Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – czerwiec 2026 – zadanie 32

Matura podstawowa · 2026 · Czerwiec · funkcje · 3 punkty

Dany jest kwadrat $ABCD$ o boku długości $4$.

Rozważamy wszystkie trójkąty $DEF$ spełniające jednocześnie następujące warunki:

  • punkt $E$ leży na boku $AB$ kwadratu $ABCD$,
  • punkt $F$ leży na boku $BC$ kwadratu $ABCD$,
  • $|CF|=\frac{1}{2}\cdot |EB|=x$, gdzie $x\in(0,2)$ (zobacz rysunek).

Niech $P(x)$ oznacza pole trójkąta $DEF$ w zależności od długości $x$ odcinka $CF$.

Kwadrat ABCD z trójkątem DEF i oznaczeniami długości x oraz 2x

Wyznacz wzór funkcji $P$ zmiennej $x$, gdzie $x\in(0,2)$. Oblicz długość $x$ odcinka $CF$, dla której pole trójkąta $DEF$ jest najmniejsze. Zapisz obliczenia.

Odpowiedź (klucz CKE)
$P(x)=x^2-2x+8$; $x=1$

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Mamy kwadrat ABCD o boku 4. Punkt E leży na boku AB, a F na boku BC. Dane: $|CF| = x$, $|EB| = 2x$ (bo $|CF| = \frac{1}{2} \cdot |EB|$). Zatem $|EB| = 2x$, $|CF| = x$, gdzie $x \in (0, 2)$.

Obliczamy długości potrzebnych odcinków. Bok AB = 4, więc $|AE| = 4 - |EB| = 4 - 2x$. Bok BC = 4, więc $|BF| = 4 - |CF| = 4 - x$.

Pole trójkąta DEF obliczymy odejmując od pola kwadratu pola trzech trójkątów prostokątnych: ADE, EBF, CDF oraz pole trójkąta DEF? Nie, trójkąt DEF jest wewnątrz kwadratu, ale jego wierzchołki: D (lewy dolny), E na AB, F na BC. W rzeczywistości trójkąt DEF ma wierzchołki: D (dolny lewy), E (górny lewy? nie, D to A? Sprawdźmy: kwadrat ABCD, zwykle A lewy dolny, B prawy dolny, C prawy górny, D lewy górny. Ale często na maturach: A lewy dolny, B prawy dolny, C prawy górny, D lewy górny. Wtedy bok AB to dolny, BC to prawy. W treści: punkt E leży na boku AB, punkt F leży na boku BC. Zatem jeśli A lewy dolny, B prawy dolny, to AB to podstawa dolna. Wtedy D lewy górny. Ale wtedy trójkąt DEF: D lewy górny, E na dolnej krawędzi (AB), F na prawej krawędzi (BC). To jest trójkąt o wierzchołkach: D (lewy górny), E (na dole), F (na prawej ścianie). Wtedy pole trójkąta DEF można obliczyć jako pole kwadratu minus pola trójkątów: ADE, EBF, CDF. Sprawdźmy: Kwadrat ABCD: A lewy dolny, B prawy dolny, C prawy górny, D lewy górny. Wtedy: AD lewa krawędź (pionowa), AB dolna (pozioma), BC prawa (pionowa), CD górna (pozioma). Punkt E na AB: odległość od B to EB = 2x, więc od A: AE = 4 - 2x. Punkt F na BC: odległość od C to CF = x, więc od B: BF = 4 - x.

Trójkąt ADE: prostokątny przy A, przyprostokątne: AD = 4, AE = 4 - 2x. Pole: $\frac{1}{2} \cdot 4 \cdot (4-2x) = 2(4-2x) = 8 - 4x$.

Trójkąt EBF: prostokątny przy B, przyprostokątne: EB = 2x, BF = 4 - x. Pole: $\frac{1}{2} \cdot 2x \cdot (4-x) = x(4-x) = 4x - x^2$.

Trójkąt CDF: prostokątny przy C, przyprostokątne: CD = 4, CF = x. Pole: $\frac{1}{2} \cdot 4 \cdot x = 2x$.

Pole kwadratu: $4 \cdot 4 = 16$.

Pole trójkąta DEF: $P(x) = 16 - [(8-4x) + (4x - x^2) + 2x] = 16 - [8 - 4x + 4x - x^2 + 2x] = 16 - [8 + 2x - x^2] = 16 - 8 - 2x + x^2 = x^2 - 2x + 8$.

Funkcja $P(x) = x^2 - 2x + 8$ jest funkcją kwadratową o współczynniku $a=1\gt 0$, więc ramiona paraboli skierowane do góry, ma minimum w wierzchołku. Współrzędna $x$ wierzchołka: $x_w = -\frac{b}{2a} = -\frac{-2}{2\cdot1} = \frac{2}{2} = 1$. Ponieważ $x=1$ należy do przedziału $(0,2)$, więc dla $x=1$ pole jest najmniejsze.

Następne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2026 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura podstawowa