Wyznacz miarę kąta między ścianą boczną i płaszczyzną podstawy ostrosłupa prawidłowego sześciokątnego, wiedząc, że pole jego podstawy jest równe $6\sqrt{3}$, a pole powierzchni bocznej ostrosłupa jest równe $12$. Sporządź rysunek ostrosłupa i zaznacz na nim szukany kąt.
Matura podstawowa – grudzień 2004 – zadanie 11
Matura podstawowa · 2004 · Grudzień · stereometria · 7 punktów
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Ostrosłup prawidłowy sześciokątny ma w podstawie sześciokąt foremny o boku $a$. Pole podstawy $P_p = 6\sqrt{3}$ jest dane. Dla sześciokąta foremnego pole wyraża się wzorem $P_p = \frac{3a^2\sqrt{3}}{2}$. Przyrównujemy: $\frac{3a^2\sqrt{3}}{2} = 6\sqrt{3}$.
Mnożymy obie strony przez $\frac{2}{3\sqrt{3}}$: $a^2 = 4$, więc $a = 2$ (długość boku jest dodatnia).
Pole powierzchni bocznej $P_b = 12$ to suma pól sześciu identycznych trójkątów równoramiennych (ścian bocznych). Każda ściana ma podstawę $a = 2$ i wysokość $h$ (wysokość trójkąta ściany bocznej). Zatem $6 \cdot \frac{1}{2} \cdot a \cdot h = 12$, czyli $6 \cdot \frac{1}{2} \cdot 2 \cdot h = 12$.
Obliczamy: $6 \cdot 1 \cdot h = 12$, więc $6h = 12$, stąd $h = 2$.
Szukany kąt $\alpha$ między ścianą boczną a płaszczyzną podstawy to kąt między wysokością $h$ trójkąta ściany bocznej a jej rzutem na podstawę. Rzutem wysokości $h$ na podstawę jest odcinek łączący spodek wysokości ostrosłupa (środek sześciokąta) ze środkiem boku podstawy; ten odcinek to odległość środka sześciokąta od boku, czyli wysokość trójkąta równobocznego o boku $a$ w sześciokącie foremnym. Dla sześciokąta foremnego odległość środka od boku wynosi $r = \frac{a\sqrt{3}}{2}$ (promień okręgu wpisanego). Podstawiamy $a = 2$: $r = \frac{2\sqrt{3}}{2} = \sqrt{3}$.
W trójkącie prostokątnym utworzonym przez wysokość ściany bocznej $h$, jej rzut $r$ oraz krawędź boczną mamy: $\tan \alpha = \frac{\text{przeciwprostokątna (wysokość ostrosłupa?)}}{\text{przyprostokątna}}$. Ale tutaj szukamy kąta między ścianą boczną a podstawą: jest to kąt między wysokością $h$ ściany bocznej a jej rzutem $r$ na podstawę. Zatem $\cos \alpha = \frac{r}{h} = \frac{\sqrt{3}}{2}$. Stąd $\alpha = 30^\circ$.
Odpowiedź: Miara kąta wynosi $30^\circ$.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2004 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura podstawowa