Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – maj 2019 – zadanie 31

Matura podstawowa · 2019 · Maj · planimetria · 2 punkty

W trapezie prostokątnym $ABCD$ dłuższa podstawa $AB$ ma długość $8$. Przekątna $AC$ tego trapezu ma długość $4$ i tworzy z krótszą podstawą trapezu kąt o mierze $30^\circ$ (zobacz rysunek). Oblicz długość przekątnej $BD$ tego trapezu.

Trapez prostokątny ABCD z podstawą AB długości 8, przekątną AC długości 4 i kątem 30 stopni

Odpowiedź (klucz CKE)
$2\sqrt{17}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

W trapezie prostokątnym ABCD, gdzie AB to dłuższa podstawa (8), a kąty przy wierzchołkach A i B są proste. Przekątna AC ma długość 4 i tworzy z krótszą podstawą (która jest AD) kąt 30°.

Z rysunku wynika, że trójkąt ACD jest prostokątny (kąt przy D jest prosty, bo trapez jest prostokątny). Kąt między AC a AD wynosi 30°, więc w trójkącie prostokątnym ACD: cos 30° = AD/AC, czyli AD = AC · cos 30° = 4 · (√3/2) = 2√3. Sin 30° = CD/AC, czyli CD = AC · sin 30° = 4 · 1/2 = 2.

Podstawa AB = 8, a AD = 2√3. Zatem odcinek AE (gdzie E to spodek wysokości z D na AB) jest równy AD, czyli 2√3, ale w trapez prostokątny: AB = AE + EB, gdzie EB = CD = 2 (bo DE jest wysokością). Sprawdźmy: AE + EB = 2√3 + 2, ale AB = 8, więc to nie jest spójne. Uwaga: w trapez prostokątny krótsza podstawa to AD, a dłuższa to AB. Kąt 30° jest między AC a AD, więc AD jest przyprostokątną w trójkącie ACD. Zatem AD = AC · cos 30° = 2√3, CD = AC · sin 30° = 2.

Wysokość trapezu DE = CD = 2 (bo kąt przy D jest prosty). Zatem odcinek EB = AB - AE, gdzie AE = AD = 2√3? Nie, w trapez prostokątny AD jest prostopadłe do AB, ale AE to rzut AD na AB, czyli AE = AD · cos 0° = AD = 2√3. Wtedy EB = AB - AE = 8 - 2√3.

Przekątna BD w trapezie: z trójkąta prostokątnego DEB (kąt przy E prosty): DE = 2, EB = 8 - 2√3. Zatem BD² = DE² + EB² = 2² + (8 - 2√3)² = 4 + (64 - 32√3 + 12) = 4 + 76 - 32√3 = 80 - 32√3.

To nie daje 2√17 (bo 2√17² = 68). Sprawdźmy: może trapez jest inaczej oznaczony? Zazwyczaj w trapez prostokątny ABCD kąty proste są przy A i D (lub B i C). Jeśli kąt 30° jest między AC a krótszą podstawą, to krótsza podstawa to CD? Nie, w treści: 'tworzy z krótszą podstawą trapezu kąt o mierze 30°'. Krótsza podstawa to CD? W trapez prostokątny krótsza podstawa to zwykle ta, która nie jest wysokością. Jeśli AD jest wysokością (kąt prosty przy D), to CD to druga podstawa. Ale wtedy AC tworzy z CD kąt 30°? Na rysunku: AC łączy A z C, a CD to podstawa. W trójkącie ACD kąt przy D to 90°, a kąt przy C to 30°? Wtedy AC jest przeciwprostokątną, a CD przyprostokątną. Wtedy CD = AC · cos 30° = 2√3, a AD = AC · sin 30° = 2.

Wtedy wysokość AD = 2, podstawa AB = 8, a CD = 2√3. Odcinek EB = AB - AE, gdzie AE = CD = 2√3 (bo CE jest prostopadłe do AB). Zatem EB = 8 - 2√3. W trójkącie DEB: DE = AD = 2, EB = 8 - 2√3. BD² = 2² + (8 - 2√3)² = 4 + (64 - 32√3 + 12) = 4 + 76 - 32√3 = 80 - 32√3 ≈ 80 - 55.425 = 24.575, BD ≈ 4.957, a 2√17 ≈ 8.246. Nie zgadza się.

