Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – czerwiec 2021 – zadanie 33

Matura podstawowa · 2021 · Czerwiec · planimetria · 2 punkty

W trójkącie $ABC$ boki $BC$ i $AC$ są równej długości. Prosta $k$ jest prostopadła do podstawy $AB$ tego trójkąta i przecina boki $AB$ oraz $BC$ w punktach – odpowiednio – $D$ i $E$. Pole czworokąta $ADEC$ jest $17$ razy większe od pola trójkąta $BED$. Oblicz:

$$\frac{|CE|}{|EB|}.$$

Odpowiedź (klucz CKE)
2

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Oznaczmy: trójkąt ABC jest równoramienny z podstawą AB, ramiona AC = BC. Prosta k ⊥ AB, przecina AB w D, BC w E. Niech |AB| = a, wysokość trójkąta ABC opuszczona na podstawę AB wynosi h. Wtedy pole trójkąta ABC: P_ABC = ½·a·h.

Trójkąty ABC i DBE są podobne (kąty: B wspólny, kąty przy podstawie w trójkącie równoramiennym są równe, a kąt BDE = 90°). Skala podobieństwa: k = |BC|/|BE| = |AB|/|BD| = h/|DE|. Oznaczmy |BE| = x, |CE| = y, więc |BC| = x+y. Z podobieństwa: |BD|/|AB| = x/(x+y) oraz |DE|/h = x/(x+y).

Pole trójkąta BED: P_BED = ½·|BD|·|DE| = ½·(a·x/(x+y))·(h·x/(x+y)) = ½·a·h·x²/(x+y)².

Pole czworokąta ADEC = P_ABC – P_BED = ½·a·h – ½·a·h·x²/(x+y)² = ½·a·h·[1 – x²/(x+y)²].

Z warunku: P_ADEC = 17·P_BED, czyli ½·a·h·[1 – x²/(x+y)²] = 17·[½·a·h·x²/(x+y)²]. Dzielimy obustronnie przez ½·a·h (zakładając niezerowe): 1 – x²/(x+y)² = 17·x²/(x+y)².

Przenosząc: 1 = 18·x²/(x+y)², więc (x+y)² = 18x², czyli x+y = √18·x = 3√2·x (dodatnie). Stąd y = (3√2 – 1)x.

Szukamy |CE|/|EB| = y/x = 3√2 – 1? To nie jest 2. Sprawdźmy: być może trójkąt ABC jest równoramienny z podstawą AB, ale ramiona AC = BC, więc wysokość na podstawę jest symetralną. Prosta k jest prostopadła do AB, ale nie musi przechodzić przez wierzchołek C. Może chodzi o to, że D leży na podstawie AB, E na boku BC. Wtedy trójkąt BDE jest podobny do trójkąta BFC, gdzie F to spodek wysokości z C na AB (bo CF ⊥ AB). Wtedy CF = h, BF = a/2 (jeśli C jest nad środkiem podstawy). Ale nie ma gwarancji, że D to środek. Może trzeba przyjąć, że trójkąt jest równoramienny, ale niekoniecznie prostokątny. Zastosujmy współrzędne.

Ustawmy: A(0,0), B(a,0), C(a/2, h). Prosta AB: y=0. Prosta k: x = d (prostopadła do AB, pionowa). Punkt D(d,0), punkt E leży na prostej BC. Równanie BC: przechodzi przez B(a,0) i C(a/2,h). Parametryzacja: (x,y) = B + t·(C-B) = (a,0) + t·(a/2 – a, h – 0) = (a – a·t/2, h·t), t∊[0,1] (dla t=0: B, t=1: C). Dla punktu E: x_E = d, więc a – a·t/2 = d → t = 2(a-d)/a. Wtedy y_E = h·t = 2h(a-d)/a.

Pole trójkąta BED: podstawa BD = a-d, wysokość = y_E = 2h(a-d)/a, więc P_BED = ½·(a-d)·[2h(a-d)/a] = h(a-d)²/a.

Pole trójkąta ABC: P_ABC = ½·a·h.

Pole czworokąta ADEC = P_ABC – P_BED = ½·a·h – h(a-d)²/a.

Warunek: ½·a·h – h(a-d)²/a = 17·[h(a-d)²/a]. Mnożymy przez a/h: ½·a² – (a-d)² = 17(a-d)² → ½·a² = 18(a-d)² → (a-d)² = a²/36 → a-d = a/6 (dodatnie). Zatem d = 5a/6.

Teraz |CE|/|EB|: długości odcinków na BC. Współczynnik t dla E: t = 2(a-d)/a = 2(a – 5a/6)/a = 2(a/6)/a = 2/6 = 1/3. Zatem E dzieli BC w stosunku: od B do E odpowiada t=1/3, od E do C: 1 – t = 2/3. Stąd |BE|/|EC| = t/(1-t) = (1/3)/(2/3) = 1/2, czyli |CE|/|EB| = 2.

Odpowiedź: 2.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2021 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura podstawowa