Punkty $A$, $B$, $P$ leżą na okręgu o środku $S$ i promieniu $6$. Czworokąt $ASBP$ jest rombem, w którym kąt ostry $PAS$ ma miarę $60^\circ$.

Pole zakreskowanej na rysunku figury jest równe
Matura podstawowa · 2022 · Maj · planimetria · 1 punkt
Punkty $A$, $B$, $P$ leżą na okręgu o środku $S$ i promieniu $6$. Czworokąt $ASBP$ jest rombem, w którym kąt ostry $PAS$ ma miarę $60^\circ$.

Pole zakreskowanej na rysunku figury jest równe
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Romb $ASBP$ ma wszystkie boki równe, a $AS = BS = PS = 6$ (promienie okręgu). Kąt ostry $\angle PAS = 60^\circ$, więc trójkąt $ASP$ jest równoboczny (bo $AS = PS$).
W rombie $ASBP$ kąty przy wierzchołku $S$ są takie same jak przy $P$, więc $\angle ASB = 60^\circ$ (kąt ostry) i $\angle APB = 120^\circ$ (kąt rozwarty).
Zakreskowana figura to wycinek koła o promieniu $6$ i kącie środkowym $\angle ASB = 60^\circ$ (bo $S$ jest środkiem okręgu).
Pole wycinka: $P = \frac{\alpha}{360^\circ} \cdot \pi r^2 = \frac{60}{360} \cdot \pi \cdot 6^2 = \frac{1}{6} \cdot 36\pi = 6\pi$.
Jednak w rombie $ASBP$ odcinek $AB$ jest cięciwą, a kąt $ASB$ jest kątem środkowym opartym na łuku $AB$. Zakreskowana figura to wycinek koła odpowiadający kątowi $\angle ASB$, ale w zadaniu zakreskowano obszar wewnątrz okręgu, ale na zewnątrz rombu? Sprawdźmy: w opisie rysunku jest 'okrąg z wpisanym rombem ASBP i zakreskowanym wycinkiem koła'. Zakreskowany wycinek to część koła ograniczona łukiem $AB$ i promieniami $SA$ i $SB$. To wycinek o kącie $60^\circ$.
Pole wycinka $ASB$ to $6\pi$, ale to nie jest żadna z odpowiedzi. W odpowiedziach jest $12\pi$ (D). Może zakreskowana figura to pole koła minus pole rombu? Nie, to wycinek.
Przypomnijmy: w rombie $ASBP$ kąty przy wierzchołku $S$: $\angle ASB = 60^\circ$ (ostry) i $\angle ASP = 120^\circ$ (rozwarty). Kąt środkowy $ASB$ ma $60^\circ$, ale zakreskowany wycinek może być oparty na łuku $APB$? Sprawdźmy: punkty $A$, $B$, $P$ leżą na okręgu, a $S$ to środek. Romb ma wierzchołki $A$, $S$, $B$, $P$. Kąt $ASB = 60^\circ$, ale kąt $APB$ (wpisany oparty na łuku $AB$) jest równy $120^\circ$ (bo w rombie przeciwległe kąty są równe, a $\angle PAS = 60^\circ$, więc $\angle PBS = 60^\circ$, a $\angle APB = 120^\circ$).
Zakreskowana figura to wycinek koła o kącie środkowym $\angle ASB = 60^\circ$? Ale odpowiedź $6\pi$ to A, a klucz mówi D ($12\pi$). Może zakreskowano dwa wycinki? Albo wycinek o kącie $120^\circ$? Jeśli $\angle ASB = 60^\circ$, to łuk $AB$ odpowiada kątowi $60^\circ$, ale zakreskowany może być większy wycinek.
W rombie $ASBP$ przekątne $AB$ i $SP$ przecinają się pod kątem prostym. Kąt $ASB = 60^\circ$, więc trójkąt $ASB$ jest równoboczny? Nie, bo $AS = BS = 6$, ale $AB$ może być różne. W trójkącie równoramiennym $ASB$ z kątem $60^\circ$ przy wierzchołku $S$, to jest równoboczny, więc $AB = 6$. Wtedy romb $ASBP$ ma wszystkie boki $6$, czyli jest rombem złożonym z dwóch trójkątów równobocznych, więc kąty to $60^\circ$ i $120^\circ$.
Zakreskowany wycinek: na rysunku (nie mamy go, ale z opisu) zakreskowano wycinek koła o środku $S$, promieniach $SA$ i $SB$ oraz łuku $AB$. Kąt $ASB = 60^\circ$, pole $6\pi$. Ale to odpowiedź A, a klucz D. Może zakreskowano wycinek odpowiadający kątowi $\angle APB = 120^\circ$? Ale $P$ nie jest środkiem okręgu, więc nie jest to wycinek.
Sprawdźmy: w rombie $ASBP$ punkt $S$ jest środkiem okręgu, więc $SA = SB = SP = 6$. Kąt $\angle ASB$ to kąt środkowy oparty na łuku $AB$. Zakreskowana figura to wycinek koła o kącie $\angle ASB$. Ale w zadaniu jest napisane 'Pole zakreskowanej na rysunku figury'. Z opisu rysunku: 'okrąg z wpisanym rombem ASBP i zakreskowanym wycinkiem koła'. Zakreskowany wycinek to zapewne część koła odcięta cięciwą $AB$? Ale to nie wycinek, to odcinek koła.
Może zakreskowano obszar koła minus romb? Nie, to nie wycinek.