Może trapez jest oznaczony tak, że kąty proste są przy A i B? Wtedy AD i BC są ramionami, a AD jest wysokością. Wtedy krótsza podstawa to CD. Kąt 30° między AC a CD oznacza, że w trójkącie ACD kąt przy C to 30°, kąt przy D? Jeśli trapez prostokątny z kątami prostymi przy A i B, to kąt przy D nie jest prosty. Wtedy trzeba inaczej. Z opisu: trapez prostokątny ABCD, dłuższa podstawa AB, przekątna AC tworzy z krótszą podstawą kąt 30°. Krótsza podstawa to CD. Wtedy z punktu C prowadzimy wysokość CE na AB. Wtedy AE = CD, a CE = AD. W trójkącie ACD: AC = 4, kąt ACD = 30°? Nie, kąt między AC a CD to 30°, czyli kąt ACD = 30°. Wtedy w trójkącie ACD znamy AC i kąt przy C, ale nie znamy innych boków. Możemy skorzystać z tego, że AD jest wysokością trapezu. Oznaczmy: CD = a, AD = h. Z trójkąta ACD: z twierdzenia cosinusów? Nie, łatwiej: opuśćmy wysokość z A na przedłużenie CD, ale to skomplikowane.

Zamiast tego, skorzystajmy z faktu, że w trapez prostokątny z kątami prostymi przy A i B, to AD i BC są ramionami, AD = h, BC = ?. Znamy AB = 8. Oznaczmy CD = x. Wtedy AE = x, EB = 8 - x. Z trójkąta ACD: AC = 4, kąt między AC i CD wynosi 30°, czyli kąt ACD = 30°. W trójkącie ACD nie jest prostokątny. Ale możemy skorzystać z rzutu: rzut AC na CD to odcinek równy x - coś? Można narysować prostokąt: przedłużamy AD i BC. Lepszy sposób: poprowadźmy CE prostopadłe do AD (lub równoległe do AB). Wtedy tworzymy prostokąt ABCE? Nie.

Zauważmy, że w trapez prostokątny z kątami prostymi przy A i B, to AD i BC są prostopadłe do AB. Krótsza podstawa to CD. Kąt między AC a CD wynosi 30°. Narysujmy trójkąt ACD. Z punktu A opuszczamy wysokość na CD, ale to nie pomaga.

Może trapez jest oznaczony tak, że kąty proste są przy A i D? Wtedy AB i CD są podstawami, AD jest wysokością. Wtedy krótsza podstawa to CD. Kąt między AC a CD to 30°. W trójkącie ACD kąt przy C wynosi 30°, kąt przy D = 90° (bo AD prostopadłe do CD). Zatem trójkąt ACD jest prostokątny przy D. Wtedy: sin 30° = AD/AC => AD = 4 · 1/2 = 2. cos 30° = CD/AC => CD = 4 · √3/2 = 2√3.

Wtedy podstawa AB = 8. Z punktu C prowadzimy wysokość CE na AB (CE prostopadłe do AB). Wtedy AE = CD = 2√3, EB = AB - AE = 8 - 2√3, a CE = AD = 2.

Teraz przekątna BD: z trójkąta DEB? Punkt D łączy się z B. Trójkąt ABD? Nie, łatwiej: rozważmy trójkąt prostokątny o przyprostokątnych: wysokość AD = 2 i odcinek AB? Nie, bo BD nie jest przeciwprostokątną w trójkącie o bokach AD i AB. Zamiast tego, poprowadźmy z D prostą równoległą do AC? Nie. Obliczmy współrzędne: umieśćmy trapez w układzie: A(0,0), B(8,0), D(0,2), C(2√3,2) (bo CD = 2√3, więc x_C = 2√3, y_C = 2). Wtedy BD: B(8,0), D(0,2). Odległość BD = √((8-0)² + (0-2)²) = √(64 + 4) = √68 = 2√17.

Zatem odpowiedź to 2√17.

Podsumowując: AD = 2, CD = 2√3, współrzędne: A(0,0), B(8,0), D(0,2), C(2√3,2). Przekątna BD = √((8-0)²+(0-2)²) = √(64+4)=√68=2√17.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2019 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa