górny, F prawy tylny górny, G prawy przedni górny, H lewy przedni górny). Zatem punkty: E (0,0,a), F (a,0,a), G (a,a,a), B (a,a,0). Wtedy: EF = a, FG = a, GE = a√2? Nie, to nieprawda. Poprawmy: współrzędne: E(0,a,a)? Ustalmy: często sześcian ma współrzędne: A(0,0,0), B(a,0,0), C(a,a,0), D(0,a,0), E(0,0,a), F(a,0,a), G(a,a,a), H(0,a,a). Wtedy: E(0,0,a), F(a,0,a), G(a,a,a), B(a,0,0). Wtedy: EF = a, FG = a, GE = √[(a-0)^2+(a-0)^2+(a-a)^2] = √(a^2+a^2)= a√2. Zatem podstawa EFG to nie trójkąt równoboczny, tylko trójkąt prostokątny równoramienny: EF = a, FG = a, kąt przy F prosty. Wtedy pole podstawy: Pp = ½·a·a = a2/2.
Ściany boczne: trójkąt EFB: EF = a, FB = a (bo F(a,0,a), B(a,0,0) → FB = a), EB = √[(a-0)^2+(0-0)^2+(0-a)^2] = √(a^2+a^2)= a√2. Zatem trójkąt EFB ma boki a, a, a√2, więc jest prostokątny równoramienny (przy F prosty). Pole: ½·a·a = a2/2. Podobnie trójkąt FGB: FG = a, GB = a (G(a,a,a), B(a,0,0) → GB = √[(a-a)^2+(0-a)^2+(0-a)^2] = √(a^2+a^2)= a√2? Nie, GB: różnica współrzędnych: (0, -a, -a), długość = √(0^2+a^2+a^2)= a√2. FG = a, FB? Nie, wierzchołki: F, G, B. FG = a, GB = a√2, FB? F(a,0,a), B(a,0,0) → FB = a. Zatem boki: a, a, a√2? Sprawdźmy: FG = a, GB = a√2, FB = a. To nie jest trójkąt prostokątny? Obliczmy: a^2 + a^2 = 2a^2, a (a√2)^2 = 2a^2, zatem a^2 + a^2 = (a√2)^2, więc jest prostokątny przy F? Sprawdźmy: najdłuższy bok to GB = a√2, więc jeśli jest prostokątny, to kąt prosty jest naprzeciwko GB. Wtedy suma kwadratów przyprostokątnych: FG^2 + FB^2 = a^2 + a^2 = 2a^2 = GB^2, więc rzeczywiście jest prostokątny przy F? Wierzchołek F jest wspólny dla FG i FB, więc kąt przy F jest między FG i FB, a te mają długości a i a, więc jeśli trójkąt jest prostokątny przy F, to FG i FB są przyprostokątnymi, a GB przeciwprostokątną. Sprawdzamy: FG^2+FB^2 = a^2+a^2=2a^2, GB^2=(a√2)^2=2a^2, zgadza się. Zatem trójkąt FGB jest prostokątny przy F. Pole: ½·a·a = a2/2. Trójkąt GEB: GE = a√2 (bo G(a,a,a), E(0,0,a) → GE = √(a^2+a^2)= a√2), EB = a√2 (E(0,0,a), B(a,0,0) → EB = √(a^2+0^2+a^2)= a√2), GB = a√2 (już obliczone). Zatem trójkąt GEB jest równoboczny o boku a√2. Jego pole: (a√2)^2√3/4 = (2a^2√3)/4 = (a^2√3)/2.
Zatem pole powierzchni całkowitej: Pc = pole podstawy (trójkąt EFG) + pola ścian bocznych (EFB, FGB, GEB) = (a2/2) + (a2/2) + (a2/2) + (a2√3)/2 = (3a2/2 + a2√3/2) = (a2(3+√3))/2.
Odpowiedź: Pc = (3+√3)/2 · a2.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2022 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa