Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – grudzień 2003 – zadanie 3

Matura podstawowa · 2003 · Grudzień · liczby rzeczywiste · 3 punkty

Upraszczając pierwiastek kwadratowy z liczby $27+10\sqrt{2}$, zapisujemy ją w postaci kwadratu sumy dwóch liczb:

$$\sqrt{27+10\sqrt{2}}=\sqrt{25+10\sqrt{2}+2}=\sqrt{5^2+2\cdot 5\cdot\sqrt{2}+(\sqrt{2})^2}=\sqrt{(5+\sqrt{2})^2}=5+\sqrt{2}.$$

Przeanalizuj ten przykład, a następnie, stosując analogiczne postępowanie, uprość $\sqrt{11+6\sqrt{2}}$.

Odpowiedź (klucz CKE)
$3+\sqrt{2}$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Szukamy liczb $a$ i $b$ takich, że $(a+b\sqrt{2})^2 = 11+6\sqrt{2}$.

Rozwijamy: $(a+b\sqrt{2})^2 = a^2 + 2ab\sqrt{2} + 2b^2$.

Porównujemy części wymierne i niewymierne: $a^2+2b^2 = 11$ oraz $2ab = 6$, czyli $ab = 3$.

Z $ab=3$ mamy $b = \frac{3}{a}$. Podstawiamy do pierwszego równania: $a^2 + 2\left(\frac{3}{a}\right)^2 = 11$, czyli $a^2 + \frac{18}{a^2} = 11$.

Mnożymy przez $a^2$: $a^4 - 11a^2 + 18 = 0$. Podstawiamy $t = a^2$: $t^2 - 11t + 18 = 0$. Rozwiązujemy: $\Delta = 121 - 72 = 49$, $t = \frac{11 \pm 7}{2}$, czyli $t = 9$ lub $t = 2$. Stąd $a^2 = 9$ lub $a^2 = 2$.

Dla $a^2 = 9$ mamy $a = 3$ (bierzemy dodatnie, bo pierwiastek arytmetyczny jest nieujemny). Wtedy $b = \frac{3}{3} = 1$. Dla $a^2 = 2$ mamy $a = \sqrt{2}$, wtedy $b = \frac{3}{\sqrt{2}} = \frac{3\sqrt{2}}{2}$, co nie daje całkowitych współczynników, ale sprawdzamy: $(\sqrt{2}+\frac{3\sqrt{2}}{2}\sqrt{2})^2 = (\sqrt{2}+3)^2 = 11+6\sqrt{2}$ – też działa, ale w przykładzie szukamy prostszej postaci.

Zatem $\sqrt{11+6\sqrt{2}} = \sqrt{(3+\sqrt{2})^2} = 3+\sqrt{2}$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2003 · Grudzień · wszystkie arkusze — matura podstawowa