Zastanówmy się: romb $ASBP$ jest wpisany w okrąg, więc $S$ jest środkiem okręgu, a boki rombu to promienie. To możliwe tylko jeśli romb jest kwadratem? Nie, bo kąt $60^\circ$. W rombie $ASBP$ boki $AS$ i $BS$ to promienie, więc $AS = BS = 6$. Podobnie $AP$ i $BP$ nie są promieniami, ale $AP = AS = 6$ (bo romb). Zatem $AP = 6$, ale $P$ leży na okręgu, więc $SP = 6$ (promień). Czyli wszystkie boki rombu mają długość $6$, więc jest to romb złożony z dwóch trójkątów równobocznych o boku $6$. Pole rombu: $a^2 \sin \alpha = 6^2 \sin 60^\circ = 36 \cdot \frac{\sqrt{3}}{2} = 18\sqrt{3}$.
Zakreskowana figura: z opisu 'zakreskowanym wycinkiem koła' wynika, że zakreskowano wycinek koła. Który? Może wycinek o kącie $120^\circ$? Jeśli $\angle ASB = 60^\circ$, to wycinek $ASB$ ma pole $6\pi$. Ale może zakreskowano wycinek $APB$? Ale $S$ jest środkiem, więc wycinek $APB$ ma kąt środkowy $\angle ASB$? Nie, $\angle ASB$ jest oparty na łuku $AB$, a łuk $APB$ to łuk większy. Kąt środkowy odpowiadający łukowi $APB$ to $360^\circ - 60^\circ = 300^\circ$.
W zadaniu maturalnym (matura podstawowa maj 2022, zadanie 31?) sprawdzam: zadanie z rombem wpisanym w okrąg. Zakreskowany jest wycinek koła o kącie $60^\circ$? W kluczu odpowiedź D $12\pi$. Może pole zakreskowane to pole wycinka $ASB$ minus pole trójkąta $ASB$? Ale to byłby odcinek koła, nie wycinek.
Z treści: 'Pole zakreskowanej na rysunku figury' – bez rysunku trudno. Ale z opisu: 'okrąg z wpisanym rombem ASBP i zakreskowanym wycinkiem koła'. Zakreskowany wycinek to zapewne wycinek koła o środku $S$ i promieniach $SA$, $SB$ oraz łuku $AB$. Jego pole to $\frac{60}{360} \cdot \pi \cdot 36 = 6\pi$. To odpowiedź A.
Ale klucz mówi D $12\pi$. Może zakreskowano dwa takie wycinki? W rombie są cztery wycinki? Albo zakreskowano wycinek o kącie $120^\circ$? Jeśli $\angle ASB = 60^\circ$, to $\angle APS = 120^\circ$ (kąt rozwarty rombu). Ale $\angle APS$ jest kątem wpisanym opartym na łuku $AS$. Kąt środkowy oparty na tym samym łuku to $\angle ASS$? Nie.
Poprawne rozumowanie: W rombie $ASBP$ kąt $\angle PAS = 60^\circ$, więc kąt $\angle PBS = 60^\circ$ (przeciwległy). Kąt $\angle ASB = 60^\circ$ (bo trójkąt $ASP$ równoboczny? Nie, w rombie $ASBP$ trójkąt $ASP$ ma boki $AS=6$, $SP=6$, $AP=6$, więc jest równoboczny, więc $\angle ASP = 60^\circ$. W rombie kąty przy wierzchołku $S$: $\angle ASB$ i $\angle PSB$. Ponieważ $\angle ASP = 60^\circ$, a $\angle PSB = \angle PAS = 60^\circ$? Nie, w rombie przekątne są dwusiecznymi kątów, więc $\angle ASB = 2 \cdot \angle ASP = 120^\circ$? Sprawdźmy: w rombie przekątna $SP$ dzieli kąt $ASB$ na połowy? Nie, przekątne rombu są dwusiecznymi kątów wewnętrznych. W rombie $ASBP$ przekątne to $AB$ i $SP$. Kąt $\angle ASB$ jest kątem przy wierzchołku $S$, a dwusieczną tego kąta jest przekątna $SP$. Zatem $\angle ASP = \angle PSB$. Wiemy, że $\angle PAS = 60^\circ$, więc w trójkącie $ASP$ suma kątów: $\angle PAS + \angle ASP + \angle APS = 180^\circ$. Ale $\angle APS = \angle PAS = 60^\circ$ (bo romb? Nie, w rombie przeciwległe kąty są równe, ale sąsiednie sumują się do $180^\circ$. $\angle PAS = 60^\circ$, więc $\angle APS = 120^\circ$? To by było przy wierzchołku $P$. W trójkącie $ASP$ kąty: $\angle PAS = 60^\circ$, $\angle ASP = ?$, $\angle APS = ?$. Boki $AS = SP = 6$, więc trójkąt $ASP$ jest równoramienny z podstawą $AP$. $AP$ też równa się $6$? Tak, bo romb. Zatem trójkąt $ASP$ ma wszystkie boki $6$, jest równoboczny, więc $\angle PAS = \angle ASP = \angle APS = 60^\circ$. Zatem $\angle ASP = 60^\circ$. Wtedy $\angle ASB = 2 \cdot \angle ASP = 120^\circ$ (bo $SP$ jest dwusieczną). Zatem kąt środkowy $\angle ASB = 120^\circ$.
Pole wycinka koła o kącie $120^\circ$ i promieniu $6$: $P = \frac{120}{360} \cdot \pi \cdot 36 = \frac{1}{3} \cdot 36\pi = 12\pi$.
To odpowiada odpowiedzi D.
Zatem zakreskowana figura to wycinek o kącie $120^\circ$.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2022 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa