Liczydłomatematyka · webp.pl

Matura podstawowa – czerwiec 2019 – zadanie 14

Matura podstawowa · 2019 · Czerwiec · planimetria · 1 punkt

Punkty $B$, $C$ i $D$ leżą na okręgu o środku $S$ i promieniu $r$. Punkt $A$ jest punktem wspólnym prostych $BC$ i $SD$, a odcinki $AB$ i $SC$ są równej długości. Miara kąta $BCS$ jest równa $34^\circ$ (zobacz rysunek).

Okrąg z punktami A, B, C, D i S oraz kątem 34 stopnie

Wtedy

A. $\alpha=12^\circ$B. $\alpha=17^\circ$C. $\alpha=22^\circ$D. $\alpha=34^\circ$
Odpowiedź (klucz CKE)
B

Rozwiązanie przygotowane z pomocą AI — sprawdź rachunki

Rozwiązanie wygenerowane przez AI — sprawdź rachunki.

Ponieważ odcinki $AB$ i $SC$ są równej długości, trójkąt $ABS$ jest równoramienny z $AB = SC$. Ale $SC$ to promień okręgu, więc $SC = r$. Zatem $AB = r$.

Trójkąt $BCS$ jest równoramienny, bo $BS = CS = r$ (oba to promienie). Kąt $BCS = 34^\circ$, więc kąt $CBS = 34^\circ$ (kąty przy podstawie $BC$). Stąd kąt $BSC = 180^\circ - 2 \cdot 34^\circ = 112^\circ$.

Kąt $BSD$ to kąt środkowy oparty na łuku $BD$. Zauważmy, że kąt $ASD$ to kąt zewnętrzny trójkąta $BSC$, więc $\alpha = \angle ASD = \angle BSC - \angle SBC = 112^\circ - 34^\circ = 78^\circ$? To nie zgadza się z odpowiedziami. Sprawdźmy inaczej.

Punkt $A$ leży na przedłużeniu $BC$ i na prostej $SD$. Zatem kąt $\alpha = \angle ASD$. W trójkącie $ABS$: $AB = r$, $BS = r$, więc trójkąt $ABS$ równoramienny z ramionami $AB$ i $BS$. Kąt $ABS = 180^\circ - \angle CBS = 180^\circ - 34^\circ = 146^\circ$? Nie, bo $A$, $B$, $C$ współliniowe, więc kąt $ABC = 180^\circ$, stąd $\angle ABS = 180^\circ - \angle CBS = 180^\circ - 34^\circ = 146^\circ$.

W trójkącie $ABS$: $\angle BAS = \angle ASB = x$. Suma kątów: $146^\circ + x + x = 180^\circ$, więc $2x = 34^\circ$, $x = 17^\circ$. Zatem $\angle ASB = 17^\circ$.

Kąt $\alpha = \angle ASD$ to kąt zewnętrzny trójkąta $BSC$ przy wierzchołku $S$? Nie, raczej $\alpha = \angle ASD = \angle ASB + \angle BSC$? To nieprawda. Z rysunku (zgodnie z typowym układem) $S$, $B$, $D$ są na okręgu, $A$ na zewnątrz. Kąt $\alpha$ to kąt między $SA$ i $SD$, czyli $\alpha = \angle ASB + \angle BSD$. Ale $\angle BSD$ to kąt środkowy oparty na łuku $BD$, równy $2 \cdot \angle BCD$? Nie mamy $\angle BCD$.

Zauważmy: trójkąt $BCS$ równoramienny: $\angle BCS = 34^\circ$, $\angle CBS = 34^\circ$, $\angle BSC = 112^\circ$. Kąt $ASB$ to kąt przyległy do $BSC$? Nie, bo $A$ jest na przedłużeniu $BC$, a $S$ nie leży na $BC$. Raczej $A$ jest przecięciem $BC$ i $SD$. Więc kąt $ASB$ to kąt w trójkącie $ABS$. Obliczyliśmy $\angle ASB = 17^\circ$.

Ponieważ $A$, $S$, $D$ są współliniowe? Nie, $A$ jest na prostej $SD$, więc punkty $A$, $S$, $D$ są współliniowe. Zatem kąt $\alpha = \angle ASD$ to kąt między $SA$ i $SD$, ale to ta sama prosta, więc $\alpha = 0$? To niemożliwe. Błąd: $A$ jest punktem wspólnym prostych $BC$ i $SD$, czyli $A$ leży na prostej $SD$, więc $A$, $S$, $D$ są współliniowe? Tak, jeśli $A$ leży na prostej $SD$, to $A$, $S$, $D$ są współliniowe. Wtedy kąt $\alpha$ to kąt między $SA$ i $SD$, ale to ten sam odcinek, więc $\alpha = 0$? To by oznaczało, że odpowiedź nie pasuje. Sprawdźmy treść: 'Punkt $A$ jest punktem wspólnym prostych $BC$ i $SD$' – czyli $A = BC \cap SD$. Zatem $A$ leży na $SD$, więc $S$, $A$, $D$ współliniowe. Wtedy kąt $\alpha$ to kąt przy wierzchołku $A$? Nie, na rysunku (którego nie mamy, ale z opisów) $\alpha$ jest oznaczony przy $A$? W treści: 'Wtedy A. $\alpha=12^\circ$ B. ...' – zakładamy, że $\alpha$ to kąt $DAC$ lub podobny. Z typowych zadań: $\alpha$ to kąt $DAC$ lub $BAS$. Przyjmijmy, że $\alpha = \angle BAS$? Wtedy z naszych obliczeń: w trójkącie $ABS$: $\angle BAS = 17^\circ$. To pasuje do odpowiedzi B.

Zatem $\alpha = \angle BAS = 17^\circ$.

Odpowiedź: $\alpha = 17^\circ$.

‹ Poprzednie zadanieNastępne zadanie ›

Cały arkusz: Matura podstawowa 2019 · Czerwiec · wszystkie arkusze — matura podstawowa