Dany jest ostrosłup prawidłowy czworokątny $ABCDS$, którego krawędź boczna ma długość $6$. Ściana boczna tego ostrosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem, którego tangens jest równy $\sqrt{7}$. Oblicz objętość tego ostrosłupa.

Matura podstawowa · 2020 · Maj · stereometria · 5 punktów
Dany jest ostrosłup prawidłowy czworokątny $ABCDS$, którego krawędź boczna ma długość $6$. Ściana boczna tego ostrosłupa jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem, którego tangens jest równy $\sqrt{7}$. Oblicz objętość tego ostrosłupa.

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Oznaczmy: w podstawie kwadrat ABCD o boku a, wysokość ostrosłupa H, spodek wysokości to środek podstawy O. Krawędź boczna AS = 6. Ściana boczna (np. ABS) jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem α, gdzie tg α = √7. Wysokość ściany bocznej (poprowadzona z wierzchołka S na krawędź podstawy AB) oznaczmy h.
W trójkącie prostokątnym utworzonym przez wysokość ostrosłupa H, odcinek od O do środka krawędzi podstawy (np. do punktu E na środku AB) oraz wysokość ściany bocznej h, mamy: tg α = H / OE, gdzie OE = a/2. Zatem H / (a/2) = √7, czyli H = (a√7)/2.
Z trójkąta AES (A wierzchołek podstawy, E środek AB, S wierzchołek ostrosłupa): AE = a/2, ES = h. Z twierdzenia Pitagorasa w trójkącie OES (O środek podstawy, E środek AB, S): OS = H, OE = a/2, więc SE = √(H² + (a/2)²). Ale SE to wysokość ściany bocznej h, więc h = √(H² + (a/2)²).
Z trójkąta AOS (A wierzchołek podstawy, O środek podstawy, S wierzchołek): AO to połowa przekątnej kwadratu, czyli AO = (a√2)/2, AS = 6, OS = H. Z twierdzenia Pitagorasa: AS² = AO² + OS², czyli 6² = ((a√2)/2)² + H². Podstawiamy H = (a√7)/2.
Obliczenia: 36 = (a²·2)/4 + (a²·7)/4 = (2a² + 7a²)/4 = (9a²)/4. Mnożymy przez 4: 144 = 9a², więc a² = 16, stąd a = 4.
Wtedy H = (4√7)/2 = 2√7. Objętość ostrosłupa: V = (1/3)·Pp·H = (1/3)·a²·H = (1/3)·16·2√7 = (32√7)/3.
Odpowiedź: Objętość ostrosłupa wynosi \(\frac{32\sqrt{7}}{3}\).
Cały arkusz: Matura podstawowa 2020 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa