Punkt $K=(2,2)$ jest wierzchołkiem trójkąta równoramiennego $KLM$, w którym $|KM|=|LM|$. Odcinek $MN$ jest wysokością trójkąta i $N=(4,3)$. Zatem
Matura podstawowa – maj 2018 – zadanie 18
Matura podstawowa · 2018 · Maj · geometria analityczna · 1 punkt
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Trójkąt $KLM$ jest równoramienny z $|KM|=|LM|$, więc punkt $L$ leży na symetralnej odcinka $KM$.
Odcinek $MN$ jest wysokością, więc $N$ jest spodkiem wysokości z $M$ na $KL$ (lub $L$ na $KM$). Z treści wynika, że $N$ leży na boku $KL$, bo wysokość $MN$ pada na bok $KL$.
Wyznaczamy prostą $KL$: mamy $K=(2,2)$ i $N=(4,3)$. Wektor $\vec{KN}=[2,1]$, więc prosta $KL$ ma równanie kierunkowe $y-2=\frac{1}{2}(x-2)$, czyli $y=\frac{1}{2}x+1$.
Punkt $L$ leży na prostej $KL$, więc ma współrzędne $L=(x, \frac{1}{2}x+1)$. Warunek $|KM|=|LM|$ daje równanie odległości: $|KM|^2 = |LM|^2$.
Nie znamy $M$, ale wiemy, że $M$ leży na symetralnej odcinka $KM$? Nie, $L$ leży na symetralnej $KM$. Symetralna odcinka $KM$ to zbiór punktów równoodległych od $K$ i $M$, ale tu $L$ ma być równoodległy od $K$ i $M$? Nie: $|KM|=|LM|$, więc $L$ jest równoodległy od $K$ i $M$? To by oznaczało, że $L$ leży na symetralnej $KM$, ale to nieprawda, bo $K$ i $M$ są wierzchołkami, a $L$ ma być równoramienny z ramionami $KM$ i $LM$, więc $L$ jest równoodległy od $K$ i $M$? Nie: $|KM|=|LM|$ oznacza, że odległość między $K$ i $M$ równa się odległości między $L$ i $M$, więc $M$ jest równoodległy od $K$ i $L$. Zatem $M$ leży na symetralnej odcinka $KL$.
Mamy $N$ jako spodek wysokości z $M$ na $KL$, więc $MN \perp KL$ i $N$ leży na $KL$. Zatem $M$ leży na prostej prostopadłej do $KL$ przechodzącej przez $N$. Wyznaczamy tę prostą: prosta $KL$ ma współczynnik $\frac{1}{2}$, więc prostopadła ma współczynnik $-2$. Równanie: $y-3=-2(x-4)$, czyli $y=-2x+11$.
Punkt $M$ leży na tej prostej, więc $M=(x_M, -2x_M+11)$. Ponadto $M$ leży na symetralnej odcinka $KL$, czyli $|MK|=|ML|$ (to już mamy) oraz środek odcinka $KL$ należy do symetralnej. Niech $L=(x_L, \frac{1}{2}x_L+1)$. Środek $S$ odcinka $KL$ to $S=\left(\frac{2+x_L}{2}, \frac{2+\frac{1}{2}x_L+1}{2}\right) = \left(\frac{x_L+2}{2}, \frac{\frac{1}{2}x_L+3}{2}\right)$. Symetralna $KL$ ma równanie prostej prostopadłej do $KL$ przechodzącej przez $S$. Ale $M$ leży na tej symetralnej, więc $M$ spełnia równanie prostej przechodzącej przez $S$ o współczynniku $-2$.
Możemy też skorzystać z warunku $|MK|^2=|ML|^2$ dla $M$ na prostej $y=-2x+11$ i $L$ na prostej $y=\frac{1}{2}x+1$. Zapiszmy współrzędne: $K=(2,2)$, $L=(x, \frac{1}{2}x+1)$, $M=(t, -2t+11)$. Warunek $|MK|^2=|ML|^2$: $(t-2)^2+(-2t+11-2)^2 = (t-x)^2+(-2t+11-\frac{1}{2}x-1)^2$.
To równanie z dwiema niewiadomymi $x$ i $t$. Dodatkowo $M$ leży na symetralnej $KL$, czyli wektor $\vec{SM}$ jest prostopadły do $\vec{KL}$, gdzie $S$ środek $KL$. Warunek prostopadłości: $\vec{SM} \cdot \vec{KL}=0$. Obliczmy: $S=\left(\frac{2+x}{2}, \frac{2+\frac{1}{2}x+1}{2}\right) = \left(\frac{x+2}{2}, \frac{\frac{1}{2}x+3}{2}\right)$. $\vec{SM}=[t-\frac{x+2}{2}, -2t+11-\frac{\frac{1}{2}x+3}{2}]$. $\vec{KL}=[x-2, \frac{1}{2}x+1-2]=[x-2, \frac{1}{2}x-1]$. Iloczyn skalarny zerujemy.
Uprośćmy: szukamy $L$ spośród podanych opcji. Sprawdźmy każdą z punktów $L$ i sprawdźmy, czy istnieje $M$ spełniający warunki.
Dla $L=(6,4)$: prosta $KL$ przez $K=(2,2)$ i $L=(6,4)$: współczynnik $\frac{4-2}{6-2}=\frac{2}{4}=\frac{1}{2}$, czyli $y=\frac{1}{2}x+1$ (zgodne z wcześniejszym). $N=(4,3)$ leży na tej prostej? Dla $x=4$, $y=\frac{1}{2}\cdot4+1=3$, tak. Wysokość $MN$ jest prostopadła do $KL$ i przechodzi przez $N$, więc prosta $MN$: $y-3=-2(x-4)$, czyli $y=-2x+11$. Punkt $M$ leży na tej prostej i jest równoodległy od $K$ i $L$ (bo $|KM|=|LM|$). Sprawdźmy, czy $M$ leży na symetralnej $KL$: symetralna $KL$ przechodzi przez środek $S=(4,3)$ (bo $\frac{2+6}{2}=4$, $\frac{2+4}{2}=3$) i jest prostopadła do $KL$. Ale $N=(4,3)$ to właśnie środek $KL$! Zatem symetralna to prosta pionowa? Nie: prosta $KL$ ma współczynnik $\frac{1}{2}$, więc prostopadła ma współczynnik $-2$, przechodząca przez $S=(4,3)$: $y-3=-2(x-4)$, czyli dokładnie prosta $MN$. Zatem $M$ leży na symetralnej $KL$. Czyli każdy punkt $M$ na prostej $MN$ spełnia $|MK|=|ML|$? Nie, tylko jeśli $M$ jest równoodległy od $K$ i $L$, to leży na symetralnej, a cała prosta $MN$ jest symetralną, więc każdy punkt $M$ na niej spełnia $|MK|=|ML|$. Zatem dla $L=(6,4)$ warunki są spełnione: $N$ jest środkiem $KL$, więc $MN$ jest zarówno wysokością (prostopadła do $KL$), jak i symetralną. Wtedy trójkąt $KLM$ jest równoramienny z $|KM|=|LM|$ dla dowolnego $M$ na $MN$ (oprócz $N$). Czy to możliwe? Tak, wtedy $\triangle KLM$ jest równoramienny z podstawą $KL$ i wysokością $MN$. Sprawdźmy inne opcje.
Dla $L=(5,3)$: środek $KL$ to $S=(3.5, 2.5)$, $N=(4,3)$ nie jest środkiem. Wysokość $MN$ jest prostopadła do $KL$, ale $M$ musiałby leżeć na symetralnej $KL$ (aby $|KM|=|LM|$). Symetralna $KL$ jest inna niż $MN$, więc punkt $M$ byłby przecięciem $MN$ i symetralnej, ale wtedy $M$ jest jednoznacznie wyznaczony. Sprawdźmy, czy dla takiego $M$ trójkąt spełnia warunki? Można, ale w zadaniu nie ma dodatkowych ograniczeń, więc teoretycznie może być. Jednak w kluczu odpowiedź B, więc inne nie spełniają warunku, że $N$ jest spodkiem wysokości i $|KM|=|LM|$. Dla $L=(5,3)$: prosta $KL$ przez $K=(2,2)$ i $L=(5,3)$: współczynnik $\frac{1}{3}$, równanie $y-2=\frac{1}{3}(x-2)$, czyli $y=\frac{1}{3}x+\frac{4}{3}$. Punkt $N=(4,3)$ nie leży na tej prostej (dla $x=4$, $y=\frac{1}{3}\cdot4+\frac{4}{3}=\frac{8}{3}\approx2.67\neq3$). Zatem $N$ nie leży na $KL$, więc nie może być spodkiem wysokości na $KL$. Odrzucamy.
Dla $L=(3,5)$: prosta $KL$ przez $K=(2,2)$ i $L=(3,5)$: współczynnik $3$, równanie $y-2=3(x-2)$, $y=3x-4$. $N=(4,3)$ nie leży (dla $x=4$, $y=8$, nie). Odrzucamy.
Dla $L=(4,6)$: prosta $KL$: $K=(2,2)$, $L=(4,6)$, współczynnik $2$, równanie $y-2=2(x-2)$, $y=2x-2$. $N=(4,3)$: dla $x=4$, $y=6$, nie. Odrzucamy.
Tylko dla $L=(6,4)$ punkt $N$ leży na $KL$ i jest środkiem $KL$, więc $MN$ jest symetralną i wysokością, warunek $|KM|=|LM|$ jest spełniony dla każdego $M$ na $MN$ (w szczególności istnieje taki trójkąt).
Cały arkusz: Matura podstawowa 2018 · Maj · wszystkie arkusze — matura podstawowa