Wykaż, że dla każdej liczby rzeczywistej $x\neq 2$ i dla każdej liczby rzeczywistej $y$ prawdziwa jest nierówność $$x^2+y^2>4(x+y-2)$$
Matura podstawowa – czerwiec 2025 – zadanie 27
Matura podstawowa · 2025 · Czerwiec · wyrażenia algebraiczne · 2 punkty
Odpowiedź (klucz CKE)
Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki
Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.
Przekształcamy nierówność: \(x^2 + y^2 > 4(x + y - 2)\).
Przenosimy wszystko na lewą stronę: \(x^2 + y^2 - 4x - 4y + 8 > 0\).
Grupujemy wyrazy: \((x^2 - 4x) + (y^2 - 4y) + 8 > 0\).
Uzupełniamy do kwadratów: \((x^2 - 4x + 4) + (y^2 - 4y + 4) + 8 - 4 - 4 > 0\).
Otrzymujemy: \((x - 2)^2 + (y - 2)^2 > 0\).
Kwadrat liczby rzeczywistej jest zawsze nieujemny, więc suma kwadratów jest nieujemna. Nierówność jest ostra, więc musimy sprawdzić, kiedy suma może być równa zero.
Suma \((x-2)^2 + (y-2)^2 = 0\) wtedy i tylko wtedy, gdy \(x-2=0\) i \(y-2=0\), czyli \(x=2\) i \(y=2\).
Z założenia mamy \(x eq 2\), więc dla każdego \(x eq 2\) i dowolnego \(y\) mamy \((x-2)^2 > 0\) lub (jeśli \(x=2\) jest wykluczone) to nawet gdy \(y=2\), to przy \(x eq 2\) pierwszy kwadrat jest dodatni, więc suma kwadratów jest dodatnia.
Zatem dla każdego \(x eq 2\) i każdego \(y\) zachodzi \((x-2)^2 + (y-2)^2 > 0\), co jest równoważne wyjściowej nierówności.
Cały arkusz: Matura podstawowa 2025 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura podstawowa